Rozpoczęcie prac nad planem miejscowym nie wstrzymuje wydania decyzji środowiskowej

Zgodnie z art. 80 ust. 2 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (dalej: ustawa środowiskowa) właściwy organ (w praktyce najczęściej wójt, burmistrz lub prezydent miasta właściwy ze względu na lokalizację inwestycji, w przypadku większych lub bardziej złożonych inwestycji – Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska) wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W orzecznictwie wskazuje się, że zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego na danym terenie jest podstawowym kryterium oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Stwierdzenie niezgodności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami planu nie tylko bowiem zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, lecz wręcz obliguje do wydania decyzji odmawiającej zgody na realizację przedsięwzięcia.

Warto jednak zauważyć, że przytoczony w art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej obowiązek organu wydającego decyzję polega na stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a nie z ustaleniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Wynika to z charakteru studium, które nie jest aktem prawa miejscowego i nie może stanowić podstawy do wydawania decyzji administracyjnych. Studium ma znaczenie wyłącznie przy sporządzaniu planu miejscowego. W związku z tym w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego organ nie dokonuje weryfikacji spełnienia przesłanki, o której mowa w powołanym przepisie.

Uwaga! Brak planu miejscowego nie stanowi także przeszkody do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji inwestycji. Natomiast obliguje inwestora do uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu na późniejszym etapie realizacji przedsięwzięcia.

W efekcie nie można uznawać, że uchwalenie miejscowego planu dla danego obszaru może być zagadnieniem wstępnym (w rozumieniu art. 97 par. 1 punkt 4 kodeksu postępowania administracyjnego; dalej: k.p.a) do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. W myśl tego przepisu organ administracji publicznej zawiesza postępowanie „gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd”.

WSA potwierdza: czy sporządzanie planu miejscowego to zagadnienie wstępne?

Ostatnio stanowisko to potwierdził WSA w Poznaniu w wyroku z 19 listopada 2025 r. (sygn. akt IV SA/Po 841/25). Sąd wyjaśnił, że „zagadnienie wstępne” wiąże się z wystąpieniem przeszkody uniemożliwiającej rozstrzygnięcie sprawy, bowiem od jego rozstrzygnięcia zależeć powinno rozpatrzenie sprawy w ogóle, nie zaś wydanie decyzji o określonej treści. WSA podkreślił, że żaden z przepisów ustawy środowiskowej ani żaden przepis szczególny nie uzależniają ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia od uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Jedyna zależność między decyzją środowiskową a miejscowym planem wynika z art. 80 ust. 2 ustawy środowiskowej, który nakazuje organowi zbadanie zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu, ale tylko jeżeli plan ten został uchwalony.

„W konsekwencji brak jest podstaw do uznania, że wydanie decyzji środowiskowej uzależnione jest od uprzedniego uchwalenia (i wejścia w życie) miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego” – stwierdził WSA. Oznacza to, że uchwalenie miejscowego planu nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 par. 1 pkt 4 k.p.a., którego rozstrzygnięcie jest konieczne do wydania decyzji środowiskowej” (tak również NSA w wyroku z 21 września 2021 r., sygn. akt III OSK 579/21).

Czy możliwe jest wydanie decyzji środowiskowej pomimo braku uchwalenia planu miejscowego

Możliwość wydania decyzji środowiskowej pomimo braku uchwalenia planu miejscowego zostaje potwierdzona również treść art. 72 ust. 1 pkt 3 ustawy środowiskowej. Zgodnie z tą regulacją wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje przed uzyskaniem decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, wydawanej na podstawie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Uwaga! Przepisem szczególnym w odniesieniu do przepisów k.p.a. regulujących zasady zawieszenia postępowania administracyjnego jest art. 86d ustawy środowiskowej. Wymienia on dwie przesłanki zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, tj.:

• wniosek złożony przez podmiot planujący realizację przedsięwzięcia oraz
• brak zagrożenia z tego powodu interesu społecznego. ©℗