statystyki

Gdy nie uda się zmienić umowy spółki cywilnej, czasem można ją rozwiązać

autor: Anna Borysewicz27.06.2017, 08:23; Aktualizacja: 27.06.2017, 08:27
biznes, firma

W świetle art. 867 par. 1 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), jeżeli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, każdy jej wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i stratach bez względu na rodzaj i wartość wkładu.źródło: ShutterStock

Jestem jednym z trzech wspólników spółki cywilnej. Umowa spółki przewiduje, że uczestniczę w jej stratach w 60 proc., a pozostali wspólnicy w 20 proc. Natomiast udział w zysku każdego wynosi po 1/3. Czy jest możliwa zmiana umowy spółki poprzez usunięcie wskazanego postanowienia, tak aby wspólnicy w równym stopniu uczestniczyli w zyskach i stratach? Umowa została zawarta na cztery lata i nie zawiera żadnych zapisów pozwalających na modyfikację jej treści. Czy i ewentualnie jakie narzędzia przysługują mi, gdyby wspólnicy nie zgodzili się na zmianę?

Reklama


W świetle art. 867 par. 1 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.), jeżeli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, każdy jej wspólnik jest uprawniony do równego udziału w zyskach i stratach bez względu na rodzaj i wartość wkładu. Dopuszczalne jest również zwolnienie w kontrakcie niektórych uczestników od partycypacji w stratach, zakazane jest jednak wyłączenie wspólnika od uczestnictwa w zyskach. Przy czym – zgodnie z par. 2 cytowanego przepisu – ustalony umownie udział w profitach odnosi się w razie wątpliwości także do partycypacji w stratach.

Umowa spółki cywilnej powinna być zawarta na piśmie (art. 860 par. 2 k.c.). Ta forma zastrzeżona jest jednak wyłącznie dla celów dowodowych (art. 74 par. 1 k.c.). Ponieważ w omawianym przypadku w kontrakcie spółki nie ma zapisów dotyczących zasad modyfikacji jego treści, zastosowanie znajdzie art. 77 par. 1 k.c., w świetle którego zmiana umowy wymaga zachowania takiej samej formy, jaką ustawa lub strony przewidziały w celu jej zawarcia, a więc pisemnej (dla celów dowodowych). Zmiana umowy spółki należy jednak do czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu, więc zgoda na nią musi być poprzedzona odpowiednią uchwałą wspólników (art. 865 par. 2 k.c.) powziętą – w przedmiotowej sytuacji – jednogłośnie, bo umowa tej spółki cywilnej nie stanowi inaczej.

Gdyby pozostali wspólnicy opowiedzieli się przeciw stosownej uchwale albo wstrzymali się od oddania głosu, można rozważyć jeden z dwóch wariantów.

WARIANT I. Wypowiedzenie umowy

Pierwszą możliwością jest złożenie oświadczenia o wypowiedzeniu umowy spółki (swojego udziału) ze skutkiem natychmiastowym. Nie ma znaczenia, że kontrakt spółki zawarto na czas oznaczony, muszą jednak zachodzić ważne powody, których nie należy utożsamiać z ważnymi powodami pozwalającymi na zgłoszenie żądania rozwiązania spółki cywilnej przez sąd (o tym niżej). Zastrzeżenie przeciwne jest nieważne (art. 869 k.c.). Jeżeli umowa spółki cywilnej nie stanowi inaczej, oświadczenie składa się pozostałym wspólnikom.

Żądanie w formie pisemnej

Choć ustawodawca nie przewidział dla zgłoszenia żądania szczególnej formy, to – dla celów dowodowych – powinno być pisemne. Najlepiej, o ile umowa spółki nie zawiera odmiennych regulacji, by na egzemplarzu oświadczenia występującego wspólnika znalazły się podpisy pozostałych uczestników spółki potwierdzające zapoznanie się z jego treścią i wskazanie daty, kiedy miało to miejsce. Jak wynika z wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 18 lutego 1998 r. (sygn. akt I ACa 1006/97): „Jeżeli postanowienia umowy spółki cywilnej przewidywały konieczność złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu udziału przez wspólnika na piśmie, to oczywiste jest, iż takie oświadczenie musi być skierowane do wszystkich pozostałych wspólników. Nie spełnia tego wymogu skierowanie takiego oświadczenia na piśmie do urzędu skarbowego i zawiadomienie o tym wspólników”. Oczywiście można się posłużyć listem poleconym za potwierdzeniem odbioru. Datą doręczenia będzie moment, w którym wspólnik (wspólnicy) otrzymał/li pismo w taki sposób, że mógł/mogli zapoznać się z jego treścią (najczęściej to data widniejąca na zwrotce). Dla skuteczności złożonego oświadczenia woli nie ma zatem znaczenia rzeczywiste zapoznanie się przez wspólnika z zawartością listu (art. 61 k.c.).

Pomoże orzecznictwo


Pozostało jeszcze 59% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam już kod SMS
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Artykuły powiązane

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Galerie

Polecane

Reklama