- Wyższy próg dla zamówień krajowych
- Niższy próg przetargów unijnych
- Analiza potrzeb i wymagań: zmiany w prawie wprowadza nowe wymagania
- Certyfikacja wykonawców: nowe prawo, nowa ustawa
- Czy certyfikacja będzie obowiązkowa?
Rozpoczynający się rok zapowiada się jako czas istotnych zmian w zamówieniach publicznych. Na poziomie unijnym trwają prace nad założeniami nowych dyrektyw, które w przyszłości mogą wymusić daleko idącą nowelizację krajowych regulacji – a nawet konieczność uchwalenia zupełnie nowej ustawy. Zanim jednak dojdzie do tej systemowej przebudowy, ustawodawca wprowadził rozwiązania o mniejszej skali, lecz istotne.
Wszystkie te małe reformy łączy wspólny cel: uproszczenie procedur, skrócenie czasu postępowań oraz zwiększenie konkurencyjności rynku zamówień publicznych. Poniżej wymieniamy najważniejsze zmiany, które wejdą w życie w 2026 r.
Wyższy próg dla zamówień krajowych
170 tys. zł – tyle wynosi od 1 stycznia 2026 r. nowy próg stosowania ustawy – Prawo zamówień publicznych (dalej: p.z.p.). Do tej pory było to 130 tys. zł.
Tę istotną dla wszystkich zamawiających i wykonawców zmianę wprowadziła ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (dalej: nowelizacja p.z.p. z 25 lipca 2025 r.).
Na korektę progu czekał sektor publiczny. Narastająca inflacja i wyraźny wzrost cen dostaw, usług oraz robót budowlanych powodowały bowiem, że już od dawna dotychczasowy limit nie odpowiadał rynkowym realiom.
W związku z wejściem w życie wyższego progu zamawiający powinni pamiętać o aktualizacji regulaminów oraz dokumentów wewnętrznych, tak aby odzwierciedlały one ten limit i konsekwencje jego wprowadzenia. W szczególności muszą mieć na uwadze, że po zmianie więcej niż dotąd zamówień będzie realizowanych poza reżimem ustawy (co wymaga odpowiedniej adaptacji procedur wewnętrznych i standardów dokumentowania udzielanych zamówień).
Uwaga! Przepisy przejściowe zawarte w nowelizacji p.z.p. przewidują, że do postępowań o udzielenie zamówienia publicznego oraz do postępowań o zawarcie umowy ramowej wszczętych i niezakończonych przed datą 1 stycznia 2026 r. stosowane będą przepisy dotychczasowe, tj. nadal obowiązujący dla nich będzie próg 130 tys. zł.
Niższy próg przetargów unijnych
Od nowego roku zmieniły się również tzw. progi unijne na lata 2026–2027. Co ciekawe – te obniżyły się. Wynika to m.in. ze zmian w unijnych dyrektywach oraz ze spadku kursu euro, według którego przelicza się wartości zamówień na złote.
Chodzi o kwoty wyznaczające wartość zamówień publicznych, od których postępowania muszą być prowadzone według procedur unijnych, a nie wyłącznie krajowych.
Te nowe progi oraz nowy kurs wartości złotego, który będzie stosowany przy przeliczaniu wartości zamówień publicznych i konkursów na lata 2026–2027 prezes Urzędu Zamówień Publicznych ogłosił 8 grudnia 2025 r. Zgodnie z obwieszczeniem, średni kurs złotego w stosunku do euro wynosi 4,31 zł za euro (co oznacza obniżenie względem dotychczasowego poziomu 4,6371 zł).
Do tego doszły zmiany wartości progów w unijnej dyrektywie. W efekcie:
► W przypadku zamówień realizowanych na podstawie dyrektywy klasycznej obniżenie progów jest następujące:
- dla robót budowlanych – z 5 538 000 euro (25 680 260 zł) do 5 404 000 euro (23 291 240 zł),
- dla dostaw i usług w sektorze rządowym – z 143 000 euro (663 105 zł) do 140 000 euro (603 400 zł),
- dla dostaw i usług w sektorze samorządowym – z 221 000 euro (1 024 799 zł) do 216 000 euro (930 960 zł).
