Gminy mogą podnieść opłaty za odpady nawet do ponad 63 zł za osobę miesięcznie. Przestrzeń do tego daje wzrost miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę w 2024 r. o około 490 zł, do kwoty 3167,17 zł, ogłoszony przez prezesa GUS. Od tej ostatniej kwoty jest wyliczana maksymalna opłata za odbiór śmieci.

Nowe maksymalne opłaty za odpady

Maksymalne opłaty za odpady określane są jako odpowiedni procent przeciętnego miesięcznego dochodu rozporządzalnego na jedną osobę ogółem (dalej: pmdr) – w zależności od metody naliczania opłat wybranej przez gminę. I tak – od momentu opublikowania ogłoszenia prezesa GUS w ostatni piątek (M.P. z 2025 r. poz. 278) – wynoszą one odpowiednio: 63,34 zł – w przypadku metody od mieszkańca (2 proc. pmdr); 22,17 zł – za m3 zużytej wody (0,7 proc. pmdr za m3, ale w tym przypadku dodatkowym ograniczeniem jest również limit od gospodarstwa domowego wynoszący teraz 247,03 zł – 7,8 proc. pmdr); 2,53 zł za m2 powierzchni użytkowej mieszkania czy domu (0,08 proc. pmdr); 177,36 zł od gospodarstwa domowego (5,6 proc. pmdr).

Dla nieruchomości niezamieszkałych opłata za pojemnik lub worek o pojemności 120 l wynosi 41,17 zł (1,3 proc. pmdr), a za pojemniki lub worki o mniejszej lub większej pojemności stawki opłat ustala się w wysokości proporcjonalnej do ich pojemności. W przypadku domków letniskowych roczna opłata stanowi 10 proc. pmdr, a więc 316,71 zł.

Podwyżki opłat za śmieci nie dla wszystkich

Nie oznacza to jednak automatycznych podwyżek opłat za śmieci. Gmina, kalkulując stawkę, musi wykazać, jakie koszty funkcjonowania systemu gospodarowania odpadami komunalnymi ponosi. – Nie wystarczy powiedzieć: „Ustalam stawkę na poziomie np. 35zł, bo ona mieści się w stawce maksymalnej”. Trzeba wykazać, że ta stawka wynika z kosztów, które zostały wzięte pod uwagę zgodnie z ustawą, a jednocześnie, że nie jest wyższa niż stawka maksymalna – podkreśla Maciej Kiełbus, partner zarządzający w Ziemski & Partners Kancelaria Prawna Kostrzewska, Kołodziejczak i Wspólnicy sp.k. w Poznaniu.

Podniesienie opłaty za wywóz śmieci może jednak nie wystarczyć do pokrycia – stale rosnących – kosztów prowadzenia gospodarki odpadami komunalnymi. Od 2021 r. gminy zyskały jednak podstawę prawną do dopłacania do systemu z lokalnych budżetów. – Problem w tym, że to przejadanie środków, które powinny być przeznaczane na inne cele. Sytuację w tym zakresie odmienić może jedynie wprowadzenie sprawiedliwego systemu Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta. Niestety silne lobby stara się wyhamować ten projekt i doprowadzić do rezygnacji z korzystnych dla samorządów rozwiązań – dodaje Maciej Kiełbus, który w rozmowach o ROP reprezentuje stronę samorządową (pisaliśmy o tym szerzej m.in. w artykule „Firmy boją się ROP” DGP nr 35/2025).

ikona lupy />
Możliwa kolejna podwyżka opłat za wywóz śmieci / Dziennik Gazeta Prawna - wydanie cyfrowe