rozwiń ›

Prawa pacjenta onkologicznego: na jakie wsparcie mogą liczyć?

Choroba nowotworowa to nie tylko dramatyczne wyzwanie zdrowotne, lecz także sytuacja, w której pacjent i jego bliscy muszą zmierzyć się z wieloma problemami natury prawnej, finansowej i społecznej. W debacie publicznej często mówi się o leczeniu i profilaktyce, znacznie rzadziej natomiast o tym, co realnie należy się osobom chorym na raka – jakie mają prawa, z jakiego wsparcia mogą skorzystać i gdzie szukać pomocy w trudnym czasie choroby.

Szybka ścieżka onkologiczna: jak działa karta DiLO?

Karta DiLO, czyli Diagnostyki i Leczenia Onkologicznego, zwana również zieloną kartą, to dokument wydawany pacjentom w ramach polskiego Pakietu Onkologicznego. Jego celem jest przyspieszenie diagnostyki oraz wdrożenia właściwego leczenia, zapewniając przy tym szybki dostęp do badań i specjalistów w ramach tzw. szybkiej ścieżki onkologicznej.

Pieniądze na czas leczenia: zasiłek chorobowy i świadczenie rehabilitacyjne

Chorym na raka należy się również zasiłek chorobowy. Kto może z niego skorzystać? Świadczenie to przysługuje osobom objętym ubezpieczeniem chorobowym, które są niezdolne do pracy z powodu choroby, co zostało potwierdzone zwolnieniem lekarskim. Aby otrzymać świadczenie, konieczne jest złożenie właściwego wniosku do ZUS o zasiłek chorobowy.

Świadczenie rehabilitacyjne przysługuje osobom, które wyczerpały okres pobierania zasiłku chorobowego oraz w dalszym ciągu są niezdolne do pracy, a ich dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy. Wsparcie to przyznawane jest na okres przywrócenia zdolności do pracy. Nie dłużej jednak niż na 12 miesięcy.

Renta z tytułu niezdolności do pracy – komu przysługuje?

Renta z tytułu niezdolności do pracy to świadczenie pieniężne przeznaczone dla osób, które ze względu na stan zdrowia utraciły możliwość wykonywania zawodu. Żeby otrzymać wsparcie, należy spełnić trzy warunki:

  • komisja lekarska lub lekarz orzecznik ZUS muszą stwierdzić niezdolność do pracy,
  • niezdolność musi wystąpić w okresach ubezpieczenia lub nie później niż 18 miesięcy po ich ustaniu,
  • należy posiadać odpowiedni okres składkowy i nieskładkowy.

Renta socjalna – komu przysługuje?

Rentę socjalną przysługuje osobom, które ukończyły 18 lat i zostały uznane przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską ZUS za całkowicie niezdolne do wykonywania pracy. Niezdolność ta musi wynikać z naruszenia sprawności organizmu, które powstało:

  • przed osiągnięciem pełnoletności,
  • w okresie nauki w szkole lub na studiach wyższych, nie później niż do ukończenia 25. roku życia,
  • podczas kształcenia w szkole doktorskiej, na studiach doktoranckich lub w trakcie aspirantury naukowej.

Wysokość świadczenia wynosi aktualnie 1878,91 zł brutto, czyli około 1709,81 zł „na rękę”. Po marcowej waloryzacji, renta socjalna może być podniesiona o 92,07 zł. Oznacza to wzrost świadczenia do 1970,98 zł brutto.

Dodatki i zasiłki pielęgnacyjne: wsparcie w codziennym funkcjonowaniu

Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie mające na celu częściowe pokrycie wydatków wynikających z potrzeby zapewnienia stałej opieki lub wsparcia osobie, która nie jest zdolna do samodzielnego funkcjonowania. Jego wysokość wynosi 215,84 zł miesięcznie.

Dodatek pielęgnacyjny przysługuje osobom, które ukończyły 75 lat i mają prawo do emerytury lub renty oraz osobom w każdym wieku, które mają orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Co ważne, nie ma tutaj żadnych limitów dochodów. Wysokość świadczenia wynosi 348,22 zł miesięcznie, a po marcowej waloryzacji zwiększy się do około 365,91 zł.

Pomoc społeczna dla pacjentów onkologicznych: zasiłek stały i celowy

Zasiłek stały przysługuje osobom pełnoletnim, które są całkowicie niezdolne do wykonywania pracy lub niezdolne do pracy ze względu na wiek, niezależnie od tego, czy prowadzą samodzielne gospodarstwo domowe, czy funkcjonują w ramach rodziny. Świadczenie to może zostać przyznane, jeżeli:

  • dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza obowiązującego kryterium dochodowego dla osoby samotnej,
  • w przypadku osoby żyjącej w rodzinie zarówno jej dochód, jak i średni dochód na jednego członka rodziny nie przekraczają kryterium dochodowego określonego na osobę w rodzinie.