Dla usług społecznych i innych szczególnych usług próg nominalnie pozostał na poziomie 750 000 euro, jednak w przeliczeniu na złote zmiana kursu euro spowodowała jego realne obniżenie z 3 477 825 zł do 3 232 500 zł.
► Analogiczne korekty dotyczą zamawiających sektorowych (określonych w dyrektywie 2014/25/UE). Nowy próg unijny obniżył się:
- dla robót budowlanych – z 5 538 000 euro (25 680 260 zł) do 5 404 000 euro (23 291 240 zł),
- dla dostaw i usług – z 443 000 euro (2 054 235 zł) do 432 000 euro (1 861 920 zł). W przypadku usług społecznych i innych szczególnych usług nominalny próg pozostał na poziomie 1 000 000 euro, lecz po przeliczeniu na złote obniżył się z 4 637 100 zł do 4 310 000 zł.
► Dla zamówień udzielanych przez zamawiających publicznych lub zamawiających sektorowych na podstawie dyrektywy 2009/81/WE (czyli tzw. dyrektywy obronnej) próg:
- na roboty budowlane – spadł z 5 538 000 euro (25 680 260 zł) do 5 404 000 euro (23 291 240 zł);
- dla dostaw i usług – spadł z 443 000 euro (2 054 235 zł) do 432 000 euro (1 861 920 zł).
Nie są to więc zmiany wyłącznie kosmetyczne.
Ważne! przypadku istotnego dla samorządów progu – dla dostaw i usług – obniżka sięga niemal 100 tys. zł.
W praktyce oznacza to, że wiele miast szybciej przekroczy próg unijny, m.in. przy przetargach na odbiór odpadów komunalnych czy usługi odśnieżania.
Obniżenie progów unijnych, w połączeniu z opisanym wyżej podwyższeniem progu stosowania p.z.p., może spowodować, że mniej zamówień będzie prowadzonych w trybach krajowych. Z jednej strony – podwyższony do 170 tys. zł limit stosowania p.z.p. sprawi, że część zamówień, które dotąd odbywały się w trybach podstawowych, będzie mogła być kontraktowana wyłącznie poprzez zapytania ofertowe, bez stosowania ustawy. Z drugiej strony, obniżony kurs złotego i niższe progi unijne spowodują, że droższe zamówienia krajowe będą częściej przekraczać próg unijny.
Analiza potrzeb i wymagań: zmiany w prawie wprowadza nowe wymagania
Od 1 stycznia zmieniły się zasady sporządzania analizy potrzeb i wymagań. Zamawiający musi już na etapie przygotowania zamówienia tak zaprojektować warunki przetargu, by sprzyjały podniesieniu konkurencyjności.
Te nowe wymogi wprowadziła również nowelizacja p.z.p. z 25 lipca 2025 r. Zmodyfikowała m.in. art. 83 p.z.p. Przypomnijmy: zgodnie z jego ust. 1 zamawiający musi obowiązkowo sporządzić analizę potrzeb i wymagań zamawiającego przed wszczęciem postępowania. Dotychczas, w myśl art. 83 ust. 2 pkt 2 lit. a i b p.z.p., obejmowała ona m.in. rozeznanie rynku pod kątem:
- alternatywnych środków zaspokojenia zidentyfikowanych potrzeb,
- możliwych wariantów realizacji zamówienia lub wskazania, że istnieje wyłącznie jedna możliwość wykonania zamówienia.
