O udziale w zajęciach z religii lub etyki decydują rodzice ucznia bądź sam uczeń po osiągnięciu pełnoletniości, składając stosowne oświadczenie do dyrektora szkoły. Po jego złożeniu udział ucznia w tych zajęciach staje się obowiązkowy.
Nie ma potrzeby składania co roku nowego oświadczenia potwierdzającego wybór religii lub etyki, ale dokonany wybór może zostać zmieniony w każdym czasie – zarówno podczas pierwszego, jak i drugiego semestru. Zatem pełnoletni uczeń ma prawo zmienić deklarację złożoną przez rodziców.
W przypadku oświadczeń dotyczących nauki religii lub etyki przepisy przyznają wprost uprawnienia uczniom pełnoletnim. Nie zawierają one jednak dokładnej procedury składania oświadczeń. Mówią wyłącznie o tym, iż życzenie rodzica lub ucznia powinno być w najprostszej formie, czyli złożonym na piśmie oświadczeniu. Szczegółowa procedura jego składania zazwyczaj zawarta jest w statucie szkoły i nie jest potrzebne pośrednictwo wychowawcy ani katechety, a szkoła nie ma prawa wymagać uzasadnienia decyzji o rezygnacji z lekcji religii.