Sprzedaż Ozempicu wzrosła o ponad 1300 procent. Jakie są koszty i skutki uboczne leku?

Zgodnie z rozporządzeniem Ministerstwa Zdrowia, dane Polaków dotyczące wzrostu i masy ciała placówki POZ mają obowiązek raportować do NFZ. Z informacji wynika, że w 2025 roku na otyłość w Polsce chorowało około 9 milionów osób. Prognozy wskazują, że w 2035 roku już co trzeci Polak będzie zmagał się z tą chorobą.

Nadwaga lub otyłość dotyczą co drugiego Polaka

Najnowszy raport NIZP PZH potwierdza z kolei, że nadwaga lub otyłość dotyczy więcej niż co drugiego Polaka, a według badania HBSC 2021/22 opublikowanego w 2024 r. już co czwarty nastolatek ma nadmierną masę ciała. WHO alarmuje, że na świecie na otyłość choruje dziś 890 milionów dorosłych, zaś ponad 2,5 miliarda osób ma nadmierną masę ciała. Jeśli trend się utrzyma, w 2030 roku połowa dorosłej populacji świata będzie miała nadwagę lub otyłość.

Od 2023 roku sprzedaż Ozempicu wzrosła w Polsce o 1350 procent

Ozempic to lek podawany w zastrzykach. Jego działanie polega na obniżeniu stężenia cukru we krwi. Poza tym hamuje uczucie silnego głodu, opóźnia opróżnianie żołądka, a ochota na tłuste potrawy po przyjęciu leku jest mniejsza. W USA jest stosowany do leczenia otyłości, jednak w Polsce wskazaniem jest wyłącznie cukrzyca. Mimo to pacjent posiadający receptę może wykupić lek.

W ciągu ostatnich trzech lat sprzedaż Ozempicu w Polsce wzrosła o około 1350 procent. Zgodnie z danymi, które Centrum e-Zdrowie przekazało MZ, od stycznia 2020 do maja 2024 roku z aptek wydano 8,7 mln opakowań analogów GLP-1, w tym Ozempicu. 73 procent zostało sprzedanych pełnopłatnie, zatem bez refundacji ze względu na cukrzycę. W związku z tymi danymi lek w większości przypadków prawdopodobnie był kupowany przez osoby, które chciałyby pozbyć się nadmiarowych kilogramów.

Tymczasem zgodnie ze wskazaniami medycznymi lek jest zalecany osobom ze stwierdzoną cukrzycą typu 2, w przypadku gdy dieta i wysiłek fizyczny nie doprowadziły do uzyskania właściwego stężenia cukru. Należy go stosować wyłącznie na zalecenie lekarza.

Jakie są zamienniki leku Ozempic?

Ozempic zawiera substancję czynną – semaglutyd. Jest dostępny tylko w formie wstrzykiwań. Preparaty, które również zawierają tę samą substancję czynną i są dostępne w Polsce, to Rybelsus (dostępny w tabletkach) i Wegovy. Koszt miesięcznej terapii w przypadku Ozempicu wynosi około 400 zł. U niektórych pacjentów możliwa jest refundacja. Wówczas odpłatność to około 127 zł.

Ozempic: sposób podania leku

Lek wstrzykuje się podskórnie raz na tydzień. Jedno opakowanie wystarczy na miesiąc terapii. Zawiera 4 jednorazowe igły, a każdą dawkę należy wstrzykiwać sobie tego samego dnia. Lekarz, farmaceuta lub pielęgniarka mogą poinstruować pacjenta, jak to robić. Te informacje zawiera też ulotka. Lek można podawać wyłącznie podskórnie w ramię, brzuch lub przednią część uda.

Jakie są skutki uboczne Ozempicu?

Ozempic może powodować działania niepożądane, choć nie u każdego one wystąpią. Przed zdecydowaniem się na terapię tym lekiem niezbędne jest omówienie zażywania preparatu w połączeniu z innymi chorobami towarzyszącymi cukrzycy, a także z przyjmowanymi lekami. Z niektórymi medykamentami, jak np. tymi, które są stosowane przy równoczesnej retinopatii cukrzycowej, konieczne jest zachowanie ostrożności. Z informacji zawartych na ulotce leku wynika, że Ozempic może powodować następujące działania niepożądane:

Częste działania niepożądane

Bardzo często (mogą wystąpić częściej niż u 1 na 10 pacjentów):

• nudności – zwykle przemijające
• biegunka – zwykle przemijająca
• małe stężenie cukru we krwi (hipoglikemia) w przypadku stosowania tego leku w skojarzeniu z pochodną sulfonylomocznika lub z insuliną

Często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów)

• wymioty
• małe stężenie cukru we krwi (hipoglikemia) w przypadku stosowania tego leku w skojarzeniu z doustnymi lekami przeciwcukrzycowymi innymi niż pochodne sulfonylomocznika lub z insuliną. Objawy zapowiadające małe stężenie cukru we krwi mogą pojawić się nagle i mogą być to między innymi: zimne poty, chłodna blada skóra, ból głowy, kołatanie serca, nudności, uczucie silnego głodu, zmiany widzenia, senność, uczucie osłabienia, nerwowość, niepokój, stan splątania, zaburzenie koncentracji, drżenie. Lekarz udzieli informacji na temat, jak leczyć objawy spowodowane małym stężeniem cukru we krwi i jak się zachować w przypadku pojawiania się objawów zapowiadających ten stan. Wystąpienie małego stężenia cukru we krwi jest bardziej prawdopodobne, jeżeli stosowana jest równocześnie pochodna sulfonylomocznika lub insulina. Lekarz może zmniejszyć dawki tych leków przed zastosowaniem tego leku

