Zasiłek wyrównawczy 2026 – kto może z niego skorzystać i w jakich sytuacjach

Zasiłek wyrównawczy przysługuje osobom ubezpieczonym, których zdolność do pracy została ograniczona. Celem świadczenia jest wyrównanie obniżonego lub utraconego wynagrodzenia, które powstaje w wyniku podjęcia rehabilitacji zawodowej mającej na celu adaptację lub przyuczenie do określonej pracy.

Prawo do zasiłku mają pracownicy, którzy podczas rehabilitacji zawodowej wykonują pracę:

  • w zakładowym lub międzyzakładowym ośrodku rehabilitacji zawodowej, albo
  • u pracodawcy na specjalnie wydzielonym stanowisku, dostosowanym do indywidualnych potrzeb adaptacyjnych lub przyuczeniowych, pod warunkiem, że wynagrodzenie otrzymywane w tym czasie jest niższe od przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia określonego w art. 36–42 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (art. 23 ust. 1).

Jak wskazano wcześniej, świadczenie przysługuje wyłącznie ubezpieczonemu pracownikowi, którego zdolność do pracy została ograniczona, a wynagrodzenie obniżyło się w związku z udziałem w rehabilitacji zawodowej.

Jeżeli rehabilitacja zawodowa jest wynikiem wypadku przy pracy lub choroby zawodowej, zasiłek wyrównawczy finansowany jest z ubezpieczenia wypadkowego. W pozostałych sytuacjach świadczenie jest wypłacane z ubezpieczenia chorobowego.

Rehabilitacja zawodowa może odbywać się zarówno w wyspecjalizowanym ośrodku rehabilitacji zawodowej, jak i bezpośrednio u pracodawcy, na stanowisku pracy przystosowanym do potrzeb adaptacji lub przyuczenia do wykonywania określonych obowiązków.

Zasiłek wyrównawczy 2026 – okres przyznawania i wyłączenia prawa do świadczenia

Prawo do zasiłku wyrównawczego powstaje od dnia rozpoczęcia rehabilitacji zawodowej przez pracownika i przysługuje przez cały okres trwania rehabilitacji, jednak nie dłużej niż 24 miesiące od jej rozpoczęcia.

Świadczenie nie przysługuje osobom uprawnionym do emerytury, renty z tytułu niezdolności do pracy ani do nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego.

Nie przysługuje również za okresy, w których pracownik:

  • pozostaje niezdolny do pracy z powodu choroby,
  • sprawuje opiekuję nad członkiem rodziny,
  • korzysta z zasiłku macierzyńskiego,
  • jest nieobecny w pracy z innych powodów, za które nie przysługuje wynagrodzenie.

Wygaśnięcie prawa do zasiłku wyrównawczego następuje:

  • z dniem zakończenia rehabilitacji zawodowej i przejścia do innej pracy, jednak nie później niż po 24 miesiącach od jej rozpoczęcia,
  • w sytuacji, gdy ze względu na stan zdrowia pracownika rehabilitacja zawodowa przestaje być celowa.

W przypadku zasiłku wyrównawczego z ubezpieczenia wypadkowego, świadczenie nie przysługuje, jeśli:

  • wyłączną przyczyną wypadku było udowodnione naruszenie przepisów BHP przez pracownika, spowodowane umyślnie lub wskutek rażącego niedbalstwa,
  • pracownik będąc w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środków odurzających, psychotropowych lub innych substancji, znacząco przyczynił się do wypadku,
  • pracownik bez uzasadnionej przyczyny odmówił badania stanu trzeźwości lub obecności substancji odurzających, bądź uniemożliwił jego przeprowadzenie swoim zachowaniem.

Jak ustalić wysokość zasiłku wyrównawczego w 2026 r.

Wysokość zasiłku wyrównawczego odpowiada różnicy pomiędzy przeciętnym miesięcznym wynagrodzeniem obliczonym z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających rozpoczęcie rehabilitacji zawodowej, a faktycznym wynagrodzeniem uzyskiwanym w okresie pracy z obniżoną płacą.

Przykład

Pracownik przed rozpoczęciem rehabilitacji zawodowej zarabiał średnio 5 200 zł brutto miesięcznie (średnia z 12 miesięcy poprzedzających rehabilitację). Po skierowaniu na rehabilitację wykonuje pracę na dostosowanym stanowisku, za którą otrzymuje 4 100 zł brutto miesięcznie.

W takiej sytuacji zasiłek wyrównawczy wynosi różnicę między tymi kwotami, czyli:

5 200 zł – 4 100 zł = 1 100 zł brutto

Oznacza to, że pracownik – obok obniżonego wynagrodzenia – otrzyma 1 100 zł brutto zasiłku wyrównawczego, tak aby łączny dochód odpowiadał jego przeciętnemu wynagrodzeniu sprzed rehabilitacji.

Jeżeli pracownik w danym miesiącu nie przepracował pełnego okresu z powodu usprawiedliwionej nieobecności, zasiłek wyrównawczy ustala się proporcjonalnie. W takiej sytuacji przeciętne miesięczne wynagrodzenie pomniejsza się o 1/30 tej kwoty za każdy dzień nieobecności, a należny zasiłek stanowi różnicę między tak skorygowanym wynagrodzeniem a faktyczną pensją osiągniętą w tym miesiącu.

Podstawa prawna:

Ustawa z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa.