Tak przewiduje nowa wersja projektu nowelizacji ustawy z 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1214 ze zm.). Przewiduje on wprowadzenie zmian w przepisach, na podstawie których gminy realizują usługi opiekuńcze. Co do zasady przysługują one osobie samotnej, która w miejscu zamieszkania potrzebuje wsparcia z powodu choroby, wieku lub niepełnosprawności. Obejmują one pomoc w zaspokajaniu codziennych potrzeb życiowych, opiekę higieniczną, pielęgnację zaleconą przez lekarza, a także, o ile to możliwe, zapewnianie kontaktu z otoczeniem.
Projekt ustawy wskazuje, jakie wymagania powinna spełniać osoba, która zajmuje się usługami opiekuńczymi. Zgodnie z zaproponowanymi przepisami będzie je mogła świadczyć osoba pełnoletnia, która nie jest członkiem rodziny osoby potrzebującej wsparcia, w tym oddzielnie mieszkającym jej zstępnym, wstępnym lub małżonkiem. Będzie ona też musiała mieć skończone szkolenie z udzielania pierwszej pomocy. Z kolei osoba świadcząca usługi opiekuńcze w formie sąsiedzkiej, poza wspomnianymi wymogami, będzie też musiała mieszkać w najbliższej okolicy osoby samotnej i zostać przez nią zaakceptowana, a także złożyć oświadczenie o zdolności pod względem psychofizycznym do ich wykonywania.
Trzy miesiące na skończenie szkolenia
Początkowo projekt ustawy zakładał, że zawarte w nim regulacje wejdą w życie następnego dnia po ogłoszeniu w Dzienniku Ustaw. Jednak tak krótki termin zakwestionował Związek Powiatów Polskich, który argumentował, że ze względu na nowe wymogi stawiane opiekunom, w tym konieczność ukończenia szkolenia z pierwszej pomocy, okres vacatio legis powinien być dłuższy i wynosić co najmniej trzy miesiące. Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (MRPiPS) uwzględniło te zastrzeżenia i w aktualnej wersji projektu mowa jest o tym, że zmiany wejdą w życie po trzech miesiącach, a dodatkowo, jeszcze przez trzy miesiące od tej daty, usługi opiekuńcze będą mogły być świadczone przez osoby, które nie skończyły kursu z udzielania pierwszej pomocy.
Ponadto projekt ustawy zawiera upoważnienie dla ministra rodziny, pracy i polityki społecznej do wydania rozporządzenia, które określi standardy świadczenia usług opiekuńczych, warunki ich wykonywania oraz sposób ich monitorowania i oceny realizacji. W wyniku konsultacji brzmienie tego przepisu zostało zmodyfikowane, ale jego zasadniczy cel nie uległ zmianie.
Podstawa prawna
Etap legislacyjny
Projekt ustawy po konsultacjach