Kształtowanie kariery jest procesem skomplikowanym i długotrwałym. Dlatego najlepiej zacząć go jak najwcześniej. Perspektywy po zakończeniu nauki zależą bowiem w dużej mierze od absolwenta i jego działalności w trakcie studiów. Każda aktywność w formie praktyk, stażu, działania w kołach naukowych lub organizacjach studenckich jest mile widziana i doceniana przez przyszłych pracodawców.

Z badania „Studenci Prawa w Polsce 2018” przeprowadzonego przez Europejskie Stowarzyszenie Studentów Prawa (ELSA Poland) wynika, że wielu żaków jest tego świadomych. Blisko 60 proc. respondentów podnosi swoje kwalifikacje właśnie poprzez praktyki, staże lub pracę stałą.

Praktyki u RPO

Ciekawych ofert na rynku nie brakuje. Organem państwowym, który wspiera rozwój studentów, oferując im możliwość zdobycia doświadczenia podczas praktyk studenckich, jest na przykład rzecznik praw obywatelskich.

– Co roku w lipcu, sierpniu i wrześniu RPO prowadzi specjalny program praktyk wakacyjnych dla studentów prawa – mówi Anna Kabulska z Zespołu Kontaktów z Mediami i Komunikacji Społecznej Biura Rzecznika Praw Obywatelskich.

Podkreśla, że RPO szuka wyróżniających się studentów z całej Polski, dla których ważne są prawa człowieka.

– Aby wziąć udział w miesięcznej praktyce, należy nie tylko wykazać się znakomitą znajomością prawa i zawiłości kodeksowych, ale także zaangażowaniem społecznym, umiejętnością identyfikacji naruszeń praw obywatelskich, wrażliwością i gotowością pracy na rzecz obywateli – tłumaczy Anna Kabulska.

Prawie 60 proc. studentów prawa podnosi kwalifikacje, uczestnicząc w praktykach, stażach, szkoleniach lub mając stałą pracę związaną z kierunkiem ich nauki – wynika z badania Elsa Poland

A jak wyglądają same praktyki? – W pierwszym tygodniu wszyscy studenci wdrażają się w pracę zespołu bezpośrednio przyjmującego wnioski i skargi wpływające do Biura RPO, obserwują przyjęcia interesantów, przysłuchują się przypadkom zgłaszanym poprzez infolinię. Zapoznają się także z zasadami klasyfikowania i rozpoznawania wniosków – wyjaśnia Anna Kabulska.

Kolejne trzy tygodnie studenci spędzają w wybranym przez siebie zespole prawnym. Do wyboru mają: Zespół Prawa Konstytucyjnego, Międzynarodowego i Europejskiego, Zespół Prawa Karnego, Zespół Prawa Cywilnego, Zespół Prawa Administracyjnego i Gospodarczego, Zespół Prawa Pracy i Zabezpieczenia Społecznego, Zespół do spraw Wykonywania Kar i Zespół do spraw Równego Traktowania.

– W tym czasie pracują już przy konkretnych sprawach: przygotowują materiały niezbędne do wystąpień RPO do władz, szukają argumentacji prawnej i orzecznictwa – w tym także międzynarodowego, analizują sprawy obywateli, opracowują projekty podstawowych pism – tłumaczy Anna Kabulska.

Każdy dzień praktyk studenci rozpoczynają od 1,5-godzinnego spotkania z ekspertem z Biura RPO.

– Dyrektorzy poszczególnych zespołów lub wskazani przez nich pracownicy prowadzą warsztaty z tematu właściwego dla swojej specjalizacji i przedstawiają prowadzone aktualnie sprawy – opowiada Kabulska.

Biuro RPO proponuje studentom także warsztaty z komunikacji, gdzie uczą się mówić prostym językiem o trudnych sprawach. Odbywają też wizyty studyjne w miejscach istotnych z punktu widzenia przestrzegania praw człowieka w Polsce, np. ośrodkach dla bezdomnych, domach pomocy społecznej itp.

