Nowe dopłaty z PFRON dla osób z niepełnosprawnością. „Aktywny samorząd” 2026 – kompletny poradnik

Najważniejsze: większość spraw da się ogarnąć bez wychodzenia z domu, przez internetowy system SOW. Tyle że w praktyce ten „kto pierwszy i kto sprytniej przygotowany”, często ma łatwiej — bo formalności i załączniki potrafią zatrzymać wniosek już na starcie.

Program „Aktywny samorząd” 2026 – podział na moduły I, II i III

„Aktywny samorząd” to nie jeden prosty program a konglomerat różnych form wsparcia, podzielony na trzy moduły. I właśnie tutaj część osób się wykłada, bo myli nabory albo składa wniosek na ostatnią chwilę, a później okazuje się, że brakuje dokumentu od lekarza, NFZ albo uczelni.

W skrócie:

• Moduł I to wsparcie „życiowe”: transport, sprzęt komputerowy, wózki, protezy, opieka nad dzieckiem i dodatek związany z wentylacją domową.
• Moduł II jest dla uczących się: szkoła policealna, kolegium, studia, doktorat — i dopłaty do kosztów kształcenia.
• Moduł III dotyczy mieszkań: zamiana niedostępnego lokalu na dostępny albo dopłata do wynajmu dla absolwentów.

Jeśli celujemy w konkretną pomoc, to musimy pilnować właściwego naboru.

Nowe formy wsparcia w programie „Aktywny samorząd” 2026

PFRON dorzucił w 2026 roku trzy nowe „haki” pomocowe, które dotykają spraw najbardziej przyziemnych: mobilności i mieszkania. Nowości to:

1. Dofinansowanie zakupu manualnego wózka multipozycyjnego lub wyposażenia (Obszar C, Zadanie 6),
2. Wsparcie przy zamianie mieszkania niedostępnego architektonicznie na dostępne (Moduł III, Zadanie 1),
3. Pomoc w wynajęciu dostępnego mieszkania dla absolwentów (Moduł III, Zadanie 2).

W 2026 roku utrzymano większość dotychczasowych form wsparcia, ale wyłączono dofinansowanie do uzyskania prawa jazdy (kat. B i pozostałe). Dla części osób to może być zimny prysznic, bo to była jedna z popularniejszych form pomocy.

System SOW – jak złożyć wniosek do PFRON w 2026 roku

Wnioski składa się online w Systemie Obsługi Wsparcia (SOW). Teoretycznie to wygoda: bez kolejek, bez jeżdżenia po urzędach, dokumenty w formie skanów. W praktyce liczą się dwie rzeczy: komplet dokumentów i czytelność. Jeśli skan jest nieczytelny albo brakuje zaświadczenia - sprawa potrafi utknąć.

PFRON podkreśla, że w SOW są narzędzia pomagające w złożeniu wniosku (kreator, infolinia, asystent i punkty informacyjne w oddziałach). To może być ratunek szczególnie dla osób, które pierwszy raz składają wniosek.

Moduł I „Aktywnego samorządu” 2026 – wózki, sprzęt, transport i wentylacja domowa

To właśnie Moduł I jest najczęściej kojarzony z „Aktywnym samorządem”, bo obejmuje konkretne, drogie rzeczy.

Mamy tu pięć obszarów:

A – transport: dopłaty do oprzyrządowania auta i pomoc w uzyskaniu prawa jazdy (zależnie od rodzaju dysfunkcji).
B – sprzęt i cyfrowe życie: zakup sprzętu elektronicznego, oprogramowania, szkolenia i serwis.
C – poruszanie się: wózki elektryczne, skutery, protezy i nowa opcja wózka multipozycyjnego.
D – aktywność zawodowa: wsparcie opieki dla dziecka (żłobek/przedszkole) u opiekuna z niepełnosprawnością.
E – wentylacja domowa: dodatek dla osób korzystających z koncentratora tlenu lub respiratora w domu.

Tu jedna rzecz jest kluczowa: w tym module masz też terminy różne dla Obszaru E i reszty.

Terminy naboru wniosków „Aktywny samorząd” 2026

W 2026 roku nabór jest rozpisany jak kalendarz szkolny. Oto najważniejsze okna czasowe:

• Obszar E (wentylacja domowa / tlen / respirator): od 16 lutego 2026 r. do 30 listopada 2026 r.
• Moduł I, obszary A–D: od 1 marca 2026 r. do 31 sierpnia 2026 r.
• Moduł II (studenci i nauka): start 1 marca 2026 r., koniec zależny od roku akademickiego
• Moduł III (mieszkania): od 2 kwietnia 2026 r. do 4 grudnia 2026 r.

