Umowa na zastępstwo może zostać zawarta w przydatku usprawiedliwionej nieobecności w firmie jednego z pracowników - może chodzić na przykład o urlop bezpłatny lub wychowawczy, albo długotrwałą chorobę zatrudnionego.

W treści umowy na zastępstwo, poza stronami kontraktu, powinien zostać określony rodzaj umowy, miejsce wykonywania pracy, wynagrodzenie i wymiar czasu pracy, a także termin rozpoczęcia pracy.

Jakie warunki pracy dla zastępcy? Pracownik na zastępstwie powinien świadczyć pracę na takich samych zasadach, jak nieobecny pracownik - musi więc być zatrudniony na takim samym stanowisku oraz wykonywać taki sam rodzaj pracy. Natomiast pozostałe warunki, jak wynagrodzenie czy wymiar czasu pracy mogą się różnić, o ile nie będą gorsze niż ogólne prawa gwarantowane przez kodeks pracy.

Wynagrodzenie powinno więc być godziwe (Godziwe wynagrodzenie, czyli jakie?) i nie niższe od pensji minimalnej. Ponadto jego wysokość powinna odpowiadać rodzajowi wykonywanej pracy i niezbędnym kwalifikacjom, a także uwzględniać ilość i jakość świadczonej pracy. Przy czym, jeśli dana osoba wykonuje pracę takiego samego rodzaju lub na takim samym stanowisku jak inny pracownik, to wynagrodzenie obydwojga w takich sytuacjach musi być równe.

Z kolei wymiar czasu pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy. W każdym tygodniu pracownikowi przysługuje też prawo do co najmniej 35 godzin odpoczynku, obejmującego co najmniej 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku na dobę. Przerwy i dyżur: Zobacz, co wlicza się do czasu pracy>>

Ponadto każdy zatrudniony na umowę o pracę może skorzystać z corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Jeżeli jest to pierwsza praca tej osoby, urlop nalicza się proporcjonalnie każdego miesiąca. Przy kolejnej pracy zatrudnionemu przysługuje z góry 20 lub 26 dni urlopu - w zależności od stażu pracy. Zmieniasz pracę? Zobacz, ile urlopu dostaniesz w nowej firmie>>

Na jaki czas jest zawierana umowa na zastępstwo? W umowie powinien zostać także wskazany czas trwania stosunku pracy. Jeśli czas, na jaki pracownik będzie potrzebny w firmie jest trudny do określenia (na przykład przedłużająca się choroba czy rekonwalescencja zastępowanego pracownika), w umowie może pojawić ogólny zapis, że umowa jest zawierana na czas nieobecności zastępowanego pracownika - bez wskazania konkretnej daty zakończenia umowy. Można też w umowie zapisać, że kontrakt będzie obowiązywał do momentu powrotu do pracy zastępowanego pracownika, wymienionego z imienia i nazwiska.

W przypadku, gdy umowa zostanie jednak zawarta na określony czas i jest on krótszy niż nieobecność pracownika, firma może zaproponować zastępcy kolejny kontrakt na zastępstwo - pracodawca może w istocie zawrzeć nielimitowaną liczbę umów na zastępstwo na dowolny okres. I pomimo, że w wyniku zmian z lutego 2016 roku umowa na zastępstwo podlega pod umowę czas określony, w tym wypadku nie obowiązuje reguła trzech umów na czas określony i maksymalnie okresu 33 miesięcy zatrudnienia na kontraktach terminowych.

Jaki okres wypowiedzenia? Natomiast okres wypowiedzenia umowy na zastępstwo, wcześniej wynoszący zaledwie 3 dni, został w 2016 roku wydłużony do tego obowiązującego przy umowie na czas określony i wynosi:

  • 2 tygodnie, jeżeli pracownik był zatrudniony krócej niż 6 miesięcy,
  • 1 miesiąc, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 6 miesięcy,
  • 3 miesiące, jeżeli pracownik był zatrudniony co najmniej 3 lata.

Prawo do wypowiedzenia przysługuje przy tym zarówno pracownikowi, jak i pracodawcy -  także za porozumieniem stron czy bez wypowiedzenia z winy pracownika lub pracodawcy. Przeczytaj też: 5 praw pracownika na umowie na czas określony>>

Kobieta w ciąży bez ochrony. Jednocześnie w przypadku umowy na zastępstwo nie obowiązuje ochrona kobiety w ciąży przed zwolnieniem. Jeżeli więc mija okres, na jaki kobieta była zatrudniona, to pracodawca nie musi przedłużać jej umowy do dnia porodu - jak dzieje się w przypadku umowy na czas określony, która miałaby ulec rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży. Nawet, gdy umowa na zastępstwo kończy się na przykład w czwartym czy piątym miesiącu ciąży, zostanie ona w tym terminie rozwiązana.