ZUS policzył emerytury 65- i 70-latków. Średnia wygląda dobrze tylko na papierze

Zestawienie przygotowane przez ZUS dla portalu "Fakt" dotyczy osób z tzw. nowego systemu, czyli urodzonych po 1949 roku. To ważne, bo w ich przypadku wysokość emerytury jest prostą pochodną składek – nie ma tu dawnych przywilejów. W listopadzie 2025 r. przeciętna emerytura wypłacana przez ZUS wyniosła 4099 zł brutto. Ale ta liczba bardzo szybko się rozjeżdża, gdy rozbijemy ją na grupy.

  • mężczyźni: średnio 5054 zł brutto,
  • kobiety: średnio 3503 zł brutto.

Różnica? Ponad 1500 zł miesięcznie. I to nie jest statystyczny wyjątek, tylko reguła.

Rocznik ma znaczenie. Te liczby robią największe wrażenie

ZUS pokazał też średnie emerytury dla konkretnych roczników. I tu widać, jak bardzo liczy się moment zakończenia pracy.

Kobiety:

  • rocznik 1952 – ok. 2988 zł brutto,
  • rocznik 1956 – ok. 3936 zł brutto,
  • rocznik 1960 – ok. 3728 zł brutto.

Mężczyźni:

  • rocznik 1957 – ok. 5501 zł brutto,
  • rocznik 1959 – ok. 4818 zł brutto,
  • rocznik 1960 – ok. 4785 zł brutto.

Nie ma tu jednego prostego wzoru, ale jedno jest pewne: każdy dodatkowy rok pracy realnie zmienia wysokość świadczenia.

Dlaczego kobiety dostają mniej? ZUS i rząd mówią wprost

Różnice między emeryturami kobiet i mężczyzn nie biorą się znikąd. Decyduje kilka nakładających się czynników:

  • krótszy staż pracy kobiet,
  • niższe wynagrodzenia w trakcie aktywności zawodowej,
  • przerwy związane z opieką nad dziećmi i bliskimi,
  • wcześniejszy wiek emerytalny (60 lat).

ZUS od lat powtarza, że przejście na emeryturę tuż po osiągnięciu wieku minimalnego oznacza trwale niższe świadczenie. Ale – jak mówią sami seniorzy – decyzja często jest wyborem między zdrowiem a pieniędzmi.

Gdzie w Polsce emerytury są najwyższe? Tu seniorzy dostają najwięcej

Różnice widać nie tylko między płciami, ale też na mapie Polski. Najnowsze pełne dane regionalne pochodzą z „Rocznika Statystycznego Województw” publikowanego przez Główny Urząd Statystyczny (dane za 2023 r.) i – jeśli chodzi o strukturę – nadal pozostają aktualne.

Najwyższe średnie emerytury (bez rolniczych i mundurowych):

  • woj. śląskie – ok. 3950 zł brutto,
  • woj. mazowieckie – ok. 3578 zł brutto,
  • woj. dolnośląskie – ok. 3425 zł brutto,
  • woj. pomorskie – ok. 3382 zł brutto.

Najniższe emerytury:

  • woj. podkarpackie,
  • woj. świętokrzyskie,
  • woj. lubelskie,
  • woj. podlaskie – wszystkie w okolicach 3050–3100 zł brutto.

Różnica między liderem a końcem stawki sięga niemal 900 zł miesięcznie.

Skąd biorą się regionalne różnice? To nie jest przypadek

Eksperci nie mają wątpliwości: o wysokości emerytur w regionach decyduje historia rynku pracy. Śląsk i Dolny Śląsk to przede wszystkim długie lata stabilnego zatrudnienia w przemyśle i górnictwie z relatywnie wysokimi składkami oraz mniejsza skala pracy „na czarno”.

Wschodnia Polska to z kolei więcej krótkich umów i przerw w zatrudnieniu, niższe płace przez lata i duży udział rolnictwa i samozatrudnienia. Emerytura jest tu lustrzanym odbiciem całej kariery zawodowej – bez taryfy ulgowej.