W myśl zaś dodanego od 1 stycznia art. 83 ust. 2 pkt 2 lit. c p.z.p. zamawiający musi dodatkowo zbadać, w jaki sposób można podnieść konkurencyjność postępowania o udzielenie zamówienia. Ponadto w nowym art. 83 ust. 3 pkt 3a p.z.p. ustawodawca wskazał, że „analiza potrzeb i wymagań zamawiającego powinna wskazywać warunki zamówienia sprzyjające podniesieniu konkurencyjności postępowania, o ile zamawiający przewiduje zastosowanie jednego z trybów wymienionych w art. 129 ust. 1 pkt 1–5” (chodzi tu o przetarg nieograniczony, przetarg ograniczony, negocjacje z ogłoszeniem, dialog konkurencyjny oraz partnerstwo innowacyjne).
A zatem w przypadku trybów konkurencyjnych zamawiający już na etapie przygotowawczym musi rozważyć, jak sformułować warunki zamówienia, aby zwiększyć liczbę potencjalnych wykonawców zainteresowanych udziałem w postępowaniu. Inaczej mówiąc: powinien wskazać w analizie, jakie modyfikacje parametrów zamówienia mogą poszerzyć krąg podmiotów zdolnych do jego realizacji, a w konsekwencji doprowadzić do większej liczby ofert i bardziej efektywnej rywalizacji cenowej lub jakościowej. Potem trzeba odpowiednio sformułować warunki zamówienia – tak aby były one jak najbardziej otwarte i sprzyjały większej liczbie uczestników.
Warto podkreślić, że zgodnie z art. 7 pkt 29 p.z.p. przez warunki zamówienia należy rozumieć te elementy postępowania lub samego zamówienia, które wynikają w szczególności z opisu przedmiotu zamówienia, wymagań dotyczących jego realizacji, kryteriów oceny ofert, wymogów proceduralnych oraz projektowanych postanowień umowy w sprawie zamówienia publicznego.w
Jako przykłady mechanizmów, które mogą sprzyjać zwiększeniu liczby ofert w postępowaniu, wymienić można m.in.
- konkurencyjny i nieprzesadnie zawężający opis przedmiotu zamówienia,
- odpowiednio wyznaczony termin składania ofert,
- proporcjonalne i adekwatne do przedmiotu zamówienia warunki udziału,
- przemyślane kryteria oceny ofert, w tym kryteria jakościowe.
Certyfikacja wykonawców: nowe prawo, nowa ustawa
Od 12 lipca wejdzie w życie nowa ustawa, która ma umożliwić przedsiębiorcom działającym w Polsce uzyskanie specjalnych certyfikatów, potwierdzających ich kompetencje do udziału w postępowaniach, a zamawiającym ułatwić ich ocenę. Mowa o ustawie z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (dalej: ustawa o certyfikacji). Wprowadzi ona dwa rodzaje certyfikatów, które potwierdzają:
- brak podstaw wykluczenia z postępowań na dostawy, usługi i roboty budowlane,
- spełnianie warunków udziału w postępowaniu (czyli że wykonawca dysponuje odpowiednią zdolnością do należytego wykonania zamówienia; weryfikacja obejmie w szczególności doświadczenie, zaplecze techniczne i organizacyjne, a także posiadanie wykwalifikowanego personelu).
Czy certyfikacja będzie obowiązkowa?
Proces certyfikacji ma być prowadzony przez wyspecjalizowane podmioty, niezależne od zamawiających. W praktyce rozwiązanie to oznacza, że wykonawca nie będzie musiał każdorazowo przedkładać zamawiającemu pełnego zestawu dokumentów, takich jak zaświadczenia z urzędu skarbowego, ZUS czy informacje z Krajowego Rejestru Karnego. Dokumenty te złoży tylko raz – w trakcie procedury certyfikacyjnej. Następnie przez cały okres ważności certyfikatu wykonawca będzie mógł posługiwać się nim w kolejnych postępowaniach, wykorzystując go zarówno do wykazania braku podstaw wykluczenia, jak i do potwierdzenia swojej zdolności do należytego wykonania zamówienia.
Ważne! Certyfikatybędzie można wykorzystać w postępowaniach o udzielenie zamówień publicznych prowadzonych w całej Unii Europejskiej.
