Brak złożonego zeznania podatkowego w terminie nie musi oznaczać automatycznego nałożenia grzywny na podatnika. Jeśli skorzystamy z instytucji czynnego żalu przed interwencją urzędników, prawdopodobnie nie poniesiemy żadnych konsekwencji.
Zgodnie z przepisami, złożenie zeznania podatkowego po terminie jest dopuszczalne i skuteczne. Oznacza to, że gdy spóźniliśmy się wypełnieniem deklaracji PIT, nie powinniśmy czekać do następnego roku rozliczeniowego, tylko jak najszybciej zrealizować ciążący na nas obowiązek.
Niestety niedochowanie terminu może wiązać się z negatywnymi dla nas konsekwencjami. Czyn ten może zostać zakwalifikowany jako wykroczenie skarbowe (art. 80 § 4 KKS) lub jako przestępstwo określone w art. 80 § 1 KKS. Głównym kryterium kwalifikacji jest tutaj kwota uszczuplonej lub narażonej na uszczuplenie należności. Jeżeli nie przekracza ona pięciokrotności wysokości minimalnego wynagrodzenia (obecnie 2 tys. zł brutto), czyn ten będzie stanowić wykroczenie skarbowe. Oznacza to, że sumą graniczną będzie w tym przypadku 10 tys. zł.
Co nam grozi, gdy narazimy się fiskusowi? Jeśli chodzi o nałożenie nas kary finansowej, przewidziane zostały dość rozległe widełki. W przypadku kwalifikacji czynu jako wykroczenie, grozi nam grzywna w wysokości od 200 zł do 40 tys. zł. Przestępstwo skarbowe tego typu z kolei zagrożone jest karą do 120 stawek dziennych. Ta w 2017 r. wynosi od 66,67 zł do 26 666,66 zł. Najniższa liczba stawek dziennych wynosi 10, a więc w konsekwencji kara grzywny może wynieść od 666,70 zł do 3 199 999,20 zł.
Jeśli zorientowaliśmy się, że nie złożyliśmy PIT w terminie (w bieżącym roku to 2 maja 2017 r.), możemy skorzystać z instytucji czynnego żalu. Zgodnie bowiem z art. 16 § 1 KKS nie podlega bowiem karze za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe sprawca, który po popełnieniu czynu zabronionego zawiadomił o tym organ powołany do ścigania, ujawniając przy tym istotne okoliczności tego czynu. Im wcześniej skorzystamy z przysługującego nam uprawnienia, tym lepiej. Dlaczego? Istnieje bowiem szansa, że nasza reakcja będzie szybsza niż pracowników urzędu skarbowego. Wtedy mogą pojawić się problemy, gdyż zgodnie z art 16 § 5 KKS, czynny żal złożony przez podatnika będzie bezskuteczny jeśli organ ścigania miał już wyraźnie udokumentowaną wiadomość o popełnieniu przestępstwa lub wykroczenia skarbowego, bądź rozpocznie się już np. przeszukanie, czynności sprawdzające lub kontrolne zmierzające do ujawnienia nieprawidłowości.
- Gdy tylko podatnik zorientuje się o popełnionym uchybieniu powinien złożyć czynny żal wraz z deklaracją, bądź jej korektą, a także wraz z potwierdzeniem zapłaty zaległego zobowiązania podatkowego lub zapewnieniem, iż dokona zapłaty bez zbędnej zwłoki. Należy mieć też na uwadze, że czynny żal nie jest prośbą, lecz działa automatycznie o ile zostanie skutecznie złożony. Urząd skarbowy nie wydaje nawet decyzji zatwierdzającej w tej sprawie, jeśli uzna żal za skuteczny. Złożenie go nie powoduje anulowania zobowiązania podatkowego, nie jest wnioskiem o umorzenie czy rozłożenie na raty spłaty podatku. Kolejnym warunkiem skuteczności jest uiszczenie całej kwoty należności wraz z odsetkami – wyjaśnia Bartłomiej Pitera, konsultant działu Podatków i Opłat w Ayming Polska Sp. z o.o.
Ekspert wskazuje natomiast, że nie ma oficjalnego formularza obejmującego procedurę składania czynnego żalu. W piśmie należy koniecznie powołać się na art. 16 KKS o popełnieniu czynu zabronionego, opisać przyczyny i istotne okoliczności jego popełnienia, wskazać czy istniały jakieś osoby współdziałające z podatnikiem w zakresie czynu. Jeżeli samo przeoczenie terminu miało charakter incydentalny i mamy zamiar naprawić nasz błąd, należy wskazać to urzędowi i taki stan uzasadnić.
- Nie należy się szczegółowo rozpisywać, gdy nie zapłaciliśmy podatku z powodu zwykłego przeoczenia czy pomyłki, jednak należy zawrzeć w czynnym żalu elementy, które przekonają urząd o incydentalnym charakterze czynu – dodaje Pitera.
Czynny żal adresuje się do naczelnika właściwego urzędu skarbowego
Skorzystać z instytucji czynnego żalu możemy nie tylko poprzez tradycyjną formę listu wysłanego na adres właściwego urzędu, w którym poinformujemy o popełnieniu czynu zabronionego. Odpowiednią formą będzie złożenie e-deklaracji, czy wykorzystanie e-podpisu lub konta ePUAP. Wybieramy wtedy formularz ORD-ZU, który służy do wyjaśniania przyczyn składanej korekty podatkowej. Jak radzi jednak Bartłomiej Pitera, pojawienie się osobiście w urzędzie wraz z deklaracją oraz pismem, które opóźnienie ujawni pozwala zyskać podatnikowi pewność, że urząd nie powziął wobec niego kroków uniemożliwiających złożenie czynnego żalu.
Czynny żal nie będzie skuteczny, gdy podatnik:
• został już wezwany w związku z popełnionym czynem zabronionym, a organy podatkowe udokumentowały już popełnienie przestępstwa;
• jest w trakcie postępowania kontrolnego;
• zorganizował grupę bądź nakłaniał inną osobę w celu popełnienia przestępstwa skarbowego.
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu