Kluczowy jest jeden warunek, o którym pacjenci nie zawsze są informowani przy wypisie ze szpitala po hospitalizacji.

Wizyta u specjalisty w poradni szpitalnej do 30 dni – jak działa ta procedura NFZ

Chodzi o możliwość odbycia wizyty kontrolnej w poradni specjalistycznej działającej przy szpitalu, w którym pacjent był hospitalizowany. Wizyta ta ma służyć ocenie przebiegu leczenia po zakończeniu pobytu w oddziale, a nie rozpoczęciu nowego leczenia.

Zasada jest jasno opisana w informacjach publikowanych przez Narodowy Fundusz Zdrowia: "Pacjent po leczeniu szpitalnym może zgłosić się do poradni specjalistycznej tego szpitala w ciągu 30 dni od zakończenia hospitalizacji, bez stosowania standardowej listy oczekujących".

Jaki warunek trzeba spełnić, aby dostać się do poradni na NFZ w ciągu 30 dni?

Aby skorzystać z tej ścieżki, pacjent musi spełnić tylko jeden warunek: musi być wcześniej leczony w szpitalu i zgłosić się do poradni w ciągu 30 dni od dnia wypisu. Nie ma znaczenia: wiek pacjenta, stopień niepełnosprawności, status kombatancki czy dawcy krwi bądź miejsce zamieszkania. To uprawnienie nie jest powiązane z listą osób uprzywilejowanych. Przysługuje każdemu pacjentowi, który zakończył hospitalizację i wymaga kontroli leczenia.

Dlaczego NFZ nie wpisuje tej wizyty na listę oczekujących

W praktyce ta wizyta nie jest traktowana jako nowe świadczenie. NFZ uznaje ją za kontynuację procesu terapeutycznego rozpoczętego w szpitalu. Oznacza to, że:

  • pacjent nie powinien być wpisywany na standardową listę oczekujących,
  • termin wizyty powinien być wyznaczony bez uwzględniania kolejek,
  • w miarę możliwości organizacyjnych pacjent trafia do lekarzy z zespołu, który prowadził leczenie szpitalne.

To zasadnicza różnica wobec klasycznej rejestracji do poradni AOS, gdzie pacjent rozpoczyna leczenie „od początku”. Przypomnijmy, że w 2026 roku ruszyła nowa ścieżka zapisywania się na wybrane wizyty u specjalistów i na badania na NFZ. Chodzi o zapisy poprzez Centralną e-Rejestrację. Więcej o tym piszemy w artykule:

Podstawa prawna wizyty u specjalisty w 30 dni – co faktycznie wynika z przepisów

W przepisach nie ma jednego artykułu, który wprost mówiłby: „30 dni po hospitalizacji”. To często rodzi wątpliwości w rejestracjach. Podstawa tego uprawnienia wynika z połączenia:

  • ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych – w zakresie zapewnienia ciągłości leczenia,
  • przepisów wykonawczych dotyczących ambulatoryjnej opieki specjalistycznej,
  • warunków realizacji umów zawieranych przez NFZ ze szpitalami i poradniami przyszpitalnymi,
  • oficjalnych informacji i wyjaśnień NFZ kierowanych do pacjentów.

NFZ wprost wskazuje w swoich materiałach informacyjnych, że wizyta w poradni przyszpitalnej w ciągu 30 dni służy ocenie leczenia po hospitalizacji i nie jest objęta zasadami kolejkowymi.

Wizyta w 30 dni a leczenie poza kolejnością – dwie różne ścieżki w NFZ

Warto jasno oddzielić te dwa mechanizmy.

Ekspresowa wizyta w ciągu 30 dni po hospitalizacji:

  • przysługuje wszystkim pacjentom,
  • dotyczy tylko poradni przyszpitalnej,
  • ma charakter kontrolny i kontynuacyjny.

Leczenie poza kolejnością (art. 47c ustawy):

  • dotyczy wyłącznie określonych grup,
  • obejmuje POZ, AOS i leczenie szpitalne,
  • ma własne, odrębne terminy (np. do 7 dni roboczych w AOS).

Te dwa uprawnienia funkcjonują równolegle i nie należy ich ze sobą mylić.

Kto ma prawo do leczenia poza kolejką w NFZ – pełna lista uprawnionych 2026

Poza opisaną ścieżką 30-dniową, prawo do świadczeń zdrowotnych poza kolejnością przysługuje ściśle określonym grupom pacjentów, m.in.:

  • kobietom w ciąży,
  • osobom z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • osobom do 18. roku życia z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem lub chorobą nieuleczalną,
  • zasłużonym honorowym dawcom krwi i dawcom przeszczepów,
  • inwalidom wojennym i wojskowym,
  • kombatantom,
  • cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych,
  • weteranom poszkodowanym,
  • działaczom opozycji antykomunistycznej i osobom represjonowanym,
  • osobom deportowanym do pracy przymusowej.

Nowa grupa pacjentów może zyskać leczenie poza kolejnością – trwają prace nad zmianą prawa

Zgodnie z zapowiedziami rządu, katalog osób leczonych poza kolejnością może zostać rozszerzony. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi prace nad nowelizacją przepisów dotyczących pieczy zastępczej i adopcji. Więcej na ten temat piszemy w artykule: Nowa grupa pacjentów zyska prawo do leczenia bez kolejki. Zmiany w systemie NFZ coraz bliżej.

Planowane zmiany mają objąć dzieci przysposobione, które po wejściu ustawy w życie uzyskają formalne prawo do świadczeń zdrowotnych poza kolejnością. Do czasu publikacji zmian w Dzienniku Ustaw obowiązują obecne zasady.

Co zrobić, gdy poradnia szpitalna odmawia wizyty w ciągu 30 dni

Jeżeli poradnia przyszpitalna odmawia wyznaczenia wizyty kontrolnej w ciągu 30 dni i proponuje zapis na wielomiesięczną listę oczekujących, pacjent ma prawo:

  • złożyć skargę do oddziału NFZ,
  • zwrócić się do Rzecznika Praw Pacjenta,
  • powołać się na informację NFZ dotyczącą kontynuacji leczenia po hospitalizacji.

Podstawa prawna i dokumenty

  • Ustawa z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z późn. zm.), w szczególności art. 20 i art. 47c.
  • Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 26 września 2005 r. w sprawie kryteriów medycznych umieszczania świadczeniobiorców na listach oczekujących.