– Staramy się, aby nasi praktykanci zostali wyposażeni w profesjonalną wiedzę i umiejętności, ale nade wszystko, aby byli ludźmi świadomymi, zaangażowanymi i gotowymi do pomocy słabszym – podkreśla Anna Kabulska.

Staże w kancelariach

Z ofertami praktyki wychodzi też wiele kancelarii.

– Działania mające na celu dotarcie do najlepszych kandydatów prowadzimy przez cały rok. Ogłaszamy konkursy, prowadzimy symulację rozpraw, organizujemy spotkania w kancelarii dla studentów – mówi Anna Borzęcka, dyrektor ds. personalnych kancelarii Baker McKenzie.

Zwraca uwagę, że kancelaria oferuje płatne praktyki i staże skierowane głównie do studentów IV i V roku oraz absolwentów prawa i ekonomii.

– W procesie rekrutacji oceniamy zdolność analizowania problemów i szukania własnych rozwiązań, umiejętność pracy w zespole, praktyczną znajomość języka angielskiego. Zwracamy też uwagę na otwartość kandydatów na nowe doświadczenia – wyjaśnia Anna Borzęcka.

W ramach praktyk student może liczyć na udział w ciekawych projektach i szkoleniach, pracę pod okiem doświadczonych specjalistów, opiekę mentora, możliwość nawiązania stałej współpracy po zakończeniu praktyk, dostęp do platformy szkoleniowej BakerUniversity oraz programu uwzględniającego szkolenia lokalne i regionalne realizowane przy współpracy z biurem Baker McKenzie w Amsterdamie.

Pomoc uczelni

– Zdobywanie doświadczenia stało się obecnie standardem zarówno w ofercie uczelni, jak i w świadomości studentów – mówi Marta Piasecka, kierownik Biura Zawodowej Promocji Studentów i Absolwentów Uniwersytetu Warszawskiego.

Wyjaśnia, że od wielu lat na studiach prawniczych obowiązują praktyki zawodowe. – Na Uniwersytecie Warszawskim standardem jest 320 godzin praktyk, z czego minimum 80 godz. powinno odbywać się w sądzie, a reszta w dowolnej instytucji, organizacji lub firmie – dodaje.

Podobnie sprawa wygląda na innych uczelniach.

– Zdajemy sobie sprawę, że studentom przygotowującym się do wykonywania zawodu prawnika potrzebna jest praktyka i obycie w profesji. W roku akademickim 2018/2019 wymiar praktyki studenckiej na kierunku prawo wynosi trzy miesiące (nie mniej niż 480 godzin). Z tego 240 godzin przeznaczone jest na praktykę sądową i 240 godzin na prokuratorską lub kancelaryjną – mówi Alicja Peplińska, kierownik Działu Marketingu i PR Wyższej Szkoły Administracji i Biznesu im. Eugeniusza Kwiatkowskiego w Gdyni.

Marta Piasecka zwraca uwagę, że za obowiązkowe praktyki na WPiA UW odpowiedzialny jest pełnomocnik ds. praktyk. To za jego sprawą udostępniane są oferty w ramach podpisanych przez wydział umów, ale także propozycje kancelarii prawnych i instytucji publicznych kierowane bezpośrednio do wydziału.

Podobnie jest na Wydziale Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego. – Pełnomocnik dziekana ds. praktyk studenckich i kontaktów z pracodawcami odpowiedzialny jest za organizację praktyk objętych programem studiów. Wspiera on żaków nie tylko w załatwianiu formalności, ale też ułatwia im bezpośrednie kontakty z pracodawcami – tłumaczy Dominika Buczkowska, kierownik Biura Karier Uniwersytetu Wrocławskiego.

