Aktualna lista specjalistów bez skierowania [zmiany od września 2025]

Publiczna opieka zdrowotna w Polsce zapewnia uproszczone zasady dostępu do części specjalistów. Dodatkowo Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) zrezygnował z obowiązku posiadania skierowania w trzech kolejnych przypadkach – i po kilku miesiącach widać, jak zmiana funkcjonuje w praktyce. Od jesieni 2025 roku bez skierowania zapiszesz się do:

  • psychologa – gdzie uzyskasz szybką pomoc w kryzysie psychicznym bez czekania na termin u lekarza POZ,
  • optometrysty – który postawi diagnozę dotyczącą wad wzroku i dobierze ci okulary (pamiętaj: optometrysta może wystawić skierowanie do okulisty, jeśli wykryje chorobę oka),
  • lekarza medycyny sportowej – co zapewnia łatwiejszy dostęp do badań dla dzieci, młodzieży i dorosłych uprawiających sport.

Uwaga! Pacjent może sam wybrać dowolną placówkę realizującą świadczenia w ramach NFZ – także poza miejscem zamieszkania – i bez wcześniejszej wizyty w POZ zapisać się na konsultację.

Ginekolog, onkolog, psychiatra – do kogo jeszcze pójdziesz bez skierowania od lekarza POZ?

Warto przypomnieć, że do wielu lekarzy od dawna nie trzeba skierowania. Pełna lista lekarzy i specjalistów, do których nie trzeba mieć skierowania obejmuje takich specjalistów, jak:

  • psychiatra,
  • ginekolog i położnik,
  • onkolog,
  • wenerolog,
  • dentysta,
  • psycholog,
  • optometrysta,
  • lekarz medycyny sportowej.

W tych przypadkach ustawodawca uznał, że szybki dostęp do specjalisty jest kluczowy dla skutecznego leczenia i profilaktyki.

Kto może iść do lekarza bez skierowania na NFZ? Uprawnieni pacjenci [LISTA]

Niezależnie od ogólnych zasad, istnieje szeroka grupa pacjentów, którzy mogą korzystać z poradni specjalistycznych bez skierowania ze względu na swój status zdrowotny lub społeczny. Dotyczy to m.in.:

  • osób chorych na gruźlicę lub zakażonych HIV,
  • osób ze znacznym stopniem niepełnosprawności,
  • weteranów oraz żołnierzy leczonych z powodu urazów lub chorób nabytych podczas misji zagranicznych,
  • inwalidów wojennych, kombatantów i osób represjonowanych,
  • osób uzależnionych i współuzależnionych w zakresie leczenia odwykowego,
  • dzieci i młodzieży korzystających ze świadczeń psychologicznych i psychoterapeutycznych,
  • niepełnoletnich pacjentów z ciężkimi, nieodwracalnymi schorzeniami powstałymi w okresie prenatalnym lub okołoporodowym – po przedstawieniu odpowiedniego zaświadczenia.

Specjaliści i lekarze bez skierowania 2026: co zmieniło się w praktyce?

Po kilku miesiącach obowiązywania nowych przepisów można zauważyć, że największe znaczenie mają one w obszarze wsparcia psychologicznego oraz badań wzroku. Pacjenci nie muszą już umawiać dodatkowej wizyty u lekarza rodzinnego wyłącznie po to, żeby uzyskać formalne skierowanie. Skraca to czas oczekiwania na wizytę u specjalisty.

Ważne

Ważne: Choć lista się wydłużyła, w przypadku większości innych specjalistów (np. kardiologa, neurologa czy dermatologa) skierowanie nadal jest niezbędne. Zawsze upewnij się w wybranej placówce, czy Twój przypadek pozwala na rejestrację bez dokumentu z POZ.