Odpowiedź: Co do zasady próba samobójcza nie może być uznana za wypadek przy pracy, ponieważ nie występuje przyczyna zewnętrzna, a samo działanie ma charakter celowy i świadomy.
Obowiązki pracodawcy
W myśl art. 234 par. 1 kodeksu pracy w razie wypadku przy pracy pracodawca musi podjąć niezbędne działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalić w przewidzianym trybie okoliczności i przyczyny wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające podobnym wypadkom. Według definicji określonej w art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną, powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą.
Sposób i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz sposób ich dokumentowania określają przepisy rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy. Jego przepisy zobowiązują pracodawcę zatrudniającego pracownika, który uległ wypadkowi, aby po uzyskaniu zawiadomienia o zdarzeniu powołał zespół powypadkowy (co do zasady składający się z pracownika służby bhp oraz społecznego inspektora pracy). Zadaniem zespołu jest ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku oraz sporządzenie – nie później niż w terminie 14 dni od dnia uzyskania zawiadomienia o wypadku – protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy.
Występujące wyjątki
Według definicji określonej w art. 3 ustawy o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych za wypadek przy pracy uważa się nagłe zdarzenie wywołane przyczyną zewnętrzną powodujące uraz lub śmierć, które nastąpiło w związku z pracą. Wyjątki od tej zasady są uznawane niezwykle rzadko i dotyczą sytuacji, gdy wyłączną i bezpośrednią przyczyną zdarzenia był czynnik związany z pracą (np. skrajny stres, mobbing), a stan psychiczny pracownika wyłączał świadome i swobodne podjęcie decyzji (co musiałoby być jednoznacznie potwierdzone opinią lekarską).
W opisanej sytuacji istotne jest, że:
- pracownik samowolnie opuścił stanowisko pracy,
- pracownik opuścił teren zakładu pracy,
- zdarzenie miało miejsce na terenie nienależącym do pracodawcy.
Ponadto z treści pytania nie wynika, jaka była przyczyna tego zdarzenia, natomiast wynika, że wystąpiła wcześniejsza próba samobójcza.
Te elementy w sposób istotny osłabiają (a w praktyce wręcz wykluczają) związek zdarzenia z pracą w rozumieniu przepisów wypadkowych. Dlatego nie widzę podstaw do uznania opisanego zdarzenia za wypadek przy pracy. ©℗
Podstawa prawna
art. 3 ust. 1 ustawy z 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych (t.j.: Dz.U. z 2025 r. poz. 257, ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1083)
art. 234 par. 1 ustawy z dnia 26.06.1974 r. – Kodeks pracy (t.j.: Dz.U. z 2025 r. poz. 277, ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 26)
rozporządzenie Rady Ministrów z 1 lipca 2009 r. w sprawie ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy (Dz.U. nr 105, poz. 870)
rozporządzenie ministra rodziny, pracy i polityki społecznej z 24 maja 2019 r. w sprawie wzoru protokołu ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy (Dz.U. z 2019 r. poz. 1071)