Jakie dokumenty są wymagane w „Aktywnym samorządzie” 2026

Pamiętajmy, że niektóre zadania mają sztywne kryteria, których nie da się obejść. Dwa przykłady z komunikatu PFRON są szczególnie ważne:

• Jeśli chcesz wózek elektryczny (Obszar C, Zadanie 1) i nie pracujesz ani nie uczysz się, musisz dołączyć zlecenie na wyrób medyczny potwierdzone przez NFZ.
• Jeśli chcesz manualny wózek multipozycyjny (Obszar C, Zadanie 6), potrzebujesz zaświadczenia od lekarza (POZ lub specjalisty) z m.in. wynikiem testu kontroli tułowia (TCT). Trzeba też pokazać lekarzowi co najmniej dwie oferty wózka/wyposażenia, żeby ocenił dopasowanie — chyba że masz właściwe zlecenie na wyrób medyczny (lista kodów w komunikacie).

Te elementy w praktyce decydują, czy wniosek przejdzie ocenę formalną.

Kryteria punktowe w programie „Aktywny samorząd” 2026

Wnioski są oceniane punktowo (do 100 punktów). PFRON wskazuje, że w 2026 roku premiowane mają być m.in. osoby:

• z pozytywną opinią eksperta o dopasowaniu pomocy do potrzeb,
• ze znacznym stopniem niepełnosprawności (a u dzieci dodatkowe kryteria w orzeczeniu),
• pracujące,
• składające wniosek elektronicznie w SOW z użyciem Profilu Zaufanego/podpisu (jednorazowa preferencja dla pierwszego razu),
• składające wniosek w pierwszym półroczu 2026 r.,
• poszkodowane w 2025 lub 2026 r. przez żywioł/zdarzenie losowe.

PFRON wskazuje, że wystarczy uzyskać 10 punktów, aby wniosek był od razu realizowany. To brzmi świetnie, ale pamiętaj: ostateczne kryteria w połowie punktów ustala realizator (samorząd powiatowy), więc „łatwo” nie zawsze znaczy „automatycznie”.

Moduł II „Aktywnego samorządu” 2026 – dofinansowanie studiów i czesnego

W module II chodzi o naukę na poziomie wyższym i jej koszty. W 2026 roku można dostać m.in.:

• dodatek na pokrycie kosztów kształcenia: do 1.155 zł (szkoła policealna/kolegium) albo do 1.733 zł (pozostałe osoby),
• dodatek na opłatę za przewód doktorski: do 4.620 zł,
• dopłatę do czesnego (z progami: pełniej, jeśli dochód nie przekracza 764 zł netto na osobę w gospodarstwie domowym — przy wyższych kwotach dofinansowania).

Są też „dodatki do dodatku” — za naukę poza miejscem zamieszkania, Kartę Dużej Rodziny, tłumacza migowego, tryb zdalny, podpis elektroniczny i inne warunki. Brzmi zachęcająco, ale tu działa mechanizm motywacyjny: w trakcie pierwszych lat często nie wypłacają pełnej maksymalnej kwoty.

Moduł III „Aktywnego samorządu” 2026 – dofinansowanie mieszkania i wynajmu

W module mieszkaniowym są dwa zadania:

Zadanie 1 (zamiana mieszkania): dla osób, które nie są w stanie funkcjonować w obecnym lokalu (bariery, brak możliwości wyjścia na poziom zero). Potrzebna jest m.in. dokumentacja fotograficzna barier oraz tytuł prawny do lokalu (własność/spółdzielcze). Pomoc jest jednorazowa, a maksymalne kwoty mają być aktualizowane kwartalnie.

Zadanie 2 (wynajem dla absolwentów): tu pojawia się mechanizm, który brzmi jak marzenie, ale ma twarde ramy. Można dostać wsparcie do 36 miesięcy, przy czym po 12 miesiącach trzeba wykazać zatrudnienie, żeby przedłużyć.

Dofinansowanie spada w czasie:

• 1–12 miesiąc: 100% kosztów wynajmu
• 13–24 miesiąc: 70%
• 25–36 miesiąc: 40%

To jest realna pomoc, ale tylko dla osób, które spełniają warunki (m.in. status absolwenta z ostatnich 60 miesięcy, brak własnego mieszkania w miejscu aktywności, umowa najmu lokalu spełniającego kryteria dostępności, zatrudnienie lub poszukiwanie pracy).

„Aktywny samorząd” 2026 – zestawienie modułów i terminów naboru

Poniżej szybka ściąga zestawiająca wszystkie moduły.

Jak złożyć wniosek o dofinansowanie PFRON w 2026 roku – krok po kroku

Najbezpieczniejsza strategia jest prosta: nie czekaj na ostatni tydzień. W wielu zadaniach najpierw musisz zdobyć dokumenty, a dopiero potem „kliknąć” wniosek w SOW.

Praktyczny schemat:

1. Wejdź do SOW i wybierz moduł/zadanie.
2. Zrób listę załączników (lekarskie/NFZ/uczelnia/umowa najmu/zdjęcia barier).
3. Zbierz skany, sprawdź czy są czytelne.
4. Złóż wniosek i pilnuj wiadomości/uzupełnień.

„Aktywny samorząd” 2026 – najczęściej zadawane pytania