Eric Dane nie żyje. Gwiazdor „Chirurgów” przegrał walkę z ALS. Co to za choroba?

Co to jest ALS (stwardnienie zanikowe boczne)?

Eric Dane, amerykański aktor, który zasłynął między innymi rolą chirurga plastycznego i laryngologa w serialu Chirurdzy, zmarł19 lutego 2026 roku po walce ze stwardnieniem zanikowym bocznym (ALS, SLA). Co warto wiedzieć o tej chorobie?

Stwardnienie zanikowe boczne jest postępującą i śmiertelną chorobą neurodegeneracyjną. ALS prowadzi do osłabienia i zaniku mięśni, co w konsekwencji skutkuje stopniową utratą zdolności – początkowo poruszania się, z czasem przełykania, aż w końcu nawet jedzenia.

Rokowania

Najczęściej diagnozowana jest między 40. a 70. rokiem życia. Choroba jednak bywa diagnozowana również u znacznie młodszych osób – w tym nawet u dzieci. Średnia długość życia ze stwardnieniem zanikowym bocznym wynosi od 3 do 5 lat od chwili wystąpienia objawów. Przy czym główną przyczyną śmierci jest u chorych na ALS niewydolność oddechowa.

Pierwsze objawy ALS: na co zwrócić uwagę?

U chorych na ALS występują zróżnicowane objawy. Najczęściej jednak obserwowane są:

• problemy ruchowe: potykanie czy przewracanie się;
• trudności w mówieniu, a następnie z przełykaniem.
• czasem występujące skurcze mięśni np. łydki;
• zauważalne częściowe zaniki mięśni dłoni, ramion i nóg,
• fascykulacje, czyli delikatne drżenie mięśni.

Diagnostyka i znaczenie badań genetycznych

Stwardnienie zanikowe boczne najczęściej diagnozowane jest, kiedy choroba jest w bardziej zaawansowanym stadium. Od wystąpienia objawów do rozpoznania ALS mija nawet 2,5 roku. Diagnostyka stwardnienia zanikowego bocznego obejmuje: szczegółowy wywiad z pacjentem i rodziną, badanie fizykalne, badania laboratoryjne, neuroobrazowe, elektrofizjologiczne oraz testy genetyczne.

Badania genetyczne w ALS – dlaczego są kluczowe?

Zgodnie z aktualnymi wytycznymi każdy pacjent z rozpoznanym ALS powinien wykonać badanie genetyczne w celu określenia podłoża choroby. Testy genetyczne pozwalają wykryć mutacje nawet wtedy, gdy w rodzinie nie występowały wcześniej przypadki ALS. Około 90% przypadków ALS ma charakter sporadyczny, a 10% rodzinny. Zidentyfikowano ok. 40 genów związanych z chorobą.

Leczenie choroby ALS

1. Ryluzol: spowalnia postęp choroby.
2. Tofersen: stosowany w terapii osób ze stwierdzoną mutacją w genie SOD1 (SOD1-ALS). Spowalnia postęp choroby u tej grupy.
3. Rehabilitacja: podtrzymuje sprawność mięśni.
4. Leczenie objawowe: leki zmniejszające nadmierne wydzielanie śliny i spastyczność.
5. Logopedia: ćwiczenia połykania i mowy.
6. Wsparcie oddechowe (wentylacja): stosowane u osób z zaburzeniami oddychania.
7. Żywieniowe dojelitowe (PEG): zapewnienie prawidłowego odżywiania u chorych na ALS.

Podsumowanie: kluczowe fakty o stwardnieniu zanikowym bocznym (ALS)

Źródło

• www.ptchnm.org.pl
• www.mindhealth.pl