• niestrawność
• zapalenie żołądka – objawy takie jak ból brzucha, nudności lub wymioty
• refluks lub zgaga – inaczej „choroba refluksowa przełyku”
• ból brzucha
• wzdęcie brzucha
• zaparcie
• odbijanie się
• kamienie żółciowe
• zawroty głowy
• uczucie zmęczenia
• zmniejszenie masy ciała
• zmniejszenie apetytu
• nadmierna ilość gazów jelitowych (wzdęcia)
• zwiększona aktywność enzymów trzustkowych (takich jak lipaza i amylaza)

Niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów)

• zmiana odczuwania smaku pokarmów lub napojów
• przyspieszone tętno
• reakcje w miejscu wstrzyknięcia – takie jak zasinienie, ból, podrażnienie, swędzenie i wysypka
• reakcje alergiczne, takie jak wysypka, swędzenie lub pokrzywka
• opóźnienie opróżniania żołądka

Częste działania niepożądane

Często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 10 pacjentów)

• powikłania wynikające z cukrzycowej choroby oczu (retinopatii cukrzycowej) – w przypadku, gdy w trakcie leczenia lekiem Ozempic wystąpią jakiekolwiek problemy ze wzrokiem, na przykład zaburzenia widzenia, należy powiedzieć o tym lekarzowi.

Niezbyt często (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 100 pacjentów)

• stan zapalny trzustki (ostre zapalenie trzustki), mogący powodować silny ból brzucha i pleców, który nie ustępuje. W przypadku wystąpienia takich objawów należy natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Rzadko (mogą wystąpić rzadziej niż u 1 na 1000 pacjentów)

• ciężkie reakcje alergiczne (reakcje anafilaktyczne, obrzęk naczynioruchowy). W przypadku wystąpienia objawów, takich jak trudności z oddychaniem, obrzęk twarzy, warg, języka i (lub) gardła z utrudnieniem przełykania, lub przyspieszone bicie serca, należy natychmiast zwrócić się o pomoc medyczną i natychmiast skontaktować się z lekarzem.

Częstość nieznana (nie może być określona na podstawie dostępnych danych)

• niedrożność jelit. Ciężka postać zaparcia z dodatkowymi objawami, takimi jak ból brzucha, wzdęcia, wymioty itp.

Jak rozpoznać otyłość?

Według obowiązującej definicji ustalonej przez Światową Organizację Zdrowia (WHO) otyłość to „nieprawidłowe lub nadmierne nagromadzenie tłuszczu wpływające niekorzystnie na stan zdrowia”. Kiedy się pojawia? Gdy spożywamy za dużo kalorii i nie zużywamy ich, bo jesteśmy za mało aktywni fizycznie. Prowadzi to do gromadzenia się tłuszczu w tkance tłuszczowej.

O otyłości mówimy wtedy, gdy poziom tkanki tłuszczowej przekracza:

• 30 proc. prawidłowej masy ciała u kobiet
• 25 proc. u mężczyzn.

Otyłość można rozpoznać również za pomocą wskaźnika BMI (Body Mass Index), który wyraża stosunek masy ciała do wzrostu (masa ciała (w kg): wzrost² (w metrach do kwadratu). Pomocny może być także jeden z dostępnych w internecie kalkulatorów, np. ma stronie diety.nfz.gov.pl [KLIKNIJ-LINK].

Na stronie diety NFZ [KLIKNIJ-LINK] dostępne są gotowe plany żywieniowe, które można dobrać ze względu na pożądane przez nas rezultaty, np. budować zdrowe nawyki żywieniowe, wspomóc leczenie i zmniejszyć ryzyko powikłań swojej choroby czy przygotować zdrowe posiłki dla siebie i rodziny. Wybór jest duży i każdy znajdzie coś dla siebie.

Na co narażone są osoby z otyłością? [POWIKŁANIA]

Im wyższy wskaźnik BMI, tym poważniejsze mogą być konsekwencje otyłości. Najczęściej występujące powikłania to:

• cukrzyca typu 2
• nadciśnienie tętnicze
• dna moczanowa
• choroby nerek
• choroby dróg moczowych

U osób z nadmiernym BMI mogą wystąpić też:

• dyslipidemia
• zakrzepica żył głębokich
• stłuszczenie wątroby
• kamica żółciowa
• choroba zwyrodnieniowa stawów
• zwiększone prawdopodobieństwo kilkunastu rodzajów nowotworów

Koszty leczenia otyłości w Polsce: porównanie lat 2024 i 2014

W raporcie NFZ z 2025 r. omówiono wybrane jednostki chorobowe będące konsekwencjami otyłości. W 2024 r. kwota refundacji świadczeń związana z leczeniem wśród osób dorosłych następujących chorób: cukrzycy typu 2, chorób woreczka żółciowego, dyslipidemii, bezdechu sennego, zwyrodnienia kolan, stłuszczenia wątroby wynosiła 4 205,3 mln zł. Dla porównania w 2014 r. kwota ta wynosiła 1 218,7 mln zł.