Z kolei zasiłek celowy, to świadczenie przyznawane w celu zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych. Może ono obejmować w całości lub w części pokrycie wydatków m.in. na zakup żywności, leków, specjalistycznych środków żywieniowych, wyrobów medycznych oraz leczenia, a także kosztów ogrzewania (w tym opału), odzieży, niezbędnego wyposażenia gospodarstwa domowego, drobnych napraw i remontów w mieszkaniu, jak również kosztów związanych z pochówkiem. Warunkiem przyznania zasiłku celowego jest spełnienie kryterium dochodowego. Dochód osoby ubiegającej się o świadczenie nie może przekraczać:

  • 1010 zł w przypadku osoby prowadzącej jednoosobowe gospodarstwo domowe,
  • 823 zł w przeliczeniu na jednego członka rodziny w gospodarstwie wieloosobowym.

Chorzy na raka mogą ubiegać się również o specjalny zasiłek celowy. Stanowi on formę pomocy społecznej, która może zostać przyznana także osobom osiągającym dochody wyższe niż obowiązujące kryteria dochodowe. Jest to świadczenie bezzwrotne, udzielane w szczególnie uzasadnionych i wyjątkowych sytuacjach życiowych. Maksymalna wysokość świadczenia wynosi 1010 zł dla osoby samotnej oraz 823 zł na osobę w rodzinie.

Orzeczenie o niepełnosprawności – klucz do ulg i uprawnień

Chorzy na raka mogą – o ile spełniają kryteria – uzyskać orzeczenie o niepełnosprawności. Na jego podstawie mogą ubiegać się o różnego rodzaju świadczenia, ulgi oraz inne uprawnienia.

Wsparcie z MOPS dla pacjentów onkologicznych

Miejski lub Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej (MOPS/GOPS) zapewnia usługi opiekuńcze świadczone w miejscu zamieszkania m.in. chorym na raka, którzy potrzebują pomocy w wykonywaniu codziennych czynności, takich jak np. robienie zakupów czy przygotowywanie posiłków. Wniosek o przyznanie wsparcia składa się u pracownika socjalnego, a decyzja podejmowana jest na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego oraz przedłożonego zaświadczenia lekarskiego. Wysokość odpłatności za usługi uzależniona jest od dochodu osoby lub rodziny.

Ulga rehabilitacyjna dla chorych na raka: jak obniżyć koszty choroby?

Kolejną formą wsparcia jest ulga rehabilitacyjna. Przysługuje ona osobom posiadającym dokument potwierdzający poniesienie wydatków oraz jeden z poniższych dokumentów:

  • orzeczenie stwierdzające przynależność do jednego z trzech stopni niepełnosprawności, wydane przez odpowiednie organy,
  • decyzję przyznającą rentę z tytułu całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, rentę szkoleniową albo rentę socjalną,
  • orzeczenie o niepełnosprawności osoby poniżej 16. roku życia, wydane na podstawie odrębnych przepisów,
  • orzeczenie o niepełnosprawności wydane przez właściwy organ według przepisów obowiązujących do 31 sierpnia 1997 r.

Z ulgi można korzystać także w sytuacji, gdy na utrzymaniu znajduje się osoba niepełnosprawna.

Parkowanie bez barier dla chorych na raka

W niektórych przypadkach chorzy na raka mogą otrzymać kartę parkingową. Wymagane jest orzeczenie o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym lub znacznym oraz jeden z poniższych symboli przyczyny niepełnosprawności wraz z dopiskiem o wskazaniu do karty parkingowej.

  • 04-O (choroby narządu wzroku),
  • 05-R (upośledzenie narządu ruchu),
  • 10-N (choroba neurologiczna).

Podsumowanie: gdzie szukać pomocy finansowej i prawnej w chorobie nowotworowej?

Osoby chore na raka mają prawo do szerokiego zakresu wsparcia – od świadczeń pieniężnych, takich jak zasiłki, renty czy dodatki pielęgnacyjne, po usługi opiekuńcze, rehabilitację i ulg podatkowych. Dzięki odpowiednim dokumentom, takim jak Karta DiLO, orzeczenie o niepełnosprawności czy decyzje ZUS, mogą również korzystać z ulg, dofinansowań oraz ułatwień w codziennym funkcjonowaniu, co znacząco wspiera pacjentów i ich rodziny w trudnym okresie choroby.