Co istotne, certyfikacja ma charakter fakultatywny. Zamawiający nie będą musieli żądać certyfikatów, a wykonawcy, którzy nie zdecydują się na ich uzyskanie, nadal będą mogli wykazywać brak podstaw wykluczenia oraz spełnianie warunków udziału w postępowaniu w dotychczasowy sposób.
Uwaga! Nowy mechanizm nie zastępuje obowiązujących procedur, lecz stanowi dodatkową, alternatywną ścieżkę. Jego celem jest usprawnienie i przyspieszenie oceny wykonawców, przy jednoczesnym zachowaniu pełnej swobody wyboru po stronie przedsiębiorców.
Uwaga! Ustawy o certyfikacji wykonawców nie stosuje się do zamówień udzielanych w dziedzinach obronności i bezpieczeństwa.
Inne zmiany w prawie zamówień publicznych
Nowa ustawa o certyfikacji wprowadza również zmiany w p.z.p., które dostosowują tę ustawę do nowych regulacji. Mianowicie:
►Harmonizacja przepisów. Zgodnie ze znowelizowanym art. 112 ust. 3 p.z.p. zamawiający, określając warunki udziału w postępowaniu dotyczące zdolności technicznej lub zawodowej, stosuje poziomy zdolności przewidziane w ustawie o certyfikacji wykonawców. Odstępstwo od tej zasady jest dopuszczalne jedynie wtedy, gdy zastosowanie poziomów zdolności nie jest możliwe ze względu na charakter zamówienia lub gdy dla danego rodzaju zamówienia poziomy takie nie zostały w ogóle określone.
►Certyfikat jako środek dowodowy. Art. 124 p.z.p. regulujący możliwość żądania podmiotowych środków dowodowych został rozbudowany o przepisy umożliwiające złożenie w ich miejsce odpowiedniego certyfikatu. Jednocześnie wprowadzono zasadę, zgodnie z którą zamawiający nie może domagać się innych podmiotowych środków dowodowych w zakresie objętym treścią certyfikatu. Wyjątki dotyczą sytuacji, w których żądane informacje są objęte poufnością – np. stanowią tajemnicę przedsiębiorstwa – albo gdy zamawiający żąda podmiotowych środków dowodowych w celu potwierdzenia fakultatywnej przesłanki wykluczenia określonej w art. 109 ust. 1 pkt 1 p.z.p.
►Oświadczenie wstępne. Ustawa o certyfikacji wprowadza również zmiany w p.z.p. w zakresie tzw. oświadczenia wstępnego składanego w postępowaniach krajowych. Zgodnie ze znowelizowanym art. 273 ust. 2 p.z.p. wykonawca będzie zobowiązany wskazać w oświadczeniu, czy zamierza się posługiwać certyfikatem, a jeśli tak – podać jego numer i oznaczenie, nazwę podmiotu certyfikującego, okres ważności oraz zakres podstaw wykluczenia lub warunków udziału w postępowaniu, które certyfikat potwierdza.
Weryfikacja ważności certyfikatów
Nowe przepisy przewidują mechanizm umożliwiający zamawiającemu podważenie ważności certyfikatu.
> W sytuacji gdy istnieją podstawy, by stwierdzić, że wykonawca wprowadził podmiot certyfikujący w błąd lub przestał spełniać warunki wymagane do uzyskania certyfikatu, zamawiający wzywa wykonawcę do złożenia wyjaśnień. Termin na ich przedstawienie nie może być krótszy niż 5 dni od dnia wysłania wezwania.
> Jeżeli zamawiający uzna przedstawione wyjaśnienia za niewystarczające, informuje o tym podmiot certyfikujący, który wydał dany certyfikat. Przekazuje mu zarówno opis okoliczności sprawy, jak i złożone przez wykonawcę wyjaśnienia, umożliwiając weryfikację zasadności dalszego utrzymywania certyfikatu.
