rozwiń ›

Lekki stopień niepełnosprawności: komu przysługuje i jakie choroby uprawniają?

Lekki stopień niepełnosprawności przyznaje się osobom, u których ograniczenia w wykonywaniu pracy lub uczestniczeniu w życiu społecznym są niewielkie. Tacy ludzie zazwyczaj potrafią samodzielnie funkcjonować w codziennym życiu, choć czasami mogą potrzebować wsparcia w postaci specjalistycznego sprzętu, takiego jak przykładowo aparaty słuchowe czy urządzenia ortopedyczne.

Na jakie choroby można dostać lekki stopień niepełnosprawności? Sprawdź katalog schorzeń

Katalog chorób, które mogą być podstawa do wydania orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu lekkim jest otwarty. Można jednak wskazać pewne schorzenia i problemy ze zdrowiem, które najczęściej uprawniają do uzyskania orzeczenia. Zalicza się do nich przede wszystkim:

  • choroby narządu ruchu, np. zwyrodnienie stawów,
  • choroby i zaburzenia psychiczne, np. ChAD,
  • wady wzroku i słuchu, np. retinopatia,
  • choroby serca i układu krążenia, np. nadciśnienie,
  • choroby neurologiczne, np. neuropatia.

Jak złożyć wniosek o orzeczenie o niepełnosprawności? Krok po kroku

1. Złożenie wniosku o orzeczenie o niepełnosprawności we właściwym miejscowo Powiatowym lub Miejskim Zespole ds. Orzekania. Dołącza się do niego niezbędną dokumentację, w tym:

  • dokumentację medyczną obejmującą przebieg leczenia i wyniki badań diagnostycznych,
  • aktualne zaświadczenie od specjalisty (ważne 30 dni),
  • opcjonalnie opinię psychologa.

2. Posiedzenie komisji. Kolejnym etapem jest udział w posiedzeniu komisji. Jest on obowiązkowy.

3. Oczekiwanie na wydanie decyzji. Decyzja w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności wydawana jest w ciągu 14 dni. Od niej przysługuje odwołanie.

Przywileje dla osób z lekkim stopniem niepełnosprawności – co przysługuje?

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności mają prawo do różnorodnych przywilejów i wsparcia, które ułatwiają im codzienne funkcjonowanie oraz uczestnictwo w życiu zawodowym i społecznym. Przysługujące świadczenia obejmują ulgi podatkowe, finansowe dofinansowania, zasiłki, preferencje w edukacji i komunikacji oraz ułatwienia w miejscu pracy.

Przywileje w pracy: dodatkowa przerwa i zakaz nadgodzin

Osoby posiadające orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu lekkim są być aktywne zawodowe. Zgodnie z prawem mogą świadczyć pracę w pełnym wymiarze, przy jednoczesnym korzystaniu z dodatkowej ochrony praw pracowniczych. Mowa m.in. o 15-minutowej dodatkowej przerwie w pracy. Ponadto pracownik z orzeczeniem w stopniu lekkim może wykonywać obowiązki przez maksymalnie 8 godzin dziennie i 40 godzin tygodniowo. Zatrudnieni należący do tej grupy nie mogą pracować w godzinach nadliczbowych i nocnych. Od tej zasady prawo przewidziało wyjątki. Dotyczą one pilnowania mienia lub sytuacji, gdy pracownik sam wystąpi z wnioskiem i ma zgodę lekarza.

Zasiłek: nowe kryteria dochodowe i limity

Osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności mogą ubiegać się o zasiłek okresowy. Świadczenie to przysługuje:

  • osobom samotnie gospodarującym, których dochód nie przekracza 1010 zł miesięcznie,
  • rodzinom, w których dochód przypadający na osobę nie przekracza 823 zł miesięcznie.

Ulga rehabilitacyjna i zwrot kosztów leków – co możesz odliczyć?

Osoby posiadające orzeczenie o lekkim stopniu niepełnosprawności mogą korzystać z tzw. ulgi rehabilitacyjnej, pod warunkiem, że ponoszą wydatki związane z rehabilitacją lub ułatwiające codzienne funkcjonowanie. Ulga pozwala odliczyć m.in. koszty zakupu sprzętu rehabilitacyjnego, leków czy świadczeń medycznych.

Zniżki na transport i paszport: ulgi PKP oraz komunikacja miejska

Osoby z niepełnosprawnościami mogą liczyć na zniżki w PKP. W wielu miastach osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności mogą korzystać z obniżonych cen biletów lub darmowych przejazdów. Przykładowo, w Warszawie osoby do 26. roku życia z orzeczeniem mogą podróżować komunikacją miejską bezpłatnie.

Ulga paszportowa dla osób z niepełnosprawnością – ile kosztuje paszport?

Osobom z niepełnosprawnościami przysługuje również ulga paszportowa w wysokości 50%. Oznacza to, że zapłacą oni za wydanie dokumentu 70 zł, a nie 140 zł.

Zasiłek celowy i specjalny: pomoc finansowa w trudnych sytuacjach

Zasiłek celowy to świadczenie przyznawane w celu pokrycia podstawowych potrzeb życiowych. Może obejmować w całości lub częściowo wydatki związane m.in. z zakupem żywności, leków, specjalistycznych środków żywieniowych, wyrobów medycznych oraz kosztami leczenia. Ponadto zasiłek może pokrywać m.in. koszty ogrzewania (w tym opału), odzieży, niezbędnego wyposażenia gospodarstwa domowego, drobnych napraw i remontów mieszkania.

Przyznanie świadczenia uzależnione jest od spełnienia kryterium dochodowego. W 2026 roku limit dochodu wynosi:

  • 1010 zł dla osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe,
  • 823 zł na osobę w przypadku gospodarstwa wieloosobowego.

Osoba z orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu lekkim może ubiegać się również o specjalny zasiłek celowy. Jest to forma pomocy społecznej, która w wyjątkowych okolicznościach może być przyznana także osobom, których dochody przekraczają standardowe kryteria dochodowe. Świadczenie ma charakter bezzwrotny i udzielane jest w szczególnie uzasadnionych sytuacjach życiowych. W 2026 roku jego maksymalna wartość wynosi 1010 zł dla osoby samotnej oraz 823 zł na osobę w rodzinie.