Jeśli oba kierunki zmian wejdą w życie, lista uprzywilejowanych w systemie ochrony zdrowia wyraźnie się wydłuży. Dla części pacjentów może to oznaczać realnie krótszą drogę do specjalisty.

Jak działa wizyta poza kolejnością w NFZ? Nawet 7 dni do specjalisty

Prawo do wizyty poza kolejnością nie oznacza zniesienia skierowań ani dowolnego wyboru terminu. Oznacza natomiast, że pacjent uprawniony nie trafia na standardową listę oczekujących i powinien zostać przyjęty w dniu zgłoszenia lub – gdy to niemożliwe – w najbliższym możliwym terminie.

W ambulatoryjnej opiece specjalistycznej (AOS) przepisy przewidują, że pierwsza wizyta powinna zostać udzielona nie później niż w ciągu 7 dni roboczych od zgłoszenia.

W praktyce:

  • placówka wyznacza termin w trybie „poza kolejnością”,
  • pacjent musi potwierdzić swoje uprawnienie odpowiednim dokumentem,
  • nadal obowiązują skierowania tam, gdzie są wymagane.

Podstawą jest art. 47c ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dzieci przysposobione bez kolejki do lekarza. Co zmieni nowelizacja?

Resort rodziny zapowiedział nowelizację ustawy o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej. Zgodnie z projektem dzieci przysposobione mają uzyskać prawo do świadczeń zdrowotnych poza kolejnością.

Uzasadnieniem jest potrzeba szybkiego dostępu do diagnostyki, terapii i specjalistów – szczególnie w sytuacjach, gdy dziecko wymaga wsparcia psychologicznego lub leczenia wynikającego z wcześniejszych doświadczeń zdrowotnych. Zmiana zacznie obowiązywać po zakończeniu procesu legislacyjnego i publikacji ustawy w Dzienniku Ustaw.

Nowa lista darmowych leków 65+. Które leki są dostępne za 0 zł? [WYKAZ]
Nowa lista darmowych leków 65+. Które leki są dostępne za 0 zł? [WYKAZ]

Zobacz również

Rodziny mundurowych z pierwszeństwem? Projekt już w Sejmie

Równolegle w Sejmie procedowany jest projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej. Zakłada on m.in. pierwszeństwo w dostępie do świadczeń zdrowotnych w placówkach podległych resortom siłowym.

Zgodnie z projektem uprawnieni mieliby być:

  • żołnierze zawodowi, żołnierze WOT i aktywnej rezerwy,
  • funkcjonariusze służb podległych MSWiA,
  • ich małżonkowie i dzieci (do 25. roku życia, jeśli się uczą),
  • emeryci i renciści mundurowi,
  • weterani oraz rodziny funkcjonariuszy poległych w związku ze służbą.

Pierwszeństwo dotyczyłoby przede wszystkim przychodni i szpitali resortowych, a nie całego systemu NFZ. Oznacza to, że nie każda publiczna poradnia byłaby objęta tym rozwiązaniem. Według autorów projektu potencjalnie chodzi o ponad milion osób. Ustawa jest jednak na etapie prac parlamentarnych. Przeczytaj więcej: Karta Rodziny Mundurowej w Sejmie. Nowe przywileje dla 1,2 mln Polaków.

Kto ma wizytę u specjalisty bez kolejki w 2026 roku? Pełna lista grup

Obecnie prawo do świadczeń poza kolejnością przysługuje m.in.:

  • kobietom w ciąży,
  • osobom z orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
  • dzieciom do 18. roku życia z ciężkim i nieodwracalnym upośledzeniem lub chorobą zagrażającą życiu, powstałą w okresie prenatalnym lub podczas porodu,
  • zasłużonym honorowym dawcom krwi i dawcom przeszczepów,
  • inwalidom wojennym, kombatantom i weteranom poszkodowanym.

Uprawnienia obejmują świadczenia w POZ, AOS oraz leczenie szpitalne finansowane ze środków publicznych.

Rezonans magnetyczny poza kolejnością. Kto ma prawo do szybszego terminu? [LISTA]
Rezonans magnetyczny poza kolejnością. Kto ma prawo do szybszego terminu? [LISTA]

Zobacz również

Czy nowe przepisy skrócą kolejki do specjalistów?

Rozszerzanie katalogu grup uprzywilejowanych nie likwiduje systemowych problemów z dostępnością świadczeń. Oznacza jednak przesunięcie części pacjentów do trybu priorytetowego.

Z perspektywy rodzin adopcyjnych i środowisk mundurowych to realne ułatwienie. Z perspektywy systemu – kolejne wyzwanie organizacyjne dla placówek, które muszą prowadzić równolegle standardowe listy oczekujących i tryb uprzywilejowany. Pacjent, który uważa, że jego prawo do świadczenia poza kolejnością zostało naruszone, może złożyć skargę do oddziału NFZ lub do Rzecznika Praw Pacjenta.

Podstawa prawna

  • Ustawa z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (art. 47c).
  • Ustawa z 4 listopada 2016 r. o wsparciu kobiet w ciąży i rodzin „Za życiem”.
  • Ustawa z 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (projekt nowelizacji w zakresie dzieci przysposobionych).
  • Projekt ustawy o Karcie Rodziny Mundurowej (etap prac sejmowych).