> W przypadku zawieszenia ważności certyfikatu zamawiający wzywa wykonawcę do przedłożenia – również w terminie nie krótszym niż 5 dni od dnia wezwania – odpowiednich podmiotowych środków dowodowych w zakresie, w jakim certyfikat miał potwierdzać brak podstaw wykluczenia lub spełnianie warunków udziału w postępowaniu. Mechanizm ten zapewnia zatem zamawiającemu możliwość skutecznej weryfikacji wykonawcy także wtedy, gdy certyfikat przestaje być wystarczającym potwierdzeniem jego sytuacji podmiotowej.
Nowe prawo także przy odwołaniach: konieczna reakcja podmiotu certyfikującego
Całkowitą nowością jest włączenie podmiotu certyfikującego w przebieg postępowania odwoławczego. Nowy art. 521a p.z.p. przewiduje, że zamawiający musi niezwłocznie – nie później niż w ciągu dwóch dni od otrzymania odwołania – przekazać podmiotowi certyfikującemu kopię odowołania, jeżeli zawiera ono twierdzenia dotyczące domniemania wynikającego z udzielonej certyfikacji wykonawców zamówień publicznych. Podmiot certyfikujący musi odpowiedzieć równie sprawnie: w terminie pięciu dni od otrzymania odwołania doręcza Prezesowi Izby oraz przesyła zamawiającemu i wykonawcy wnoszącemu odwołanie swoje stanowisko – wraz z uzasadnieniem – odnosząc się do zarzutów podważających udzieloną certyfikację.
Jeżeli w prawomocnie zakończonym postępowaniu odwoławczym zostanie stwierdzone, że domniemanie wynikające z certyfikatu (dotyczące braku przesłanek wykluczenia lub zdolności do należytego wykonania zamówienia) zostało obalone w całości lub części, prezes izby niezwłocznie, nie później niż w ciągu trzech dni roboczych, przekaże informację o tym fakcie właściwemu podmiotowi certyfikującemu. Analogiczny obowiązek będzie spoczywał na sądzie rozpatrującym skargę na orzeczenie Izby w postępowaniu skargowym.
Terminy wejścia w życie zmian w prawie zamówień publicznych
Zasadniczo ustawa o certyfikacji ma wejść w życie po upływie 10 miesięcy od dnia ogłoszenia (czyli 12 lipca 2026 r.), z wyjątkiem:
- art. 14, art. 19–23, art. 25 i art. 32–35 – dotyczących: podmiotów certyfikujących spełnianie przesłanek niepodlegania wykluczeniu, umów zawieranych z tymi podmiotami, procedur certyfikacji oraz akredytacji podmiotów ubiegających się o certyfikację – które wejdą w życie po upływie czterech miesięcy od dnia ogłoszenia (tj. 12 stycznia 2026 r.);
- art. 5 ust. 3 pkt 2 i ust. 5 – dotyczącego poziomów zdolności dostaw i usług – który wejdzie w życie po upływie czterech lat od dnia ogłoszenia (tj. 12 września 2029 r.).
Nowelizacja procedury odwoławczej w KIO
13 marca zaczną obowiązywać zmiany, które zrewolucjonizują funkcjonowanie Krajowej Izby Odwoławczej: będzie ona mogła prowadzić rozprawy i posiedzenia w trybie zdalnym.
Te i inne zmiany usprawniające procedurę odwoławczą przed KIO wynikają z ustawy z 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego.
Udział w rozprawie przed KIO możliwy także na odległość
Zgodnie z dodanym do p.z.p. art. 508a jawne rozprawy i posiedzenia mogą się odbywać przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających udział na odległość, jeśli pozwala na to charakter podejmowanych czynności, a także gdy nie występują inne okoliczności utrudniające prowadzenie posiedzenia w tej formie. Warunkiem jest zapewnienie pełnej ochrony praw procesowych stron i uczestników postępowania oraz zagwarantowanie prawidłowego toku postępowania odwoławczego.
Uwaga! Przy rozprawie zdalnej w sali rozpraw muszą być obecni jedynie sędziowie oraz protokolant, natomiast strony i pozostali uczestnicy mogą brać udział w posiedzeniu na odległość.
