Legitymacja emeryta-rencisty 2026: przywileje, ulgi, zniżki i co się zmieni

Legitymacja emeryta-rencisty – kto może ją otrzymać w 2026 r.?

Legitymacja emeryta-rencisty, często określana także jako karta emeryta, jest wydawana przez ZUS osobom, które mają przyznane prawo do emerytury, renty lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Dokument ten pełni funkcję oficjalnego potwierdzenia statusu emeryta lub rencisty i uprawnia do korzystania z licznych przywilejów, takich jak ulgi i zwolnienia z opłat. Aby móc z nich skorzystać, legitymację należy mieć przy sobie i okazać na żądanie odpowiednich instytucji lub kontrolerów.

Formy legitymacji emeryta-rencisty: plastikowa karta i mLegitymacja

Od stycznia 2023 r. legitymacja emeryta-rencisty jest dostępna w dwóch formach: tradycyjnej, plastikowej karty oraz w wersji cyfrowej – tzw. mLegitymacji. Elektroniczny dokument przyznawany jest automatycznie i można go aktywować za pomocą aplikacji mObywatel na urządzeniach mobilnych. W 2026 r. legitymacja emeryta-rencisty w formie plastikowej karty wydawana jest wyłącznie na wniosek samej zainteresowanej osoby, jej opiekuna prawnego lub pełnomocnika. Wniosek można złożyć w ZUS w dowolnym momencie – zarówno równocześnie z wnioskiem o przyznanie emerytury czy renty, jak i po ustaleniu prawa do świadczenia.

Oznacza to, że osoby, które mają przyznaną emeryturę, emeryturę pomostową, rentę, rentę socjalną lub nauczycielskie świadczenie kompensacyjne, otrzymują automatycznie mLegitymację. Natomiast plastikową wersję legitymacji uzyskają jedynie po złożeniu w ZUS odpowiedniego wniosku o jej wydanie - druk ERL.

Jakie dokumenty są potrzebne do wydania legitymacji emeryta-rencisty w 2026 r.?

Aby otrzymać legitymację emeryta-rencisty, należy złożyć w ZUS następujące dokumenty:

• Wniosek o wydanie legitymacji – podstawowy formularz umożliwiający rozpoczęcie procedury.
• Oświadczenie o uszkodzeniu lub zniszczeniu legitymacji – wymagane w przypadku konieczności wydania duplikatu.
• Oświadczenie o utracie legitymacji – dokument, w którym deklaruje się zgubienie legitymacji wraz z zobowiązaniem do jej zwrotu, jeśli zostanie odnaleziona.

Najważniejszą funkcją dokumentu jest zapewnienie dostępu do opieki medycznej w ramach Narodowego Funduszu Zdrowia. Posiadacze legitymacji mogą korzystać z wizyt lekarskich i specjalistycznych bez dodatkowych opłat. Dokument umożliwia również zniżki na wybrane leki i pobyty w uzdrowiskach, co pozwala seniorom na bardziej przystępne korzystanie z rehabilitacji i zabiegów leczniczych.

Oprócz świadczeń medycznych, legitymacja zapewnia także inne przywileje, m.in.:

• zwolnienie z abonamentu RTV,
• zniżki na przejazdy komunikacją miejską oraz koleją,
• w opłacie za wydanie paszportu,
• obniżki w instytucjach kultury, takich jak teatry, kina czy muzea,
• rabaty w wybranych sklepach i punktach usługowych.

Legitymacja emeryta-rencisty 2026 a zwolnienie z abonamentu RTV

Posiadacze legitymacji emeryta-rencisty w 2026 roku mogą korzystać z preferencji związanych z opłatami abonamentowymi RTV. Zwolnienie przysługuje m.in. osobom, które ukończyły 60 lat i jednocześnie pobierają emeryturę nieprzekraczającą 50% przeciętnego wynagrodzenia. Aby skorzystać z ulgi, konieczne jest przedstawienie w Poczcie Polskiej dokumentu potwierdzającego prawo do emerytury lub renty oraz złożenie odpowiedniego oświadczenia.

W przypadku osób, które ukończyły 75 lat, zwolnienie z opłat następuje automatycznie – bez potrzeby składania jakichkolwiek dokumentów czy oświadczeń. Ulga zaczyna obowiązywać od pierwszego dnia miesiąca następującego po ukończeniu 75. roku życia.

Legitymacja emeryta a zniżki w sanatorium 2026

Posiadanie legitymacji emeryta przynosi seniorom nie tylko formalne potwierdzenie prawa do świadczeń, ale także realne ulgi w zakresie ochrony zdrowia. W wielu placówkach medycznych, ośrodkach rehabilitacyjnych oraz obiektach sportowych osoby starsze mogą korzystać z niższych cen na różnorodne usługi:

• zniżki na wizyty lekarskie i konsultacje specjalistyczne, a także na zabiegi rehabilitacyjne,
• tańsze wejściówki na baseny, siłownie czy zajęcia fitness dedykowane seniorom,
• możliwość korzystania z bezpłatnych lub obniżonych cenowo konsultacji zdrowotnych w wybranych placówkach.

