Do 10 lutego związki zawodowe mają czas na ocenę przygotowanego przez rząd projektu ustawy zmieniającej zasady przechodzenia na emerytury żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy. Wydawało się, że będzie to jedynie formalność, bo negocjacje trwały prawie trzy lata. Stało się inaczej.

– Minister Michał Boni obiecywał, że ustawa nie dotknie zasad wypłacania rent rodzinnych. Tymczasem okazuje się, że w przesłanym do konsultacji projekcie zmieniono także te przepisy – mówi Robert Osmycki, przewodniczący Krajowej Sekcji Pożarnictwa NSZZ „Solidarność”.

Projekt ustawy zakłada uchylenie od 1 stycznia 2025 r. art. 69 ustawy z 6 kwietnia 1990 r. o Policji (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 287, poz. 1687). To właśnie na jego podstawie funkcjonariusze tej formacji mają prawo przechodzenia na emerytury po 15 latach służby, mogą otrzymywać rentę inwalidzką, a ich rodziny mają prawo ubiegać się o rentę rodzinną po zmarłym policjancie.

– Uchylenie tych przepisów nie pozostawia żadnych złudzeń. Funkcjonariusze zatrudnieni po 2013 r. stracą te przywileje – zwraca uwagę Bartosz Nowak, radca prawny z Jeleniej Góry.

Wyjaśnia, że ci mundurowi, którzy służą obecnie, nie stracą prawa do emerytury po 15 latach służby mimo uchylenia przepisu.

– W doktrynie przyjmuje się, że po spełnieniu tego podstawowego warunku odebranie prawa do emerytury jest niemożliwe – podkreśla Bartosz Nowak.

Uchylenie art. 69 ustawy o Policji może jednak sposodować, że nie będzie podstawy prawnej do przyznania renty inwalidzkiej lub rodzinnej. Bartosz Nowak jednocześnie wskazuje na pułapkę legislacyjną. Osoby, które stracą prawo do renty po zmianie przepisów, nie będą mogły ubiegać się o nie ponownie. Rentę inwalidzką na przykład może więc stracić osoba, która pomimo skierowania na badania lekarskie nie poddała się im bez uzasadnionej przyczyny.

Kamil Mazur-Czerniecki, radca prawny ze Słubic, zwraca uwagę, że uchylenie przepisów określających prawo do renty inwalidzkiej czy renty rodzinnej wskazuje, iż ustawodawca będzie dążył do zrównania uprawnień emerytalnych służb mundurowych z tymi obowiązującymi w ZUS (które są mniej korzystne niż mundurowe).

Aby do tego nie doszło, konieczne jest wprowadzenie w ustawach określających zasady przechodzenia na emeryturę służb mundurowych (tzw. pragmatycznych) przepisów gwarantujących, że uprawnienia emerytalno-rentowe funkcjonariuszy będą określone w odrębnym akcie prawnym. Może to być np. ustawa o zaopatrzeniu emerytalnym. Uchylenie bowiem samej ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym, nawet bez zmiany ustaw pragmatycznych, powodować będzie przejście z systemu uprzywilejowanego zaopatrzeniowego emerytalno-rentowego na system powszechny.

– Na takie rozwiązanie się nie zgodzimy. Nie może być tak, że przy okazji kolejnego kryzysu zostaną wprowadzone przepisy całkowicie likwidujące systemu zaopatrzeniowego także dla osób, które wstąpią do służby po 31 grudnia 2012 r. – mówi Andrzej Szary, wiceprzewodniczący ZG NSZZ Policjantów.

System zaopatrzeniowy a powszechny

Renta rodzinna

Służby: świadczenie wypłacane małżonkowi lub dziecku zmarłego policjanta jest obliczane z ostatniego uposażenia

ZUS: renta jest obliczana na podstawie wysokości kapitału emerytalnego z całego okresu ubezpieczenia

Renty z tytułu niezdolności

Służby: renta inwalidzka jest wypłacana z tytułu niezdolności do służby, a nie do pracy. Wśród chorób uprawniających do otrzymania renty są m.in. choroby układu krążenia lub kręgosłupa. Stan zdrowia ocenia komisja lekarska MSW

ZUS: oceniany jest stopień niezdolności do pracy. Renty są przyznawane przez lekarzy orzeczników ZUS, a ubezpieczonemu przysługuje prawo do odwołania się do komisji