Masz silne leki i jedziesz za granicę? Od lipca 2026 r. potrzebny będzie ten dokument

Nowe rozporządzenie Ministra Zdrowia nie zakazuje wyjazdu za granicę z konkretnymi lekami. Wprowadza jednak precyzyjne zasady, które – przy kontroli granicznej – mogą mieć kluczowe znaczenie dla podróżujących. Co konkretnie się zmieni?

Dlaczego rząd wraca do zasad przewozu silnych leków za granicę

Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zastępuje obowiązujące przepisy z 2017 r. i dostosowuje je do ustawy o dokumentach publicznych. W praktyce oznacza to nowe wzory dokumentów, lepsze zabezpieczenia i jasne wskazanie, jakie papiery musi mieć pacjent przewożący leki zawierające substancje kontrolowane.

Co ważne, nie wprowadza sięzakazu przewożenia leków, ani nie zmienia się sama idea posiadania leków „na własne potrzeby”, ale formalności są opisane znacznie dokładniej niż dotąd. Rozporządzenie przygotowało Ministerstwo Zdrowia, a dokumenty wydaje Główny Inspektorat Farmaceutyczny.

Kogo dotyczą nowe zasady przewozu leków za granicę – a kogo nie

Nowe (a właściwie: doprecyzowane) zasady nie dotyczą wszystkich podróżnych. Kluczowe jest to, jakie substancje zawiera lek, a nie to, czy jest „na receptę”.

Przepisy dotyczą osób, które:

• podróżują prywatnie (wakacje, wyjazdy rodzinne, leczenie),
• przewożą leki zawierające środki odurzające, substancje psychotropowe lub prekursory kategorii 1,
• mają je na własne potrzeby lecznicze, nie w celach handlowych.

Nie dotyczą natomiast:

• leków bez substancji kontrolowanych,
• suplementów diety,
• typowych antybiotyków, leków na nadciśnienie czy cukrzycę (o ile nie zawierają substancji z list kontrolowanych).

Jakie dokumenty trzeba mieć przy sobie, podróżując z silnymi lekami

Najważniejszy dokument to „dokument umożliwiający przywóz albo wywóz środków odurzających lub substancji psychotropowych na własne potrzeby lecznicze”.

Z projektu jasno wynika, że:

• dokument wydaje Główny Inspektor Farmaceutyczny,
• dokument jest imienny i dotyczy konkretnego leku,
• zawiera nazwę substancji czynnej, dawkowanie i całkowitą ilość,
• jest ważny maksymalnie 30 dni,
• wniosek trzeba złożyć najpóźniej 15 dni przed przekroczeniem granicy,
• dokument ma formę papierową, zabezpieczoną przed fałszerstwem.

Sama recepta – nawet prawidłowa – nie zawsze wystarcza, szczególnie przy kontroli celnej lub poza Polską.

Czy to nowy obowiązek dla pacjentów? Uczciwie: nie do końca

To bardzo ważne z punktu widzenia rzetelności: podobne dokumenty funkcjonowały już wcześniej. Projekt nie tworzy nowego obowiązku, a jedynieporządkuje i ujednolica praktykę oraz jasno wskazuje terminy, formę i zakres dokumentu. Różnica polega na tym, że po wejściu w życie rozporządzenia organy mają jednoznaczną podstawę, by pytać o ten dokument przy kontroli.

Ile opakowań leków mogę zabrać za granicę? To najczęstsze pytanie pacjentów

Projekt nie wprowadza limitu „jedno opakowanie / dwa opakowania”. To bardzo istotne. Liczy się:

• całkowita ilość substancji czynnej,
• okres stosowania (do 30 dni),
• zgodność z dokumentem wydanym przez GIF.

Dwa opakowania morfiny czy leku na ADHD nie są automatycznie problemem, jeśli wynikają z dawkowania, są wpisane w dokumencie oraz są użytkowane na własne potrzeby lecznicze.

Te substancje w lekach mogą wymagać dokumentu przy podróży za granicę

Poniżej znajduje się przykładowa, praktyczna lista najczęściej spotykanych substancji, które mogą wymagać dokumentu przy podróży zagranicznej (lista nie jest katalogiem handlowym, tylko orientacyjnym zestawieniem grup).

Opioidy i silne leki przeciwbólowe

• morfina
• fentanyl
• oksykodon
• buprenorfina
• metadon
• hydromorfon
• tapentadol

Leki psychotropowe (m.in. psychiatryczne)

• diazepam
• alprazolam
• lorazepam
• klonazepam
• midazolam
• zolpidem
• zopiklon

Leki stosowane w ADHD

• metylofenidat
• deksamfetamina
• lisdeksamfetamina

Preparaty z konopi

• THC (delta-9-tetrahydrokannabinol)
• preparaty z konopi innych niż włókniste, jeśli zawierają THC

Inne substancje kontrolowane

• kodeina (w określonych stężeniach)
• tramadol (w zależności od kwalifikacji)
• wybrane barbiturany

Podróż w strefie Schengen a poza UE – różnice

Projekt rozróżnia: wewnątrzwspólnotową dostawę (podróż w UE/Schengen) oraz przywóz lub wywóz (granica zewnętrzna UE). W obu przypadkach dokument jest wymagany przy przewozie substancji kontrolowanych, opiera się na standardach konwencji Schengen i ma maksymalną ważność 30 dni. Poza UE ryzyko kontroli jest znacznie większe, dlatego dokument ma szczególne znaczenie przy lotach międzykontynentalnych.

Od kiedy te zasady będą obowiązywać? Kluczowa data w projekcie

Zgodnie z projektem rozporządzenie ma wejść w życie 1 lipca 2026 r. Obecnie trwa etap konsultacji publicznych, a więc możliwe są jeszcze korekty redakcyjne, ale kierunek zmian jest jasny.

Checklista przed lotem: co sprawdzić, jeśli lecisz z morfiną, lekami na ADHD lub opioidami

Wiele osób podróżuje z lekami psychotropowymi bez dokumentu GIF, nie wiedząc, że sama recepta może nie wystarczyć. Dlatego zanim spakujesz leki do walizki, sprawdź kilka rzeczy. To drobiazgi, które przy kontroli granicznej mogą zrobić ogromną różnicę.

1. Sprawdź substancję czynną, nie tylko nazwę handlową leku. Jeśli zawiera opioid, substancję psychotropową lub THC – to sygnał ostrzegawczy.
2. Porozmawiaj z lekarzem o planowanej podróży i długości leczenia – dawki muszą się zgadzać z dokumentami.
3. Złóż wniosek do Głównego Inspektora Farmaceutycznego odpowiednio wcześnie – najpóźniej 15 dni przed wyjazdem.
4. Upewnij się, że dokument obejmuje cały okres podróży, ale pamiętaj: jego ważność nie może przekroczyć 30 dni.
5. Zabierz dokument w bagażu podręcznym, razem z lekami – nie do luku i nie „na wszelki wypadek” w walizce.
6. Nie licz wyłącznie na receptę – w wielu sytuacjach nie zastępuje ona imiennego dokumentu.
7. Sprawdź kraj docelowy, szczególnie poza UE – lokalne kontrole bywają znacznie bardziej restrykcyjne.

Przy kontroli liczy się jedno: czy potrafisz od razu wykazać, że leki są legalne i przeznaczone wyłącznie na własne leczenie.

Podstawa prawna

• Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie pozwoleń i dokumentów niezbędnych do przywozu, wywozu oraz wewnątrzwspólnotowej dostawy środków odurzających i substancji psychotropowych (projekt z 12.01.2026 r.)