Biura karier

Na UWr podobnie jak w wielu innych szkołach wyższych funkcjonuje też biuro karier. – Dwa razy w roku organizuje ono Targi Pracy i Praktyk Kampus Kariery, podczas których pracodawcy prezentują oferty pracy, praktyk i staży, prowadzą wykłady i warsztaty. Jesienna edycja tego wydarzenia odbywa się zawsze na terenie Wydziału Prawa, Administracji i Ekonomii Uniwersytetu Wrocławskiego i skierowana jest właśnie do studentów prawa – wyjaśnia Dominika Buczkowska.

Podobne wydarzenia odbywają się też na Uczelni Łazarskiego i w Akademii Leona Koźmińskiego.

Szefowa Biura Karier Uniwersytetu Wrocławskiego zwraca uwagę, że zarządzana przez nią jednostka organizuje również projekty szkoleniowe wspólnie z wybranymi pracodawcami, do których należą duże międzynarodowe korporacje i kancelarie prawne.

– Zdarza się, że udział w takim projekcie kończy się dla studenta otrzymaniem propozycji odbycia praktyki czy stażu – tłumaczy Dominika Buczkowska.

Biuro pozyskuje oferty pracy, praktyk, staży podczas całego roku akademickiego i udostępnia je na dedykowanym portalu. Serwis z ofertami prowadzi też Biuro Karier UW.

Uczelnia Łazarskiego ma na to jeszcze inny sposób. – Oferty kierujemy w bezpośrednim, wysyłanym co tydzień mailingu do studentów prawa. Wspieramy też promocję ogłoszeń poprzez plakaty, ulotki i publikacje w mediach społecznościowych – mówi Julita Panufnik, konsultant ds. rozwoju kariery w Dziale Praktyk i Karier Uczelni Łazarskiego (odpowiednik biura karier).

Ewa Barlik, rzecznik prasowy Akademii Leona Koźmińskiego, zwraca uwagę, że co prawda oferta Biura Karier uczelni jest bogata, ale podaż przewyższa popyt, bo spora grupa studentów organizuje sobie samodzielnie praktyki albo od razu podejmuje pracę.

Biura karier mają też inne ważne zadania. – Akademickie biuro karier oprócz przygotowania niezbędnych dokumentów pełni też funkcję doradczą – mówi Alicja Peplińska.

W podobnym tonie wypowiada się też Julita Panufnik. – Nasza praca nie sprowadza się wyłącznie do wysłania CV studenta do konkretnej firmy. Poszukiwanie praktyk jest procesem, którego początkiem jest pomoc żakowi w przygotowaniu odpowiednich dokumentów, tak aby stały się one jego wizytówką – zaznacza.

Elementem pracy ze studentem jest też przygotowanie go do spotkania rekrutacyjnego. – Nasz wydział organizuje warsztaty obejmujące tematykę savoir vivre rozmowy kwalifikacyjnej, radzenia sobie ze stresem, negocjacji, pracy z klientem, budowania poczucia własnej wartości i autoprezentacji – dodaje Julita Panufnik.

Klinika prawa

W ramach praktycznej nauki zawodu standardem w wielu szkołach wyższych stały się tzw. kliniki prawa. – Żacy zdobywają tu doświadczenie w zawodzie, udzielając bezpłatnie porad prawnych w Sądzie Okręgowym w Gdańsku i Sądzie Rejonowym w Gdyni – zaznacza Alicja Peplińska.

Na praktyczny aspekt pracy w takim miejscu zwraca też uwagę Przemysław Pawlak, rzecznik prasowy WSPiA Rzeszowskiej Szkoły Wyższej.

– Studenci pod okiem wykładowców udzielają bezpłatnych porad prawnych niezamożnym mieszkańcom Podkarpacia. Najczęściej zajmują się sprawami z zakresu prawa administracyjnego, podatkowego, cywilnego i karnego – wskazuje.

Tłumaczy, że w ten sposób nie tylko weryfikują i uzupełniają swoją wiedzę teoretyczną, ale przede wszystkim uczą się analizy konkretnych stanów faktycznych i ich oceny z punktu widzenia obowiązujących przepisów prawa.