statystyki

Czy i jak zorganizować system płac dla lekarzy i pielęgniarek

autor: Karolina Topolska, Jakub Styczyński, Aleksandra Kurowska10.06.2016, 07:26; Aktualizacja: 10.06.2016, 08:04
Czy w ogóle system kształtowania płac w służbie zdrowia jest potrzebny?

Czy w ogóle system kształtowania płac w służbie zdrowia jest potrzebny?źródło: ShutterStock

Pielęgniarki z Centrum Zdrowia Dziecka domagają się podwyższenia zarobków. Ich protest po raz kolejny przypomina o problemie, jakim jest uregulowanie w powszechnie obowiązujących przepisach systemu kształtowania oraz finansowania pensji w ochronie zdrowia.

Zasadnicze pytanie brzmi, czy w ogóle system kształtowania płac w służbie zdrowia jest potrzebny. W większości bowiem zawodów płace są gwarantowane wyłącznie w zakresie ich najniższego poziomu zgodnie z ustawą z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 2008). Dlaczego więc w przypadku zatrudnionych w placówkach medycznych miałoby być inaczej?

Kolejne pytanie dotyczy tego, w jaki sposób należałoby regulować wynagrodzenia pracowników w służbie zdrowia. Dyskusja nad tymi zagadnieniami toczy się od wielu lat, jednak dziś przeradza się w propozycje konkretnych regulacji. Na tej płaszczyźnie pojawiły się ostatnio dwie równoległe koncepcje. Jedna dotyczy wprowadzenia sytemu płac minimalnych dla poszczególnych zawodów wykonywanych w placówkach medycznych. Warto przy tym dodać, że taki sposób uregulowania przedmiotowej kwestii jest znany także innym krajom europejskim. RAMKA 1 Z kolei druga koncepcja zakłada uwzględnianie odpowiedniej wysokości wynagrodzeń dla pracowników w wycenie świadczeń medycznych. Która z tych dróg jest właściwa? A może obydwie? Trudno dziś udzielić jednoznacznej odpowiedzi. W odniesieniu do obydwu propozycji pojawiają się dziś zarówno głosy poparcia, jak i krytyki. Niewątpliwie jednak potrzebna jest ich rzetelna recenzja, która powinna wpłynąć na kształt nowych rozwiązań ustawowych, aby nie został uchwalony kolejny legislacyjny bubel.

Jest to szczególnie istotne, bo jak wskazuje Piotr Najbuk, prawnik z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka, poziom wynagrodzeń personelu medycznego ma bezpośredni wpływ na jakość i dostępność świadczeń opieki zdrowotnej.

Pierwsza koncepcja

Odpowiedni poziom wynagrodzeń osób zatrudnionych w podmiotach leczniczych mógłby być gwarantowany poprzez wprowadzenie płac minimalnych dla różnych grup pracowników medycznych. System ten miałby polegać na określeniu najniższych stawek płac dla poszczególnych zawodów, bez jednoczesnego ograniczania ich górnej wysokości. Przy czym nie chodzi tu o ustalenie sztywnych kwot, ale o uregulowanie sposobu określania płac minimalnych. Postuluje się, aby bazą dla nich była kwota przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej, która następnie podlegałaby pomnożeniu o określony w przepisach współczynnik. W modelu tym, mówiąc najoględniej, zapewniono by wzrost wynagrodzeń w służbie zdrowia dzięki temu, że ich minimalne wartości byłyby zależne od wzrostu wartości ogłaszanych regularnie przez Główny Urząd Statystyczny.

Propozycja taka pojawiła się m.in. w porozumieniu zawartym w marcu tego roku przez organizacje związkowe zrzeszające różne zawody medyczne. We wspólnym stanowisku domagano się ustalenia minimalnych wynagrodzeń w placówkach medycznych z uwzględnieniem konkretnych, dość wysokich współczynników liczbowych. RAMKA 2

Następnie koncepcja ta, choć w nieco zmienionej wersji, pojawiła się w przedstawionym przez Ministerstwo Zdrowia w kwietniu bieżącego roku projekcie ustawy w sprawie minimalnego wynagrodzenia pracowników podmiotów wykonujących działalność leczniczą. Prace nad nim trwają obecnie w ramach Zespołu Trójstronnego do Spraw Ochrony Zdrowia w Radzie Dialogu Społecznego (RDS).

