O tym, że wypożyczalnia sprzętu i technologii wspomagających przestała działać, poinformowała Bożena Borowiec, zastępca prezesa Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (PFRON) w odpowiedzi na wystąpienie Adama Krzywonia, zastępcy rzecznika praw obywatelskich (RPO). Wspomniana wypożyczalnia dla osób niepełnosprawnych została uruchomiona we wrześniu 2023 r. W jej zasobach znajduje się ponad 14 tys. sztuk sprzętu, w tym m.in. łóżka rehabilitacyjne, tablety, aparaty słuchowe, koncentratory tlenu, wózki i skutery elektryczne.

Wygaszanie wypożyczalni po nieudanych negocjacjach

Co istotne, od samego początku jej tworzeniu towarzyszyło wiele kontrowersji. Za zakup sprzętu była odpowiedzialna Rządowa Agencja Rezerw Strategicznych (RARS), która robiła to bez rozeznania rynku dostawców i w trybie tajnym – w efekcie przez długi czas nie było w ogóle wiadomo, co dokładnie kupiła. Co więcej, część urządzeń w ogóle nie została udostępniona osobom niepełnosprawnym, bo RARS jako partner logistyczny wypożyczalni nie był w stanie zapewnić ich serwisowania.

Z tego względu, że umowa między PFRON a RARS obowiązywała do końca 2025 r., RPO postanowił zapytać się o dalsze losy wypożyczalni oraz ile osób z jej usług do tej pory skorzystało. W przekazanej mu odpowiedzi Bożena Borowiec poinformowała, że agencja jeszcze pod koniec 2024 r. wypowiedziała umowę o świadczenie usług logistycznych, a PFRON niezwłocznie podjął z nią negocjacje celem wypracowania rozwiązania, które umożliwiłoby kontynuowanie współpracy. Jednak nie zakończyły się one powodzeniem i w grudniu 2025 r. rada nadzorcza PFRON podjęła uchwałę o wprowadzeniu okresu przejściowego w programie, dającego prawne i finansowe podstawy do jego wygaszenia.

5,4 tys. wniosków o wypożyczenie sprzętu

W efekcie wypożyczalnia przestała funkcjonować w dotychczasowej formule i od 1 stycznia 2026 r. osoby niepełnosprawne nie mają już możliwości składania wniosków o wypożyczenie potrzebnego im sprzętu. Jednocześnie zabezpieczona została realizacja umów, które zostały zawarte z osobami z dysfunkcjami zdrowotnymi do końca ubiegłego roku, a RARS zajmuje się ich bieżącą obsługą.

Bożena Borowiec dodała też, że od momentu uruchomienia wypożyczalni łącznie zarejestrowano 5470 wniosków o wypożyczenie sprzętu i technologii wspomagających, w tym w 2023 r. – 780, w 2024 r. – 2588, a w ubiegłym roku - 2102. Natomiast liczba zawartych w tym okresie umów (zarówno tych trwających, jak i zakończonych) wyniosła 2449. Ponadto jeszcze w 2024 r. w PFRON powołany został zespół, który miał rekomendować dalsze zakupy asortymentu do wypożyczalni. Natomiast ostatecznie fundusz nie zdecydował się na kupno nowego sprzętu, bo jak podkreśla Bożena Borowiec, niezasadnym był zakup kolejnych urządzeń w sytuacji, gdy RARS nie był operacyjnie przygotowany do wypożyczania bazowego asortymentu wypożyczalni.