Przemiany gospodarcze i cywilizacyjne, które nieustająco zachodzą w dzisiejszym świecie, powodują że nasze wykształcenie staje się coraz bardziej znaczącym czynnikiem w zdobywaniu nie tylko wysokiej pozycji zawodowej, ale również społecznej. To właśnie ciągła nauka daje nam większą elastyczność i mobilność zawodową, co pozwala być lepiej przygotowanym na wszelkie zmiany zachodzące na rynku pracy.

Poprzez ciągle zmieniającą się rzeczywistość rynkową, uczenie się przez całe życie, nie jest spowodowane już tylko potrzebą zaspokojenia swoich zainteresowań, czy pewnego rodzaju hobby, lecz przede wszystkim wynika z konieczności przystosowania się do zmian ekonomicznych, naukowych, czy kulturalnych.

W dzisiejszych czasach nauka nie może być już realizowana tylko w początkowej fazie życia, jako przygotowanie do obowiązków zawodowych, ponieważ coraz mniej realna staje się sytuacja, gdy raz uzyskane kwalifikacje mogą nam służyć przez całe życie.

Obecnie, wiedza to najbardziej liczący się kapitał, który wpływa na naszą karierę i osobisty sukces. „Trzeba się uczyć, dopóki nie wiesz, a jeśli wierzyć przysłowiu - dopóki żyjesz.” - tak mówił już Seneka Młodszy. Jednak dziś, gdy świat jest nieporównywalnie bardziej dynamiczny, jeszcze niewiele osób zdaje sobie sprawę z ponadczasowości jego słów, nie dostrzegając w nich jednego z głównych przepisów na zawodowy sukces.

Na konferencji inaugurującej program Biznes dla edukacji, która odbyła się 20 listopada 2012 roku w Warszawie, Paweł Chorąży, dyrektor Departamentu Zarządzania Europejskim Funduszem Społecznym z Ministerstwa Rozwoju Regionalnego - wskazywał właśnie brak kultury uczenia się przez całe życie jako jeden z podstawowych problemów systemu edukacji.

W 2011 roku odsetek dorosłych osób w wieku 25-64 lat, które kształciły się lub dokształcały wynosił w Polsce tylko 4,5 procent. Podobne wyniki odnotowano również w innych krajach Starego Kontynentu.

Potrzebna jest strategia

Problemem tym zajęła się również unijna Rada ds. Edukacji, Młodzieży i Kultury, która widząc wyzwania wynikające ze zmian demograficznych oraz konieczności regularnego rozwijania umiejętności, stosownie do zmieniającej się sytuacji gospodarczej i społecznej, planuje stworzyć potrzebę takiego podejścia do uczenia się, które uwzględniać będzie całe życie. To jeden z jej strategicznych celów, mających doprowadzić do doskonalenia krajowych systemów kształcenia i szkolenia.

I choć w dziedzinie uczenia się przez całe życie będą powstawały nowe inicjatywy, które odzwierciedlą przyszłe wyzwania, to w tym momencie niezbędne wydaje się być wdrażanie spójnych i całościowych strategii uczenia się przez całe życie.

W tym celu europejska współpraca w dziedzinie kształcenia i szkolenia („ET 2020”) doprowadzić ma do stworzenia bardziej elastycznych ścieżek edukacyjnych, w tym sprawniejszego przechodzenia do innych sektorów kształcenia i szkolenia. Jednym ze skutków takiego działania, ma być większa otwartość na uczenie się pozaformalne i nieformalne.

Zdaniem Unii, potrzebne są też dalsze starania, które doprowadzą do promocji uczenia się dorosłych, a także do podnoszenia jakości systemów poradnictwa i ogólnego uatrakcyjnienia kształcenia się, m.in. dzięki wypracowaniu jego nowych form i wykorzystaniu nowych technologii oraz technik nauczania i uczenia się.

Celem „ET 2020” jest osiągnięcie takiego stanu, by w roku 2020 średnio co najmniej 15 proc. dorosłych uczestniczyło w procesie uczenia się przez całe życie.