- Decyzją Zespołu Trójstronnego do Spraw Ochrony Zdrowia w RDS powołano podzespół roboczy, którego zadaniem jest m.in. wypracowanie propozycji podziału pracowników ochrony zdrowia na kategorie i sposobu określenia dla nich poziomu wynagrodzeń oraz ustalenia wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla poszczególnych kategorii – mówi Milena Kruszewska, rzeczniczka resortu zdrowia.

Warto przy tym odnotować, że obecny minister zdrowia Konstanty Radziwiłł jeszcze jako szef Naczelnej Rady Lekarskiej proponował, by uporządkować system i ustalić najniższe płace dla lekarzy zależne od wykształcenia i specjalizacji. RAMKA 3

Głosy za i przeciw

Projekt Ministerstwa Zdrowia w pierwszej kolejności został skrytykowany przez resorty pracy i finansów. W ich ocenie stanowi on próbę wyłomu w systemie obowiązującej wszystkich w Polsce jednej płacy minimalnej. Jednak eskalacja sporu w CZD spowodowała, że konieczność prac nad regulacjami dostrzegła też premier Beata Szydło, co zwiększa szanse na to, że prace urzędników z MZ oraz partnerów społecznych nie pójdą na marne.

Propozycja resortu zdrowia spotkała się z zainteresowaniem partnerów społecznych. Pozytywnie ocenia ją też część prawników.

– Wartościowanie stanowisk dla wszystkich pracowników ochrony zdrowia to dobry kierunek, ale musimy znać szczegóły, zwłaszcza finansowe – stwierdza dr Dobrawa Biadun, radca prawny, ekspertka Konfederacji Lewiatan.

- Sama idea wydaje się iść w dobrym kierunku. Uregulowanie płac zawodów medycznych w odrębnych aktach prawnych mogłoby przyczynić się do wyrównania poziomu płac i wprowadzenia bardziej sprawiedliwych zasad wynagradzania, w tym przykładowo zlikwidowania różnicy pomiędzy wynagrodzeniami w poszczególnych województwach. Ewidentną zaletą byłoby też samo określenie jasnych i przejrzystych zasad ustalania wynagrodzenia dla pracowników ochrony zdrowia – uważa Piotr Najbuk, prawnik z kancelarii Domański Zakrzewski Palinka.

Część ekspertów ma jednak zastrzeżenia. Sławomir Molęda, partner w kancelarii KONDRAT i Partnerzy, podkreśla, że w świetle Konstytucji RP wynagrodzenie za pracę powinno być kształtowane przez partnerów społecznych na zasadach solidarności, dialogu i współpracy. Jednak pomysł odgórnego narzucenia wysokości wynagrodzeń może doprowadzić do sytuacji, która panuje w budżetówce – czyli do niskiej jakości świadczeń przy wysokich kosztach funkcjonowania placówek medycznych.

- Płaca minimalna jest urzędową najniższą ceną pracy. Zaburza rynkowy system kształtowania cen pracy poprzez wprowadzenie zakazu pracy poniżej ustalonego poziomu minimalnego wynagrodzenia. Tymczasem w ochronie zdrowia nie mamy do czynienia z problemem ubóstwa pracowników i nie ma potrzeby powrotu do protekcjonizmu państwa w formie ustawy o płacy minimalnej – uważa Molęda.

Natalia Dyda, aplikant radcowski z tej samej kancelarii, przypomina, że sensem wynagrodzenia godziwego jest to, iż pracownik powinien je otrzymać także wtedy, gdy wartość rynkowa jego pracy jest niższa od kosztów niezbędnych na pokrycie potrzeb związanych z życiem godnym. Jeśli zatem płaca pracownika jest niższa od wynagrodzenia minimalnego, to pracodawca ma obowiązek zapłacić dodatek wyrównawczy (spełnia on wyłącznie funkcję socjalną).

