Bezpłatne leki dla seniorów i osób z niepełnosprawnościami w 2026 r. Co się zmieni w przepisach?

Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych, osoby spełniające określone kryteria wiekowe i zdrowotne mają prawo do bezpłatnych leków. Przewidziane ulgi obejmują osoby powyżej 65. roku życia oraz dzieci i młodzież do 18. roku życia. Ponadto, bezpłatne leki przysługują również osobom z określonymi stopniami niepełnosprawności.

Kto ma prawo do bezpłatnych leków w 2026 r.?

Bezpłatne leki w 2026 roku przysługują osobom, które ukończyły 65. rok życia, dzieciom i młodzieży do 18. roku życia, a także osobom z orzeczoną niepełnosprawnością. Prawo to przysługuje tylko osobom, które posiadają ważne ubezpieczenie zdrowotne, a ich lekarz przepisuje leki znajdujące się na odpowiedniej liście ministerialnej.

Nowa lista leków refundowanych weszła w życie 1 stycznia 2026 r. Aby sprawdzić, czy dany lek się na niej znajduje, wejdź na tę stronę: [KLIKNIJ-LINK]. Lista leków refundowanych 2026 zawiera leki bezpłatne, a także leki wydawane z odpłatnością ryczałtową oraz leki wydawane z odpłatnością 30 proc. i 50 proc.

Które leki będą droższe w 2026 r., a za które pacjent zapłaci mniej?

Do wykazu leków od stycznia 2026 r. zostało dodanych 139 produktów bądź nowych wskazań. Usunięto zaś 124 produkty bądź wskazania. Poniżej największe zmiany w dopłatach do leków zgodnie z nowo opublikowaną listą w 2026 r.:

• midazolam – lek stosowany w ostrych napadach drgawkowych u dzieci i dorosłych - Buccolam – więcej o 65,83 zł (teraz pacjent zapłaci 69,03 zł); Soloxelam – wzrost o 57,81 zł (teraz pacjent zapłaci 61,01 zł);
• aripiprazol (Aryzalera) 30 mg – lek stosowany w schizofrenii i chorobie afektywnej dwubiegunowej - mniej o 20 zł (od 1.01.2026 r. będzie kosztował 5,97 zł);
• Prolia (denosumab) 60 mg/1 ml – lek stosowany w osteoporozie postmenopauzalnej – więcej o 209,97 zł (pacjent zapłaci prawie 400 zł, na liście leków refundowanych są tańsze odpowiedniki);
• Anoro Ellipta – lek stosowany w POChP w leczeniu podtrzymującym u dorosłych (zawiera umeklidyniowy bromek oraz wilanterol (55+22 mcg) - wzrost o 32,49 zł (pacjent zapłaci za lek prawie 100 zł).

Zmiany w bezpłatnych lekach 2026: Nowe refundacje

Aby otrzymać darmowy lek, musi on znajdować się w wykazie leków refundowanych w odpowiednim wskazaniu (ta kwestia jest ustalana przez Ministerstwo Zdrowia co 2 miesiące). Co to dokładnie oznacza? Oto przykład.

Zgodnie z listą opublikowaną na początku stycznia 2026 r. wśród nowych refundacji znalazły się następujące leki:

