Dodatek dla byłych sołtysów rośnie od 1 marca. KRUS wypłaci 373,67 zł

Podwyżka jest już przesądzona – została ogłoszona w komunikacie prezesa KRUS. Ale w praktyce wciąż wiele osób pyta: czy świadczenie przysługuje każdemu byłemu sołtysowi i czy trzeba składać wniosek?

Dodatek dla sołtysów 2026: 373,67 zł od 1 marca. Waloryzacja już potwierdzona przez KRUS

Do końca lutego 2026 r. świadczenie dla byłych sołtysów wynosi354,86 zł. Od 1 marca wzrośnie do 373,67 zł, czyli o 5,3 proc. – dokładnie tyle, ile wynosi wskaźnik waloryzacji emerytur i rent w 2026 r.

Mechanizm jest prosty: ustawa przewiduje coroczne podnoszenie kwoty od 1 marca każdego roku, bez potrzeby dodatkowych decyzji legislacyjnych. To oznacza, że osoby już pobierające świadczenie zobaczą wyższą kwotę automatycznie. Nie jest to jednak „trzynastka” ani dodatek jednorazowy. To stałe, comiesięczne świadczenie finansowane ze środków budżetowych, wypłacane przez KRUS.

Kto dostanie dodatek dla sołtysów? Trzy warunki: 7 lat, wiek emerytalny i brak wyroku

Nie każdy, kto kiedykolwiek był sołtysem, może liczyć na wypłatę. Ustawa z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa jasno określa kryteria. Świadczenie przysługuje osobie, która łącznie:

• pełniła funkcję sołtysa co najmniej przez dwie kadencje i minimum 7 lat (nie musi to być okres ciągły),
• osiągnęła wiek emerytalny – 60 lat (kobiety) lub 65 lat (mężczyźni),
• nie była prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe popełnione w związku z pełnieniem funkcji.

W praktyce oznacza to, że świadczenie ma charakter „emerytalnego dodatku” dla byłych sołtysów, którzy przez lata działali w strukturach samorządu pomocniczego. Według danych GUS funkcję sołtysa w Polsce pełni ponad 40 tys. osób, ale uprawnionych do świadczenia – czyli tych, którzy spełniają warunek wieku i stażu – jest wyraźnie mniej.

Skąd wziął się dodatek dla sołtysów i dlaczego rośnie co roku od 1 marca?

Rząd argumentował, że sołtysi pełnią kluczową rolę w lokalnych wspólnotach – są pierwszym kontaktem mieszkańców z administracją, organizują zebrania wiejskie, reprezentują sołectwo i często odpowiadają za pobór podatków lokalnych.

Świadczenie wprowadzono ustawą z 26 maja 2023 r., a pierwsze wypłaty ruszyły we wrześniu 2024 r. Od początku zapisano w przepisach coroczną waloryzację – na takich samych zasadach jak w przypadku emerytur z FUS. W praktyce więc wysokość dodatku rośnie wraz z inflacją i wskaźnikiem waloryzacji.

Wniosek do KRUS jest obowiązkowy. Jak złożyć dokumenty, by dostać 373,67 zł?

W przeciwieństwie do waloryzacji – która odbywa się automatycznie – samo przyznanie świadczenia nie następuje z urzędu. Aby otrzymać pieniądze, trzeba złożyć wniosek w regionalnym oddziale lub placówce terenowej KRUS właściwej dla miejsca zamieszkania.

Do wniosku należy dołączyć:

• zaświadczenie od wójta, burmistrza lub prezydenta miasta potwierdzające okres pełnienia funkcji,
• oświadczenie o niekaralności w zakresie przestępstw związanych z pełnioną funkcją.

Jeśli nie ma dokumentów potwierdzających staż, okres pełnienia funkcji można wykazać oświadczeniem potwierdzonym przez co najmniej trzy osoby mieszkające w danym sołectwie w czasie sprawowania funkcji. To szczególnie ważne dla osób, które pełniły funkcję kilkanaście lat temu i nie mają już pełnej dokumentacji.

Ile kosztuje podwyżka dodatku dla sołtysów? Miliony złotych rocznie z budżetu

Podwyżka o 18,81 zł miesięcznie może wydawać się niewielka, ale w skali roku daje to ponad 225 zł więcej dla jednej osoby. Przy kilku–kilkunastu tysiącach uprawnionych oznacza to dodatkowe miliony złotych rocznie z budżetu państwa. To jednak rozwiązanie systemowe, wpisane w ustawę. Każdego roku 1 marca świadczenie będzie rosło – dokładnie tak jak emerytury i renty.

Dodatek dla sołtysów 2026 – najczęstsze pytania i wątpliwości

Podstawa prawna

• Ustawa z 26 maja 2023 r. o świadczeniu pieniężnym z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Dz.U. 2023 poz. 1073)
• Ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
• Komunikat Prezesa KRUS w sprawie kwoty świadczenia pieniężnego z tytułu pełnienia funkcji sołtysa (Monitor Polski 2026)