Zapis obrazu i dźwięku z czynności procesowych odbywających się w sali rozpraw przekazuje się z sali rozpraw do miejsca przebywania osób uczestniczących w zdalnej rozprawie lub zdalnym posiedzeniu oraz z miejsca przebywania tych osób do sali rozpraw.
Standardy techniczne, wymagania sprzętowe oraz oprogramowanie niezbędne do udziału w rozprawie lub posiedzeniu zdalnym zostaną określone przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych w odpowiednim obwieszczeniu.
Ustawa reguluje również procedurę wnoszenia pism do KIO w przypadku rozpraw prowadzonych w trybie zdalnym. W myśl art. 508 ust. 4 p.z.p. pisma składane podczas zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia wnosi się w postaci elektronicznej. Jeżeli podczas zdalnej rozprawy lub zdalnego posiedzenia nie jest możliwe złożenie pisma w postaci elektronicznej z powodu co najmniej jednej z sytuacji określonych w art. 65 ust. 1 p.z.p. (np. jeśli jest to niemożliwe z powodów technicznych albo z uwagi na potrzebę ochrony informacji szczególnie wrażliwych), przewodniczący składu orzekającego rozstrzyga o sposobie złożenia tego pisma.
Innowacje w procedurach
Nowelizacja wprowadza ponadto inne innowacje proceduralne.
►Nowy sposób udzielania pełnomocnictw. Zgodnie z dodanym w art. 511 ust. 1a p.z.p. pełnomocnictwo może być udzielone ustnie na rozprawie lub posiedzeniu poprzez oświadczenie strony lub uczestnika postępowania odwoławczego, które zostaje wciągnięte do protokołu.
►Obowiązkowa odpowiedź na odwołanie. Istotną zmianą jest również zniesienie możliwości fakultatywnej odpowiedzi na odwołanie oraz wprowadzenie obowiązku udzielenia odpowiedzi przez zamawiającego. Odpowiedź ta powinna zostać złożona w terminie wyznaczonym przez prezesa izby, który jednak nie może być krótszy niż 5 dni od dnia przekazania zamawiającemu odwołania lub jego kopii.
W odpowiedzi na odwołanie zamawiający:
- ustosunkowuje się do jego treści, w szczególności do podniesionych zarzutów,
- wskazuje własne twierdzenia oraz
- dołącza dowody, które mają je poprzeć lub służą do obalenia zarzutów przywołanych w odwołaniu.
Postępowanie dowodowe
► Dowody na poparcie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających wniesienie odwołania będą jego elementem obligatoryjnym. Wnioskując o przeprowadzenie dowodu, strona lub uczestnik postępowania odwoławczego będą zobowiązani oznaczyć dowód w sposób umożliwiający jego przeprowadzenie oraz wyszczególnić fakty, które mają zostać wykazane przy jego użyciu.
► Zmienia się termin wnoszenia dowodów. Dotychczas strony mogły przedkładać dowody wspierające swoje twierdzenia lub obalające twierdzenia strony przeciwnej aż do zamknięcia rozprawy. Po wejściu w życie nowelizacji dowody muszą być przedstawione wraz z odwołaniem, odpowiedzią na odwołanie, przystąpieniem do postępowania odwoławczego lub innym pismem wniesionym najpóźniej w dniu poprzedzającym wyznaczoną rozprawę lub posiedzenie, o którym mowa w art. 545 ust. 1 p.z.p., pod rygorem utraty prawa do powołania dowodów w toku postępowania odwoławczego.
Wyjątek dotyczy wyłącznie sytuacji, gdy wcześniejsze pozyskanie dowodów nie było możliwe lub konieczność ich powołania ujawniła się dopiero w toku postępowania. W takich przypadkach dowody można wnosić do zamknięcia rozprawy.
Strony i uczestnicy postępowania odwoławczego nie będą już zobowiązani do dołączania dokumentów, które znajdują się w aktach sprawy odwoławczej. Izba będzie mogła natomiast odmówić przeprowadzenia wnioskowanych dowodów, w przypadku gdy fakty, których dowody dotyczą, zostały już ustalone na podstawie innych dowodów, gdy dowody te wnoszone są wyłącznie w celu zwłoki albo gdy strona lub uczestnik postępowania utracili prawo do powoływania dowodów w toku postępowania.