• Tevimbra (tislelizumab) (w wybranych wskazaniach);
• Tepkinly (epkorytamab) w leczeniu od 3. linii w monoterapii dorosłych chorych na chłoniaka grudkowego (FL) o stanie sprawności 0-2 według skali ECOG, po wcześniejszym zastosowaniu co najmniej dwóch linii leczenia ogólnoustrojowego, w tym zawierających przeciwciało anty-CD20 i lek alkilujący lub lenalidomid (program B.12 FM);
• Winrevair (sotatercept) w programie B.31 leczenia tętniczego nadciśnienia płucnego (TNP) jako leczenie dodane do dotychczasowej terapii w celu poprawy wydolności wysiłkowej. Lek o nowym mechanizmie działania (inhibitor sygnalizacji aktywiny) ma stanowić kolejną opcję terapeutyczną dla pacjentów w klasie czynnościowej III, u których dotychczasowe leczenie (2 lub 3 -składniowe) stosowane w programie lekowym nie pozwoliło na osiągniecie celów terapeutycznych;
• Adcetris (brentuksymab vedotin) w programie B.77 leczenia 1. linii w skojarzeniu z etopozydem, cyklofosfamidem, doksorubicyną, dakarbazyną i deksametazonem (BrECADD) dorosłych chorych na chłoniaka Hodgkina w stadium IIB zaawansowania choroby z czynnikami ryzyka oraz w stadium III lub IV zaawansowania choroby;
• Fabhalta (iptakopan) w postaci doustnej, w monoterapii, w ramach programu B.96 leczenia dorosłych pacjentów z nocną napadową hemoglobinurią (PNH), u których występuje niedokrwistość hemolityczna;
• Ozurdex (dexamethasonum) w programie B.70 leczenia pacjentów z chorobami siatkówki ma stanowić opcję leczenia zakrzepów żył siatkówki implantem doszklistkowym z deksametazonu (część C programu);
• Bimzelx (bimekizumab) w leczeniu dorosłych chorych z HS w postaci umiarkowanej i ciężkiej (program B.161 leczenia chorych z ropnym zapaleniem apokrynowych gruczołów potowych HS);
• Evrysdi (rysdyplam) w programie B.102 leczenia rdzeniowego zaniku mięśni (SMA) w postaci tabletek;
• Orladeyo (berotralstat) w programie B.122 zapobiegania nawracającym napadom dziedzicznego obrzęku naczynioruchowego o ciężkim przebiegu to druga terapia profilaktyczna objęta refundacją w programie lekowym w analogicznym wskazaniu jak w przypadku lanadelumabu. Lek w formie podania doustnego;
• Adzynma (rADAMTS13) w leczeniu pacjentów pediatrycznych i dorosłych z wrodzoną zakrzepową plamicą małopłytkową (cTTP) enzymatyczną terapią zastępczą w ramach programu B.164;
• Elmiron (pentozanu wielosiarczan sodowy) w programie B.178 w leczeniu zespołu bolesnego pęcherza/ śródmiąższowego zapalenia pęcherza kategorii 2B lub wyższej wg ESSIC u pacjentów z nagłym parciem na mocz i częstym oddawaniem moczu.

Do refundacji aptecznej wchodzą następujące leki:

• Trimbow (beklometazon + formoterol + glikopironium) w postaci proszku do inhalacji w leczeniu podtrzymującym u pacjentów dorosłych z umiarkowaną lub ciężką przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP);
• Legrex (tikagrelor) jako leczenie ostrego zespołu wieńcowego, w skojarzeniu z ASA (w dawce 90mg) oraz jako przedłużone leczenie pacjentów z przebytym, co najmniej rok temu, zawałem serca w wywiadzie i z wysokim ryzykiem zdarzeń sercowo-naczyniowych, w skojarzeniu z ASA (w dawce 60 mg);
• Polpril Plus (ramipril + indapamid) - produkt dwulekowy możliwy do zastosowania w leczeniu nadciśnienia tętniczego u dorosłych pacjentów;
• Lite PütterPro2 - nowy rodzaj opatrunku w leczeniu przewlekłych owrzodzeń;
• PKU GMPro Mix In - białkozastępczy produkt bezsmakowy oparty o glikomakropeptyd (GMP), stosowany w diecie pacjentów z fenyloketonurią.

Zakres bezpłatnych leków w 2026 r.

Leki objęte programem są określone w wykazie ogłaszanym przez Ministerstwo Zdrowia. W 2026 roku lista leków została zaktualizowana, obejmując zarówno nowości w programach lekowych i katalogu chemioterapii, jak również w refundacji aptecznej.

