Egzekucje z emerytur w 2026 r.: ile może zająć komornik?
W 2026 roku przy egzekucji długów z emerytury kluczowe znaczenie ma rodzaj długu, ponieważ to właśnie on określa, ile komornik może potrącić. W przypadku zwykłych zobowiązań cywilnoprawnych – takich jak niespłacone raty kredytów, pożyczki pozabankowe czy zaległe rachunki za media – przepisy jasno limitują komornika: nie może on zabrać więcej niż 25% świadczenia brutto. Pozostałe 75% pozostaje seniorowi do swobodnego wykorzystania na codzienne wydatki. Sytuacja zmienia się jednak w przypadku zaległych alimentów. W tym przypadku długi mają najwyższy priorytet, a komornik może pobrać nawet 60% emerytury. W praktyce oznacza to, że emerytowi pozostaje 40% swojego miesięcznego świadczenia.
Przykład
Emeryt, którego miesięczne świadczenie brutto wynosi 3 500 zł:
- dług w banku – jeśli komornik zajmuje maksymalnie 25% emerytury, pobierze wówczas 875 zł, pozostawiając emerytowi 2 625 zł brutto na codzienne wydatki.
- zaległe alimenty – przy potrąceniu do 60% świadczenia, komornik może zabrać 2 100 zł, a do dyspozycji emeryta pozostaje tylko 1 400 zł brutto.
Limity potrąceń z emerytur obowiązujące od 1 marca 2026 r.
Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego oraz ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych określają, w jakim stopniu komornik może dokonywać potrąceń z emerytury lub renty. W 2026 roku wyróżnia się trzy główne kategorie egzekucji, różniące się poziomem dopuszczalnych potrąceń:
- Należności alimentacyjne – najwyższy priorytet (do 60%)
Alimenty należą do zobowiązań o najwyższym znaczeniu społecznym. W przypadku tych należności ochrona dłużnika jest najmniejsza – komornik może potrącić nawet do 60% kwoty brutto świadczenia. Standardowe kwoty wolne od egzekucji nie zawsze mają tu zastosowanie, co oznacza, że senior może otrzymać znacznie mniejsze środki „na rękę”.
- Należności publicznoprawne i egzekucje karne (do 50%)
Do tej grupy zaliczają się m.in. opłaty za pobyt w domach pomocy społecznej, zakładach opiekuńczo-leczniczych czy zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych. Ustawodawca dopuszcza potrącenie maksymalnie połowy świadczenia (50%), starając się jednocześnie zachować równowagę między interesem publicznym a zabezpieczeniem minimalnych środków do życia dla emeryta.
- Zobowiązania cywilnoprawne – największa ochrona (do 25%)
Do najczęstszych egzekucji należą np. kredyty, pożyczki, zaległe rachunki za media czy czynsz. W takich przypadkach komornik może potrącić najwyżej jedną czwartą (25%) kwoty brutto. Dodatkowo obowiązuje zasada, że na koncie emeryta musi pozostać co najmniej 75% minimalnej emerytury. Od 1 marca 2026 roku minimalna emerytura wynosi 1 978,49 zł brutto.
Jeżeli prowadzone są jednocześnie różne egzekucje, np. zarówno alimenty, jak i inne zobowiązania, łączna kwota potrąceń nie może przekroczyć 60% kwoty brutto świadczenia emerytalnego.
Kwoty wolne od potrąceń i egzekucji od 1 marca 2026 r.
Od marca 2026 r. obowiązują nowe kwoty wolne od potrąceń, które gwarantują minimalne środki dla seniorów:
- Odpłatność za pobyt w placówkach opiekuńczych – w przypadku domów pomocy społecznej (DPS), zakładów opiekuńczo-leczniczych (ZOL) czy zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych (ZPO), kwota wolna od potrąceń wynosi 339,76 zł.
- Należności alimentacyjne i związane z funduszem alimentacyjnym – w tym także należności likwidatora funduszu oraz wypłacone zaliczki alimentacyjne, pozostają wolne od potrąceń do kwoty849,42 zł. Kwota ta obejmuje zarówno zaległe alimenty, jak i świadczenia potrącane bezegzekucyjnie na wniosek wierzyciela.
- Świadczenia wypłacone w kwocie zaliczkowej oraz nienależnie pobrane – obejmują emerytury, renty, zasiłki rodzinne, świadczenia 500+, Dobry Start, dodatek pielęgnacyjny, rodzinny kapitał opiekuńczy, dodatki dla weteranów poszkodowanych oraz zasiłki z funduszu alimentacyjnego. Kwota wolna od potrąceń w tym przypadku wynosi 1 121,28 zł. Dotyczy również należności z tytułu nieopłaconych składek ZUS, świadczeń wyrównawczych dla osób uprawnionych do wcześniejszej emerytury, świadczeń wspierających oraz dofinansowania obniżenia opłat za pobyt dziecka w żłobku lub u dziennego opiekuna.
- Inne należności egzekwowane – wszelkie zobowiązania, które nie są należnościami alimentacyjnymi ani związanymi z funduszem alimentacyjnym. Zatem kwota wolna przy egzekucji zobowiązań takich jak kredyty, mandaty, zaległe rachunki, zadłużenia z kart kredytowych czy inne niespłacone pożyczki wynosi 1401,57 zł.
Nowe limity zapewniają, że nawet w przypadku potrąceń z różnych tytułów seniorzy zachowują minimalne środki do życia, co pozwala im opłacać codzienne wydatki, leki i inne niezbędne potrzeby.
Ważne
Świadczenia emerytalne są co roku waloryzowane, dlatego zmienia się także wysokość kwoty wolnej od zajęcia. Od 1 marca 2026 roku przy egzekucji należności cywilnoprawnych wynosi ona 1 401,57 zł. Jeżeli emerytura dłużnika jest równa tej kwocie lub niższa, Zakład Ubezpieczeń Społecznych odmówi realizacji zajęcia i poinformuje komornika o braku możliwości dokonywania potrąceń.
| Rodzaj potrąceń | Kwota wolna od potrąceń i egzekucji |
| Odpłatność za pobyt w DPS, ZOL lub ZPO | 339,76 zł |
| Świadczenia wypłacone w kwocie zaliczkowej, nienależnie pobrane świadczenia ZUS, dodatki i zasiłki (m.in. emerytury, renty, 500+, Dobry Start, dodatek pielęgnacyjny, rodzinny kapitał opiekuńczy, świadczenia wspierające) | 1 121,28 zł |
| Należności alimentacyjne i fundusz alimentacyjny | 849,42 zł |
| Inne należności egzekwowane, w tym koszty utrzymania w placówkach opiekuńczych | 1 401,57 zł |
Emerytalne dodatki poza zasięgiem komornika w 2026 roku
W 2026 roku dodatkowe roczne świadczenia emerytalne pozostają w pełni chronione przed zajęciem przez komornika. Oznacza to, że ani trzynasta, ani czternasta emerytura nie mogą zostać potrącone, niezależnie od wysokości ewentualnych zobowiązań finansowych dłużnika.
Takiej samej ochronie podlegają również inne świadczenia socjalne, w tym:
- dodatek pielęgnacyjny dla osób starszych i niepełnosprawnych,
- świadczenia wychowawcze, np. program 800+,
- pomoc finansowa z systemu pomocy społecznej.
Dzięki tym regulacjom seniorzy mają gwarancję, że te pieniądze pozostają całkowicie do ich dyspozycji i nie mogą zostać zajęte na pokrycie długów.
Podstawa prawna:
Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1661)
Ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1749)