statystyki

Dlaczego nie może być niższego podatku tylko dla emerytów?

autor: Marcin Nagórek15.12.2019, 18:00
emeryci, emerytura, seniorzy, świadczenia

Niedopuszczalne jest stanowienie przepisów niezgodnych z Konstytucją RP, nawet gdyby były one korzystne z punktu widzenia jakiejś grupy podatników, np. emerytów zajmujących podane nieruchomościźródło: ShutterStock

Czy zwolnienie może dotyczyć konkretnego podatnika? Komu przysługuje prawo inicjowania uchwały? Kiedy trzeba uwzględniać przepisy o pomocy de minimis?

Z końcem roku kalendarzowego jednostki samorządu terytorialnego przyjmują wiele aktów prawa miejscowego, w tym dotyczące podatku od nieruchomości i jego stawek. Niektóre JST decydują się też na wprowadzenie różnego rodzaju zwolnień. Przedstawiamy trzy zagadnienia związane z podatkiem od nieruchomości, który jest uregulowany ustawą z 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 1170; ost.zm. Dz.U. z 2019 r. poz. 534; dalej: u.p.o.l.). Ich analizę oparliśmy na orzecznictwie sądowo-administracyjnym i orzecznictwie organów nadzoru (regionalnych izb obrachunkowych).

W naszej gminie chcemy wprowadzić zwolnienia od podatku od nieruchomości budynków i budowli zajętych na prowadzenie zadań z zakresu kultury fizycznej i sportu przy jednoczesnym wskazaniu rodzajów tych obiektów, np. baseny, stadiony, hale sportowe, boiska itp. Czy jest to dopuszczalne?

Z art. 7 ust. 3 u.p.o.l. wynika wprost, że ustawodawca dopuścił wprowadzanie zwolnienia typu przedmiotowego. W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z 8 stycznia 2019 r., sygn. akt I SA/Gl1163/18, wskazano m.in., że zawarte w omawianym przepisie sformułowanie „inne zwolnienia przedmiotowe” jednoznacznie wskazuje, że mogą one dotyczyć tylko i wyłącznie przedmiotu, a więc gruntów, budynków lub ich części, budowli związanych z prowadzeniem określonego rodzaju działalności (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 lutego 2016 r., sygn. akt II FSK 3773/13). W każdym więc przypadku, gdy bezpośrednio z ustanowionej normy wywieść można, kto podlega zwolnieniu, a nie tylko, jaki przedmiot obejmuje zwolnienie, zwolnieniu przypisać można charakter zwolnienia przedmiotowo-podmiotowego, a to w konsekwencji oznacza przekroczenie ustawowej delegacji (zob. wyrok NSA z 6 maja 2016 r., sygn. akt II FSK 2217/14).

Podkreślenia przy tym wymaga, że przedmiot ten powinien być tak określony, żeby nie była możliwa identyfikacja konkretnego podatnika. Cechy przedmiotu muszą zostać tak określone, żeby dotyczyły nieoznaczonego indywidualnie podatnika.

W opisywanej sytuacji na uwagę zasługuje, że proponowane zapisy dotyczą w istocie konkretnych obiektów i nie wskazują na żadne cechy podmiotowe. Proponowane zwolnienie może dotyczyć praktycznie każdego z wymienionych obiektów sportowych, niezależnie od tego, kto jest jego właścicielem. Należy również zwrócić uwagę, że z przepisów u.p.o.l. wynika, że ze zwolnienia mogą korzystać podmioty o różnym statusie prawnym, począwszy od osób fizycznych, przez stowarzyszenia, fundacje, aż do pomiotów gospodarczych, np. spółek.

Dlatego proponowane rozwiązanie można uznać za prawidłowe, zwolnienie ma bowiem wyłącznie charakter przedmiotowy.

Czy możemy wprowadzić prospołeczne zwolnienia albo różnicowanie stawek dla emerytów mieszkających na naszym terenie?

Proponowane zwolnienia ocenić należy przez pryzmat art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Odnosząc się zaś do podanej grupy podmiotów (emerytów), wskazać należy, że z dużym prawdopodobieństwem sugerowane zwolnienie miałoby charakter nie tylko przedmiotowy, lecz także podmiotowy. A to w konsekwencji narusza upoważnienie ustawowe z art. 7 ust. 3 u.p.o.l. Rada gminy nie została upoważniona do stanowienia tego typu zwolnień lub różnicowania stawek podatku. Taka interpretacja została zaprezentowana choćby w jednym z nowszych rozstrzygnięć nadzorczych Kolegium Regionalnej Izby Obrachunkowej w Gdańsku z 21 października 2019 r., nr 207/g130/P/19. Wskazano w nim, że w art. 67 Konstytucji RP została wyrażona zasada samodzielności finansowej gmin, a art. 168 wprowadził prawo do ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie. Kierując się tymi zasadami, Trybunał Konstytucyjny wskazywał (wyroki z 23 października 1996 r., sygn. akt K 1/96; z 4 maja 1998 r., sygn. akt K 38/97; z 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt K 21/01), że samodzielność finansowa gminy i prawo stanowienia o wysokości podatków i opłat lokalnych stanowią istotny element jej podmiotowości publicznoprawnej, lecz nie mogą być rozumiane jako dowolność ustalania dochodów i dysponowania nimi. Przeciwnie, gminom wolno tylko to, na co zezwalają im ustawy, a to oznacza zamknięty, a nie otwarty katalog źródeł dochodów gmin. Uprawnieniem gminy w zakresie ustalania wysokości podatków jest m.in. upoważnienie z art. 7 ust. 3 u.p.o.l. do wprowadzania innych zwolnień przedmiotowych niż określone w art. 7 ust. 1 u.p.o.l., a także uprawnienie z art. 5 ust. 3 tej ustawy do różnicowania wysokości stawek podatku dla poszczególnych rodzajów przedmiotów opodatkowania.


Pozostało jeszcze 63% treści

2 dostępy do wydania cyfrowego DGP w cenie
9,80 zł Za pierwszy miesiąc.
Oferta autoodnawialna
PRENUMERATA 2020
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Komentarze (1)

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Galerie

Wyszukiwarka kancelarii

Szukaj

Polecane