ZNP: potrzebne realne podwyżki, nie symboliczna waloryzacja

Prezydium ZG Związek Nauczycielstwa Polskiego konsekwentnie domaga się wyższego wzrostu wynagrodzenia zasadniczego nauczycieli w 2026 roku niż zaproponowane przez rząd 3 proc.

Związkowcy przypominają, że podwyżki z 2024 r. – w wysokości 30 proc. i 33 proc. – miały charakter wyrównawczy i godnościowy po latach zaniedbań. Poprawiły sytuację materialną nauczycieli, ale nie doprowadziły do realnego wzrostu wynagrodzeń w relacji do przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce ani do płacy minimalnej. Również 5-procentowa waloryzacja w 2025 r. nie zmieniła zasadniczo tej sytuacji.

Zdaniem ZNP, proponowana na 2026 r. 3-procentowa podwyżka – przy ponad 8-procentowych wzrostach wynagrodzeń w gospodarce – oznacza dalsze osłabienie pozycji zawodowej nauczycieli. Wynagrodzenia w oświacie wciąż nie osiągnęły poziomu relatywnego z 2012 roku, zarówno w stosunku do płacy minimalnej, jak i średniego wynagrodzenia w kraju.

Związek podkreśla, że tak niski wzrost nie wpłynie ani na poprawę prestiżu zawodu, ani na zainteresowanie młodych ludzi pracą w szkole.

Spłaszczenie płac i 161 zł różnicy

Jednym z kluczowych postulatów ZNP jest likwidacja spłaszczenia wynagrodzeń zasadniczych między nauczycielami bez stopnia awansu zawodowego a nauczycielami mianowanymi. Obecnie różnica ta wynosi zaledwie 161 zł brutto.

Zdaniem związku tak niewielka różnica demotywuje nauczycieli, nie zachęca do rozwoju zawodowego ani do pozostawania w zawodzie. W efekcie narasta kryzys kadrowy i brakuje młodych nauczycieli w szkołach.

Projekt MEN: 3 proc. dla wszystkich stopni awansu

Na 17 lutego Ministerstwo Edukacji Narodowej zaplanowało spotkanie uzgodnieniowe w sprawie projektu rozporządzenia płacowego na 2026 r. Zgodnie z projektem, minimalne stawki wynagrodzenia zasadniczego wzrosną o 3 proc. na każdym stopniu awansu zawodowego.

W praktyce oznacza to wzrosty od 151 zł do 186 zł brutto – w zależności od stopnia awansu i grupy zaszeregowania.

W pierwszej grupie zaszeregowania (nauczyciele z tytułem magistra z przygotowaniem pedagogicznym) wzrost wyniesie:

  • 155 zł dla nauczycieli początkujących,
  • 159 zł dla mianowanych,
  • 186 zł dla dyplomowanych.

W drugiej grupie zaszeregowania podwyżki będą jeszcze niższe – od 151 zł do 162 zł brutto.

Resort wskazuje, że wzrost wynika bezpośrednio z ustawy budżetowej na 2026 r., która ustaliła kwotę bazową dla nauczycieli na poziomie 5 597,86 zł, co przekłada się na 3-procentowy wzrost średnich wynagrodzeń. Dodatkowo średnie wynagrodzenie nauczycieli początkujących ma wzrosnąć o 2,308 proc. na mocy odrębnych przepisów.

Systemowe rozwiązania zamiast doraźnych korekt

Prezydium ZG ZNP domaga się nie tylko wyższych podwyżek w 2026 roku, ale także pilnego procedowania obywatelskiego projektu nowelizacji Karty Nauczyciela – inicjatywy „Godne płace i wysoki prestiż nauczycieli”.

Związek przypomina deklarację premiera Donald Tusk z listopada 2024 r., złożoną podczas XLIII Krajowego Zjazdu Delegatów ZNP, dotyczącą przyspieszenia prac nad projektem.

Zdaniem ZNP tylko systemowe, długofalowe rozwiązania w zakresie wynagrodzeń mogą zatrzymać odpływ kadr z oświaty i odbudować prestiż zawodu nauczyciela. Obecna propozycja 3-procentowej waloryzacji – jak podkreślają związkowcy – nie spełnia tych oczekiwań i nie odpowiada na realne problemy środowiska.