rozwiń ›

Brak testamentu a spadek po bezdzietnym bracie lub siostrze

Dziedziczenie to przejście majątku zmarłego na inne osoby – fizyczne lub prawne. Zgodnie z prawem do nabycia spadku dochodzi na podstawie ustawy albo testamentu, o ile taki został sporządzony za życia spadkodawcy. W Polsce najczęściej dochodzi do dziedziczenia ustawowego, czyli z mocy ustawy. Może ono obejmować cały lub część spadku.

Kto ma prawo do spadku? Zasady pokrewieństwa i dziedziczenie przez dziecko poczęte

Prawo do spadku przysługuje zarówno żyjącym członkom rodziny spadkodawcy, jak i dziecku, które zostało poczęte przed śmiercią spadkodawcy, ale jeszcze się nie urodziło. Jest tutaj jeden warunek – musi urodzić się żywe.

O kolejności dziedziczenia decyduje stopień pokrewieństwa ze zmarłym. Przepisy prawa spadkowego rozróżniają zstępnych, czyli dzieci spadkodawcy oraz ich dalszych potomków, a także wstępnych, do których zaliczają się przede wszystkim rodzice i dziadkowie. Należy podkreślić, że dzieci adoptowane mają takie same prawa spadkowe jak te biologiczne – dziedziczą po osobach, które je przysposobiły, oraz po ich rodzinach na identycznych zasadach jak pozostałe potomstwo.

Kolejność dziedziczenia w Polsce – kto dziedziczy w pierwszej kolejności

Kto dziedziczy w pierwszej kolejności? Najpierw do spadku powoływane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Zasadą jest, że dziedziczą oni w częściach równych, z tym zastrzeżeniem, że udział przypadający małżonkowi nie może być mniejszy niż jedna czwarta dziedziczonego spadku.

Przykład

W sytuacji, gdy do dziedziczenia powołani są małżonka oraz jedno dziecko, każde z nich nabywa po połowie majątku spadkowego. Jeżeli natomiast zmarły pozostawił żonę i pięcioro dzieci, współmałżonka otrzymuje jedną czwartą spadku, a pozostała część zostaje podzielona po równo między dzieci. W przypadku gdy jedno z dzieci nie dożyło chwili otwarcia spadku, przysługujący mu udział przechodzi na jego zstępnych, również z zachowaniem zasady równości udziałów.

Bezdzietne rodzeństwo a małżonek – jak dzielony jest majątek?

Warto pamiętać, że jeśli małżeństwo nie miało dzieci, do dziedziczenia powołany jest zarówno małżonek, jak i rodzice zmarłego. Co to oznacza w praktyce? Małżonek, który pozostał przy życiu otrzymuje połowę spadku, a pozostała część przypada rodzicom zmarłego. Kto dziedziczy po zmarłym, gdy też nie miał ojca? W przypadku, gdy ten nie został ustalony, spadek dzielony jest po równo między matkę zmarłego a małżonka.

Rozwód i separacja a prawo do spadku: kiedy małżonek nic nie dostanie?

Prawo spadkowe przewiduje również sytuacje, w których małżonek może zostać pozbawiony prawa do dziedziczenia po zmarłym. Dzieje się tak wówczas, gdy przed śmiercią spadkodawca złożył pozew o rozwód lub separację z winy współmałżonka, a żądanie to było zasadne. Wyłączenie małżonka następuje na podstawie orzeczenia sądu, przy czym z wnioskiem w tej sprawie może wystąpić każdy spadkobierca dziedziczący razem z nim. Wniosek w tej sprawie powinien zostać złożony w ciągu sześciu miesięcy od chwili, gdy uprawniony, czyli jeden z powołanych do dziedziczenia, dowiedział się o otwarciu spadku, jednak nie później niż rok od tej daty.

Kiedy rodzeństwo dochodzi do dziedziczenia? Rola rodziców bezdzietnego brata lub siostry

Natomiast, jeśli zmarły nie miał ani dzieci, ani małżonka, spadek po nim dziedziczą jego rodzice. Z kolei, gdy jedno z nich nie żyje, jego część przechodzi na rodzeństwo spadkodawcy. Jeżeli brak jest również rodzeństwa i ich potomków, a spadkodawca pozostawał w związku małżeńskim, cały spadek przypada małżonkowi.

Co dzieje się z majątkiem bezdzietnego rodzeństwa, gdy nie ma bliskich krewnych?

Gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie dzieci, małżonka, rodziców ani rodzeństwa wraz z ich potomkami, do spadku powołani są dziadkowie zmarłego. Zgodnie z prawem dziedziczą oni w częściach równych. Co w sytuacji, gdy jeden z dziadków nie dożył otwarcia spadku? Wówczas jego udział przypada jego dzieciom.

Spadek dla gminy i Skarbu Państwa – oni dziedziczą na samym końcu

W przypadku gdy zmarły nie pozostawił żadnych spadkobierców ustawowych ani nie sporządził testamentu, majątek spadkowy przechodzi na gminę właściwą ze względu na jego ostatnie miejsce zamieszkania. Jeżeli jednak nie da się ustalić tego miejsca albo spadkodawca przebywał na stałe poza granicami kraju, spadek przypada Skarbowi Państwa.