Zastrzeżenia sądów i prokuratur do zmian w portalu informacyjnym sądów

Od 1 marca pełnomocnicy będą mogli składać pisma procesowe online przez Portal Informacyjny. Trwają prace nad rozporządzeniami, które mają określić, jak doręczać dokumenty i chronić dane. Sądy i prokuratury mają jednak zastrzeżenia do projektów aktów wykonawczych.

Ministerstwo Sprawiedliwości pracuje nad pakietem rozporządzeń dotyczącym portalu informacyjnego sądów. Od 1 marca zaczną działać nowe funkcjonalności portalu. Niezbędne są więc nowe akty wykonawcze. Chodzi o projekt rozporządzeń w sprawie:

• portalu informacyjnego,

• określenia trybu i sposobu wnoszenia pism procesowych w postaci elektronicznej za pośrednictwem portalu informacyjnego,

• bezpośredniego wzajemnego doręczania odpisów pism procesowych z załącznikami pomiędzy adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi lub Prokuratorią Generalną Rzeczypospolitej Polskiej za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym,

• nowelizacji rozporządzenia w sprawie doręczania pism sądowych za pośrednictwem portalu informacyjnego w postępowaniu cywilnym.

Zmiany na portalu od marca

Od marca profesjonalni pełnomocnicy będą mogli składać wybrane pisma procesowe w sprawach cywilnych i karnych za pośrednictwem portalu. W sprawach cywilnych przez pierwszy rok będą mogli wybierać między składaniem pism przez portal a tradycyjną formą papierową. Od 2027 roku pisma w sprawach cywilnych będą musiały być składane wyłącznie przez Portal Informacyjny. W sprawach karnych pozostanie pełna dowolność – pełnomocnik lub prokurator będą mogli sami zdecydować, czy składają np. apelację lub zażalenie przez portal, czy tradycyjnie.

Uwagi do rozporządzeń

Podczas konsultacji prawnicy, prokuratury i sądy zgłosili wiele uwag do proponowanych rozwiązań. Sąd Apelacyjny w Katowicach zwraca uwagę, że w projektowanych rozwiązaniach nie określono, w jaki sposób dokumenty przekazywane przez portal mają być gromadzone i przetwarzane w aktach spraw, w szczególności w jakim systemie teleinformatycznym.

– Ta kwestia jest istotna, bo ma znaczenie dla formatów plików i wymagań technicznych cyfrowych odwzorowań. Obecnie używane systemy ewidencyjne, np. SAWA, nie obsługują wszystkich formatów danych wymienionych w tabeli – podkreśla sąd.

Z kolei krakowski SA uważa, że powinny być określone wymogi techniczne dla odbiorcy pisma, skoro wskazano już wymogi dotyczące składania pism elektronicznych przez portal. Rozporządzenie reguluje bowiem bezpośrednie doręczanie odpisów pism procesowych wraz z załącznikami między adwokatami, radcami prawnymi, rzecznikami patentowymi i Prokuratorią Generalną RP w postępowaniu cywilnym. Chodzi o zapewnienie możliwości zapoznania się z pismami, w tym z treścią załączników. Par. 3 rozporządzenia w sprawie portalu informacyjnego nie określa jednak wymogów technicznych powiązanych z formatami danych dla pism procesowych i załączników składanych przez portal.

Natomiast Prokuratura Generalna postuluje, aby rozporządzenie pozwalało podpisywać pisma i poświadczać załączniki także poza portalem, przed ich wprowadzeniem do systemu. Według PG rozwiązanie to jest uzasadnione względami organizacyjnymi podmiotów wnoszących pisma. Zarówno ustawa (art. 125 i n. k.p.c.), jak i planowane rozwiązania techniczne nie wykluczają takiego podejścia (załącznik nr 1 do rozporządzenia).

Swoje uwagi wniósł też Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zdaniem UOKiK w projektowanych aktach trzeba jasno wskazać, jak oznaczać i zabezpieczać dokumenty zawierające tajemnice, tak aby chronić je przed dostępem osób nieuprawnionych. Chodzi m.in. o pisma zawierające dane prawnie chronione, w tym tajemnicę przedsiębiorstwa, które będą wnoszone i doręczane przez portal informacyjny.

I przypomina, że prezes UOKiK, na wniosek lub z urzędu, może w drodze postanowienia ograniczyć prawo wglądu do materiałów dowodowych załączonych do akt sprawy, jeśli ich udostępnienie groziłoby ujawnieniem tajemnicy przedsiębiorstwa lub innych informacji chronionych prawnie.