Dotacje inwestycyjne dla najmniejszych firm zawsze cieszą się olbrzymim zainteresowaniem. Środki przeznaczone na ten cel w latach 2007–2013 rozeszły się jak ciepłe bułeczki. Wsparcie trafiło do ok. 10 tys. przedsiębiorstw. W nowym rozdaniu Funduszy Europejskich, podobnie jak dotychczas, dotacje na inwestycje w mikro, małych i średnich firmach dostępne będą przede wszystkim w programach regionalnych. Część województw planuje ogłoszenie pierwszych konkursów jeszcze w tym roku.

Na co pieniądze?

Dotacje inwestycyjne będą w dużym stopniu kontynuacją form wsparcia znanych już przedsiębiorcom z poprzednich lat. Na dofinansowanie mogą liczyć mikro, małe i średnie firmy mające stabilną sytuację i potencjał rozwojowy. Finansowane będą przedsięwzięcia inwestycyjne, przyczyniające się do rozwoju innowacyjności – w szczególności zakupy nowoczesnych maszyn i urządzeń oraz sprzętu produkcyjnego. Warunkiem jest, aby w efekcie realizacji projektu przedsiębiorstwo wprowadziło nowe lub ulepszone produkty lub usługi, poszerzając jego ofertę, a także rynki zbytu. Inwestycje mogą też przyczyniać się do zmian procesowych w samym przedsiębiorstwie, zarówno w zakresie produkcji, jak i rozwiązań organizacyjnych lub marketingowych.

Przykładowe typy projektów, które mogą zostać objęte dofinansowaniem, to:

● budowa, rozbudowa infrastruktury lub rozszerzenie zakresu działalności przedsiębiorstwa;

● realizacja zasadniczych zmian procesu produkcyjnego lub zmiana w zakresie sposobu świadczenia usług;

● unowocześnienie składników majątku trwałego niezbędnego do prowadzenia i rozwoju działalności gospodarczej firmy;

● racjonalizacja logistyki sprzedaży towarów i usług prowadząca w szczególności do zmniejszenia transportochłonności;

● budowa, rozbudowa lub przebudowa instalacji i urządzeń sprzyjających oszczędności surowców i energii oraz ograniczaniu emisji szkodliwych substancji do środowiska;

● poprawa efektywności przedsiębiorstwa poprzez wdrożenie systemu zarządzania przedsiębiorstwem, w tym informatyzacja procesów produkcyjnych.

Trzeba jednak pamiętać, że każde województwo indywidualnie określa rodzaj projektów kwalifikujących się do objęcia wsparciem. Dotyczy to nie tylko zakresu i typu inwestycji, lecz także innych istotnych kwestii. Na przykład w województwie śląskim o dofinansowanie nie będzie można ubiegać się w partnerstwach, podczas gdy na Pomorzu właśnie partnerstwa będą preferowane.

Rozwój B+R

Obok typowych dotacji inwestycyjnych przedsiębiorcy będą też mogli uzyskać dofinansowanie na zakup infrastruktury służącej realizacji działalności badawczo-rozwojowej w celu udostępniania jej innym podmiotom lub na własne potrzeby. W drugim przypadku wsparcie najczęściej obejmować będzie cały proces powstawania innowacji – od pomysłu do przygotowania i wdrożenia. Wspierane będą autorskie prace badawczo-rozwojowe lub bazujące na wynikach prac B+R zakupionych w celu ich dalszego rozwinięcia i dostosowania do specyfiki przedsiębiorstwa. Projekty będą mogły być realizowane na różnych poziomach gotowości technologicznej, obejmując także prace demonstracyjne i tworzenie prototypów, działania w zakresie testowania produktów oraz uruchomienia pierwszej produkcji. Elementem projektów mogą być działania dotyczące wzornictwa oraz uzyskanie ochrony własności przemysłowej i intelektualnej dla wypracowanych rozwiązań technicznych i nowych produktów.

Preferowane będą przedsięwzięcia służące nawiązywaniu bądź rozwijaniu współpracy badawczo-rozwojowej z innymi przedsiębiorstwami lub organizacjami badawczymi.

Inteligentne specjalizacje

Nowością w stosunku do poprzednich lat są inteligentne specjalizacje. To mocne strony, w których kryje się największy potencjał rozwojowy każdego regionu. Są one wskazywane zarówno na poziomie ogólnokrajowym, jak i w odniesieniu do poszczególnych województw. Wstępnemu określeniu inteligentnych specjalizacji towarzyszyły szerokie konsultacje z ekspertami, reprezentantami biznesu czy nauki. W trakcie realizacji programów mogą one jeszcze ulegać pewnym modyfikacjom. Aktualnie obowiązujący wykaz inteligentnych specjalizacji będzie na bieżąco udostępniany przedsiębiorcom starającym się o unijne wsparcie. Jest to istotne, ponieważ z Funduszy Europejskich na lata 2014–2020 powinny być finansowane przede wszystkim przedsięwzięcia wpisujące się w te specjalizacje. Ma się to przyczynić do zwiększenia efektywności wykorzystania dostępnych środków. W dokumentacji konkursowej będą znajdowały się informacje, czy uzyskanie danego rodzaju dotacji jest uzależnione od zgodności przedsięwzięcia z co najmniej jedną z inteligentnych specjalizacji. Możliwe jest premiowanie takich projektów dodatkowymi punktami podczas oceny, a nawet ograniczenie możliwości ubiegania się o dotację tylko dla przedsięwzięć zgodnych z inteligentnymi specjalizacjami.