- Ustawodawca ingeruje w prawo własności pracodawcy w imię solidaryzmu społecznego. W przypadku kadry lekarskiej mamy do czynienia z pracownikami o wysokich kwalifikacjach zawodowych, którzy są bardzo pożądani na rynku pracy i których wynagrodzenia znacznie przekraczają nie tylko minimum ustawowe, lecz także średnią krajową. Nasuwa się więc pytanie: jaki jest cel wprowadzenia minimalnego wynagrodzenia dla całej wysoko wykwalifikowanej kadry pracowników medycznych – konkluduje Dyda.

I przypomina, że jeżeli celem tym jest ustawowa podwyżka wynagrodzeń, to należy pamiętać, że podobne próby były już podejmowane w poprzednich latach. I przyniosły więcej problemów niż pożytku, m.in. dlatego, że Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) nie zapewnia wystarczających środków finansowych, które gwarantowałyby realizację stałego wzrostu wynagrodzeń.

Część ekspertów m.in. z kancelarii Kondrat i Partnerzy obawia się też, że ewentualne uregulowanie płac minimalnych na zbyt wysokim poziomie doprowadzi do automatycznego wyrównania wynagrodzeń w ochronie zdrowia. A jeżeli środki przyznane na minimalne pensje wyczerpią fundusz wynagrodzeń, to skutkiem ubocznym będzie ograniczenie wysokości płac dla pracowników pozytywnie się wyróżniających.


Pozostało jeszcze 77% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Komentarze (5)

  • OLA(2016-06-10 21:39) Zgłoś naruszenie 24

    Jakie tam 5 tys. pensji lekarskiej. Oni zarabiają z dyżurami po 20- 40 tysięcy miesięcznie. Przez takie zarobki wprowadzają szpitale w ogromne długi. Reszta personelu medycznego się nie liczy.

    Odpowiedz
  • www24(2016-06-10 12:47) Zgłoś naruszenie 20

    Jak ? Prosto. Pielęgniarka 3500zł brutto, lekarz 5000zł brutto za 40h pracy tygodniowo. Średnia ogólnopolska - 4200zł/mc

    Odpowiedz
  • Lek.med.(2016-06-15 23:55) Zgłoś naruszenie 20

    Praca na wolontariacie 12 lat po studiach medycznych,a wcześniej 2900 zł za pełny etat w publicznym, dobrze prosperującym szpitalu Z tytułem specjalisty!!! Jak słyszę te wasze 20-40 tys/ m-c to .....

    Odpowiedz
  • taka prawda (od cwierc wiecza)(2016-06-10 13:00) Zgłoś naruszenie 11

    po co i komu (od lat) potrzebne takie bicie piany "nowymi tytułami gazetowymi". Nikt i NIGDY !! problemu wynagrodzeń nie ureguluje. Gdyż o WSZYSTKICH sprawach związanych z lecznictwem w Polsce ...(od dziesięcioleci) decydują "biali mędrcy" - im nie potrzebny --- rzad, m.z. czy n f z.-(ignorują każdą propozycje)) należało 25 lat temu -- "ich" dyscyplinować a nie klęczeć ze strachu i ......prosić .!!!

    Odpowiedz
  • kadzidlo + umarły= pomoc(2016-06-10 13:29) Zgłoś naruszenie 12

    Czy i jak zorganizować system płac dla lekarzy ....... trzeba być przeciętniakiem "tematycznym" !!! lub mieć ODWAGĘ..ha,ha,ha,- żeby ustalać zarobki lekarzy. przecież to "oni"..... sami ..o tym decydują ZAWSZE tak było. wyrazy współczucia dla ekspertów i redaktorek(ów) >>>> "bajarzy medycznych" .

    Odpowiedz

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Galerie

Polecane