Choć nie istnieje jednolity, ogólnopolski wykaz miejsc honorujących legitymację, wiele sanatoriów i ośrodków uzdrowiskowych uwzględnia ją przy naliczaniu rabatów na pobyty lub zabiegi. Dzięki temu emeryci i renciści mogą korzystać z tańszych usług rehabilitacyjnych, kąpielisk czy terapii uzdrowiskowej.

Legitymacja emeryta-rencisty a zniżki w PKP w 2026 r.

Seniorzy mają prawo do szeregu ulg ustawowych, w tym zniżek na przejazdy komunikacją publiczną. Warto rozróżnić dwie formy ulg dla seniorów podróżujących koleją. „Bilet Seniora” przysługuje wszystkim osobom, które ukończyły 60 lat i zapewnia 30% rabatu na przejazdy pociągami PKP Intercity, niezależnie od tego, czy dana osoba pobiera emeryturę lub rentę. Natomiast posiadacze legitymacji emeryta-rencisty mogą skorzystać z ustawowej zniżki w wysokości 37%, jednak limituje ją maksymalnie do dwóch przejazdów w roku.

Nowe legitymacje emeryta-rencisty w 2026 roku – co się zmieni?

Zakład Ubezpieczeń Społecznych przygotowuje się do wprowadzenia nowego wzoru legitymacji emeryta-rencisty, który ma obowiązywać od 12 lipca 2026 r. Nowe dokumenty będą bardziej bezpieczne dzięki laminacji i nowoczesnym zabezpieczeniom, co utrudni ich podrobienie.

Co ważne dla emerytów i rencistów:

• stare legitymacje pozostaną ważne do końca okresu, na jaki zostały wydane,
• osoby, które nabędą prawo do świadczeń po 12 lipca 2026 r., otrzymają już dokumenty w nowym wzorze,
• ZUS będzie wydawał legitymacje zarówno w formie tradycyjnej plastikowej karty, jak i mLegitymacji cyfrowej w aplikacji mObywatel.

Dlaczego zmienia się wzór legitymacji? Zmiany mają na celu dostosowanie dokumentu do rosnących wymogów bezpieczeństwa, ochronę przed fałszerstwami oraz zwiększenie wiarygodności legitymacji w codziennym użyciu – w bankach, aptekach czy środkach transportu.

Nowe legitymacje dotyczą wszystkich emerytów i rencistów pobierających świadczenia z ZUS, czyli około 8,1 mln osób, w tym nowych świadczeniobiorców.

Karta Seniora a legitymacja emeryta-rencisty – czym się różnią?

Warto pamiętać, że Karta Seniora i legitymacja emeryta-rencisty to nie to samo. Legitymacja emeryta-rencisty jest dokumentem wydawanym przez ZUS osobom, które mają ustalone prawo do emerytury, renty lub nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego. Jej celem jest potwierdzenie prawa do świadczeń oraz umożliwienie korzystania z ulg, zniżek i zwolnień (m.in. z abonamentu RTV czy w komunikacji publicznej). Dokument ten może mieć formę tradycyjnej karty lub cyfrowej mLegitymacji.

Z kolei Ogólnopolska Karta Seniora nie jest wydawana automatycznie. Aby ją otrzymać, należy złożyć wniosek. Karta przysługuje każdej osobie, która ukończyła 60 lat, niezależnie od tego, czy pobiera emeryturę lub rentę. Wydawana jest bezpłatnie w miastach i gminach przystępujących do programu Gmina Przyjazna Seniorom, realizowanego przez Stowarzyszenie MANKO, które współfinansuje kartę i umożliwia seniorom korzystanie z lokalnych zniżek i przywilejów.

FAQ – Legitymacja emeryta-rencisty

1. Co zrobić z legitymacją, gdy prawo do emerytury lub renty wygasa?

Osoba, której ustaje prawo do świadczeń, powinna zwrócić legitymację do właściwego organu rentowego.

2. Kto zwraca legitymację w przypadku śmierci emeryta lub rencisty?

Legitymację zwraca członek rodziny zmarłego lub osoba, która znajduje się w jej posiadaniu.

3. Co zrobić, gdy legitymacja zostanie utracona?

W przypadku zagubienia lub kradzieży legitymacji organ rentowy wyda nowy dokument na wniosek emeryta, rencisty, ich przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika.

4. Co się dzieje, jeśli odnajdę utraconą legitymację?

Jeżeli utracona legitymacja zostanie odzyskana, emeryt lub rencista musi zwrócić ją do organu rentowego.

Podstawa prawna:

Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 3 marca 2022 r. w sprawie legitymacji emeryta-rencisty

Projekt rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej zmieniającego rozporządzenie w sprawie legitymacji emeryta-rencisty (nr z wykazu 93)