Wprowadzone zmiany wraz z innymi, drobnymi nowelizacjami postępowania odwoławczego mają przyspieszyć i uprościć procedurę. Z pewnością nowe regulacje wpłyną na pracę samorządów, które często oczekują na rozstrzygnięcia Krajowej Izby Odwoławczej, zanim rozpoczną realizacje kluczowych inwestycji.
Nowi dostawcy blankietów dokumentów publicznych
Nie będzie już można omijać przepisów p.z.p. przy zamawianiu większości dokumentów publicznych. Od nowego roku weszły w życie zmiany, które narzucił Trybunał Sprawiedliwości UE.
Wytwarzanie blankietów dokumentów publicznych (np. dowodów osobistych, paszportów) było w dużej mierze wyłączone spod reżimu p.z.p. Oznaczało to, że zamówienia te mogły być udzielane poza procedurami konkurencyjnymi.
Ponad dwa lata temu Trybunał Sprawiedliwości UE powiedział jednak stop tym praktykom. W wyroku z 7 września 2023 r. w sprawie C-601/21 uznał, że Polska źle wdrożyła dyrektywę 2014/24, wprowadzając wyłączenia spod reżimu zamówień publicznych, których ona nie przewiduje, a przez to naruszała unijne zasady konkurencji i przejrzystości.
Ustawa o certyfikacji przy okazji zmodyfikowała art. 11 ust. 4 p.z.p. Zmiana ta polega na zawężeniu zakresu przedmiotowego wyłączeń stosowania przepisów p.z.p. W efekcie od 1 stycznia 2026 r. tylko ściśle wskazane kategorie blankietów dokumentów publicznych (wymienione w ustawie o dokumentach publicznych) pozostaną poza reżimem p.z.p. Wszystkie pozostałe – w tym m.in. dowody osobiste, paszporty czy akty stanu cywilnego – będą musiały być zamawiane w trybie zamówień publicznych (dotyczy to ich wytwarzania, a także personalizacji i indywidualizacji).
Co to zmienia w praktyce? Artykuł 11 ust. 4 w nowym brzmieniu wszedł w życie 1 stycznia 2026 r. Wszystkie umowy dotyczące wskazanego zakresu przedmiotowego, zawierane po tej dacie, muszą spełniać standardy p.z.p. (a więc m.in. zamawiający je resort musi stosować odpowiednio ogłoszenia, ustawowe procedury, odwołania).
Uwaga! Choć samorządy nie prowadzą postępowań na wytwarzanie i personalizację blankietów dokumentów publicznych, otwarcie tego rynku może w początkowym okresie powodować dla nich pewne problemy, zwłaszcza z dostępnością dokumentów i ich jakością. ©℗
Podstawa prawna
- ustawa z 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (tj. Dz.U. z 2024 r. poz. 1320; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1235)
- ustawa z 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo zamówień publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1173)
- ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o certyfikacji wykonawców zamówień publicznych (Dz.U. poz. 1235)
- ustawa z 21 maja 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu deregulacji prawa gospodarczego i administracyjnego oraz doskonalenia zasad opracowywania prawa gospodarczego (Dz.U. poz. 769)
- dyrektywa 2014/24/UE z 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylająca dyrektywę 2004/18/WE (Dz.Urz. UE z 2014 r. L94 s.65)
- obwieszczenie Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z 8 grudnia 2025 r. w sprawie aktualnych progów unijnych określonych w dyrektywach Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE, 2014/25/UE i 2009/81/WE na lata 2026–2027, ich równowartości w złotych, równowartości w złotych kwot wyrażonych w euro oraz średniego kursu złotego w stosunku do euro stanowiącego podstawę przeliczania wartości zamówień publicznych lub konkursów (M.P. poz. 1247)