Procedura realizacji recepty na bezpłatne leki

Aby skorzystać z bezpłatnych leków, pacjent musi przedstawić receptę wystawioną przez lekarza, która musi zawierać odpowiednie oznaczenie uprawniające do bezpłatnego wydania leku. Warunkiem otrzymania darmowego leku jest okazanie w aptece e-recepty (recepty elektronicznej np. na telefonie) lub recepty papierowej (np. z literą „S” jak Senior, z literami "DZ" jak dziecko w polu „kod uprawnień dodatkowych”). Osoby z niepełnosprawnością mogą skorzystać z refundacji na zasadach ogólnych, chyba że spełniają kryteria wiekowe (mają powyżej 65 lat) lub posiadają wskazania do leków refundowanych. Wówczas otrzymają odpowiedni kod uprawnienia. Kody uprawnień dodatkowych mają następujące oznaczenia:

• DZ: Dzieci i młodzież do 18 lat;
• S: Seniorzy 65+;
• C: Inwalidzi wojenni i wojskowi (z tytułu wypadku przy pracy/choroby zawodowej);
• P: Osoby dotknięte chorobami nowotworowymi, gruźlicą;
• L: Osoby z zaburzeniami psychicznymi (z tytułu uprawnień określonych ustawą);
• Z: Osoby z chorobami układu oddechowego;
• I: Inwalidzi wojenni i wojskowi (z tytułu wypadku);
• A: Osoby z chorobami układu krążenia;
• T: Osoby z cukrzycą (z tytułu uprawnień określonych ustawą);
• W: Kobiety w ciąży (z tytułu uprawnień określonych ustawą);
• D: Osoby z chorobami tarczycy;
• K: Osoby, które ukończyły 75. rok życia.

Kto może wystawić receptę na bezpłatny lek?

Receptę na bezpłatny lek wystawić mogą:

• lekarz POZ i lekarze specjaliści;
• pielęgniarka POZ i pielęgniarki w szpitalach, które posiadają uprawnienia do wystawiania recept;
• lekarze w ramach prywatnej praktyki (bez umowy z NFZ, np. stomatolodzy, ginekolodzy w ramach prywatnej opieki i inni lekarze);
• lekarz posiadający prawo wykonywania zawodu, który zaprzestał wykonywania zawodu i wystawia receptę dla siebie lub najbliższej rodziny.

Co ważne, dobrze jest się upewnić, czy recepta posiada wymagany zapis – literę S w polu z kodem uprawnień dodatkowych – co umożliwi uzyskanie bezpłatnego leku.

Zasady realizacji recepty w aptekach

W aptekach realizacja recepty na bezpłatne leki odbywa się na tych samych zasadach, co w przypadku leków refundowanych. Osoba uprawniona do bezpłatnych leków nie ponosi kosztów związanych z ich wydaniem, o ile spełnia warunki programu. W przypadku wątpliwości apteka może poprosić o dodatkowe zaświadczenia, np. orzeczenie o niepełnosprawności.

Bezpłatne leki [PODSUMOWANIE]

W 2026 roku prawo do bezpłatnych leków przysługuje osobom powyżej 65. roku życia, dzieciom i młodzieży do 18 lat oraz pacjentom spełniającym określone kryteria zdrowotne, pod warunkiem posiadania ubezpieczenia i recepty na lek znajdujący się na liście refundacyjnej. Nowa lista leków refundowanych obowiązuje od 1 stycznia 2026 r. i obejmuje zarówno leki bezpłatne, jak i refundowane częściowo (ryczałt, 30 proc. lub 50 proc. odpłatności).

W 2026 r. wprowadzono istotne zmiany w dopłatach – niektóre leki znacząco podrożały (m.in. Prolia, Buccolam), a inne potaniały (np. aripiprazol). Do refundacji dodano wiele nowych terapii, w tym nowoczesne leki onkologiczne, immunologiczne i stosowane w chorobach rzadkich, zarówno w ramach programów lekowych, jak i refundacji aptecznej.

Aby otrzymać bezpłatny lek, recepta musi zawierać odpowiedni kod uprawnień (np. „S” dla seniorów, „DZ” dla dzieci). Recepty mogą wystawiać zarówno lekarze POZ i specjaliści, jak i lekarze prywatni oraz uprawnione pielęgniarki. Realizacja recept odbywa się w aptekach na zasadach ogólnych, a w razie wątpliwości apteka może poprosić o dodatkowe dokumenty.