Nowe zasady wzywania karetek 2026. Jedno pytanie zniknie z rozmowy na 112

Dla jednych to techniczna korekta procedur, dla innych – jedna z ważniejszych zmian w pracy dyspozytorni od lat. Sprawdzamy, co dokładnie zapisano w projekcie i co to oznacza w praktyce.

Nowe zasady wzywania karetek 2026: co rząd chce zmienić

Projekt nowelizacji rozporządzenia o ramowych procedurach obsługi zgłoszeń alarmowych nie wziął się znikąd. To reakcja na trzy równoległe problemy: rosnącą liczbę zgłoszeń na numer 112, przeciążenie dyspozytorni oraz wnioski z kontroli Najwyższej Izby Kontroli dotyczącej funkcjonowania systemu powiadamiania ratunkowego.

W uzasadnieniu resort zdrowia wprost wskazuje, że czas rozmowy dyspozytora z osobą wzywającą jest dziś jednym z wąskich gardeł systemu. Każda dodatkowa sekunda może opóźniać wysłanie zespołu ratownictwa medycznego. Stąd pomysł, by zmienić kolejność zbierania informacji i zasady dysponowania karetek.

Jak będzie wyglądała rozmowa z dyspozytorem na 112?

To najbardziej symboliczna i jednocześnie najbardziej odczuwalna zmiana dla osób dzwoniących po pomoc. Dyspozytor medyczny nie będzie już musiał zaczynać rozmowy od pytania: „Jaki jest adres zdarzenia?”, jeśli zgłoszenie zostało przekazane z numeru 112.

Dlaczego? Bo adres i lokalizacja mają już trafiać do dyspozytorni w elektronicznej „formatce”, uzupełnianej wcześniej przez operatora numeru alarmowego. W praktyce oznacza to, że rozmowa ma się szybciej skupić na stanie pacjenta, a nie na formalnościach.

Zmienia się też moment weryfikacji danych. Zamiast na początku, potwierdzenie adresu i danych osobowych nastąpi na końcu rozmowy, już po decyzji o wysłaniu karetki. To ma ograniczyć ryzyko pomyłek, ale też skrócić czas potrzebny na podjęcie kluczowej decyzji.

Co to oznacza dla pacjenta dzwoniącego na 112 lub 999

Z perspektywy osoby wzywającej pomoc zmiana może być zaskakująca. Zamiast serii pytań „organizacyjnych”, dyspozytor szybciej przejdzie do wywiadu medycznego: co się stało, czy pacjent oddycha, czy jest przytomny, czy doszło do urazu.

W praktyce będzie:

• mniej pytań na starcie,
• więcej koncentracji na objawach,
• szybsza decyzja o wysłaniu zespołu.

Resort zdrowia podkreśla, że adres nadal będzie sprawdzany – tylko w innym momencie rozmowy. To ważne, bo w tle pojawiały się obawy o wysyłanie karetek „w ciemno”. Projekt ich nie potwierdza.

Specjalistyczne karetki tylko do najcięższych przypadków

Drugą dużą zmianą jest sposób dysponowania zespołów ratownictwa medycznego. Projekt porządkuje zasady, które – jak przyznają sami lekarze systemu – w praktyce bywały nadużywane. Zgodnie z nowymi przepisami:

• zespoły specjalistyczne (z lekarzem) mają trafiać głównie do zgłoszeń zakwalifikowanych jako KOD 1,
• zespoły podstawowe mają obsługiwać przede wszystkim KOD 2.

To odejście od sztywnej zasady „najbliższy wolny zespół”. Lekarze alarmowali, że w jej efekcie specjalistyczne karetki bywały wysyłane do przypadków, które nie wymagały ich kompetencji. Projekt ma temu przeciwdziałać i – co ważne – zachęcić lekarzy do pozostania w systemie ratownictwa.

Szpitale i SOR-y: mniej chaosu czy nowe napięcia

Zmiana w dysponowaniu zespołów może mieć realny wpływ na szpitalne oddziały ratunkowe. Jeśli specjalistyczne karetki będą rzadziej przywozić pacjentów z mniej pilnymi problemami, SOR-y mogą odczuć lepszą selekcję przypadków.

Z drugiej strony, część szpitali obawia się „wypychania” pacjentów do zespołów podstawowych i wydłużenia czasu dotarcia do lekarza w terenie. Projekt nie zmienia jednak zasad przyjęcia do SOR – dotyczy wyłącznie etapu dyspozytorskiego.

Mniej prób oddzwaniania przez dyspozytora – decyzja zapadnie szybciej

Projekt skraca także liczbę prób ponownego nawiązania połączenia z osobą wzywającą, jeśli rozmowa została przerwana. Zamiast trzech prób, będą dwie. To drobny zapis, który w praktyce może mieć duże znaczenie. Po dwóch nieudanych próbach dyspozytor będzie mógł szybciej wysłać karetkę, zamiast tracić kolejne sekundy na telefon.

CBRNE i HAZMAT – nowe obowiązki informacyjne

W projekcie pojawia się też wątek zdarzeń szczególnie niebezpiecznych: z udziałem czynników chemicznych, biologicznych, radiologicznych, nuklearnych lub wybuchowych (CBRNE) oraz materiałów niebezpiecznych (HAZMAT).

W takich przypadkach główny dyspozytor medyczny będzie musiał niezwłocznie poinformować wojewódzkiego koordynatora ratownictwa medycznego. Chodzi o lepszą koordynację zabezpieczenia medycznego i szybsze uruchomienie wsparcia w sytuacjach masowych zagrożeń.

Karetka spoza rejonu? Mniej papierologii

Projekt upraszcza też obieg informacji, gdy do zdarzenia wysyłany jest zespół ratownictwa spoza rejonu operacyjnego. Dyspozytor nie będzie już musiał informować wojewódzkiego koordynatora – wystarczy kontakt z głównym dyspozytorem medycznym. Uzasadnienie jest proste: koordynator i tak widzi ruch karetek w systemie wspomagania dowodzenia. To kolejny przykład zmiany, która ma odciążyć dyspozytorów z obowiązków czysto formalnych.

W projekcie doprecyzowano również, że w razie braku dostępnych karetek lub potrzeby wsparcia zespołu już działającego na miejscu, dyspozytor może uruchomić jednostki współpracujące z systemem PRM – np. straż pożarną. To szczególnie istotne przy ewakuacjach, wypadkach masowych i trudnych warunkach terenowych.

Czy zmiany będą kosztować podatników

Resort zdrowia zapewnia, że nowe przepisy nie generują dodatkowych kosztów dla budżetu państwa ani NFZ. W ocenie skutków regulacji zapisano wprost, że rozporządzenie „sankcjonuje stan faktyczny” już funkcjonujący w wielu dyspozytorniach.

Kiedy nowe zasady wzywania karetek mogą wejść w życie

Projekt jest obecnie w konsultacjach publicznych. Jeśli proces legislacyjny przebiegnie bez opóźnień, rozporządzenie wejdzie w życie po 14 dniach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw. To oznacza, że zmiany mogą zacząć obowiązywać stosunkowo szybko – jeszcze w 2026 roku.

Podstawa prawna i dokumenty

• Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia zmieniającego rozporządzenie w sprawie ramowych procedur obsługi zgłoszeń alarmowych (19.01.2026)
• Ustawa z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym (Dz.U. 2025 poz. 91 i 637)