Pełnomocnictwo do odbioru świadczeń pieniężnych jest rozwiązaniem często stosowanym przez osoby starsze, chore lub czasowo niezdolne do samodzielnego odbioru pieniędzy. Dotyczy to zarówno świadczeń wypłacanych przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych, jak i przez inne organy, np. KRUS. W 2026 r. podstawowe zasady udzielania pełnomocnictw wynikają z przepisów kodeksu cywilnego oraz regulacji wewnętrznych instytucji wypłacających świadczenia.

Kiedy potrzebne jest pełnomocnictwo?

Pełnomocnictwo jest konieczne w sytuacji, gdy świadczeniobiorca nie chce lub nie może osobiście odbierać emerytury, renty lub zasiłku, np. z powodu choroby, niepełnosprawności lub pobytu w placówce opiekuńczej. Najczęściej dotyczy to odbioru świadczeń przekazywanych w formie gotówkowej, ale bywa także stosowane przy dostępie do rachunku bankowego, na który wpływa świadczenie.

Forma i zakres pełnomocnictwa

Pełnomocnictwo do odbioru świadczeń może mieć formę pisemną. W praktyce ZUS wymaga, aby dokument był jednoznaczny i zawierał dane obu stron oraz wskazanie konkretnego świadczenia. Pełnomocnictwo może być ogólne lub szczególne, np. ograniczone wyłącznie do odbioru emerytury. W 2026 r. nadal dopuszczalne jest ustanowienie pełnomocnika bez udziału notariusza, o ile instytucja wypłacająca nie wymaga formy szczególnej.

Pełnomocnictwo a wypłata świadczeń przez ZUS

ZUS honoruje pełnomocnictwa złożone bezpośrednio w jednostce organizacyjnej lub za pośrednictwem Platformy Usług Elektronicznych. Pełnomocnik nie nabywa prawa do świadczenia – działa wyłącznie w imieniu świadczeniobiorcy. W razie wątpliwości co do stanu zdrowia osoby uprawnionej, ZUS może zażądać dodatkowych dokumentów.

Odwołanie pełnomocnictwa i odpowiedzialność pełnomocnika

Pełnomocnictwo może zostać w każdej chwili odwołane. Odpowiedzialność za niewłaściwe wykorzystanie świadczeń ponosi pełnomocnik na zasadach ogólnych. W 2026 r. instytucje wypłacające świadczenia coraz częściej zwracają uwagę na zabezpieczenie interesów osób starszych i zależnych.