Mężczyzna złożył wniosek do wójta o zasiłek celowy na leczenie. Ponieważ nie otrzymał go ze względu na przekroczenie kryterium dochodowego, odwołał się do samorządowego kolegium odwoławczego. SKO zawiesiło jednak postępowanie do czasu zakończenia sprawy rozpoznawanej przed sądem powszechnym dotyczącej odwołania skarżącego od decyzji ZUS w sprawie renty. W odpowiedzi mężczyzna argumentował, że nie zgadza się, by renta była wliczana do obliczania jego dochodu (od którego uzależnione jest przyznanie zasiłku). Wskazywał, że decyzja ZUS w sprawie tego świadczenia jest nieprawomocna, w związku z tym nie ma on do niego prawa.
SKO zwróciło się do organu rentowego z prośbą o wyjaśnienie sytuacji. ZUS wskazał, że mężczyzna złożył wniosek o ustalenie prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy na kolejny okres i organ mu to świadczenie przyznał. Ponieważ jednak skarżący dwukrotnie zwrócił otrzymaną należność, ze względu na brak możliwości wypłaty świadczenia, ZUS je wstrzymał. Decyzja nie jest jednak prawomocna, gdyż mężczyzna złożył odwołanie do sądu.
SKO uznało w tej sytuacji, że merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy przyznania pomocy społecznej jest uzależnione od ustalenia dochodu wnioskującego, a jego ustalenie jest możliwe dopiero po rozstrzygnięciu sprawy przez sąd, i zawiesiło postępowanie do tego czasu.
Mężczyzna złożył do WSA skargę. Wnosił ponownie o przyznanie zasiłku celowego, argumentując, że zostaje bez środków do życia. Tym bardziej że ze względu na pandemię jego odwołanie od decyzji ZUS w sprawie renty będzie rozpatrywane przez sąd dłużej niż zazwyczaj. Raz jeszcze podkreślił, że nie można wliczać przyznanej mu renty do dochodu, bo nabędzie do niej prawo dopiero po uprawomocnieniu się decyzji. Pieniądze przesyłane przez ZUS zwracał, gdyż były mu przyznane niezgodnie z prawem.
WSA uchylił postanowienia SKO o zawieszeniu postępowania. Podkreślił, że instytucja ta może zostać zastosowana wtedy, gdy ze względu na inne toczące się postępowanie nie jest możliwe wydanie żadnej decyzji – ani pozytywnej, ani negatywnej. Tymczasem w tej sprawie dowody (np. wywiad środowiskowy) dawały podstawę do wydania rozstrzygnięcia. Zawieszenie postępowania było zdaniem sądu niezasadne również ze względu na to, że zasiłek celowy jest świadczeniem jednorazowym, przyznawanym w nagłych sytuacjach i uznaniowym, wystarczy więc, że organ pomocy społecznej ustali, czy charakter potrzeby uzasadnia zakwalifikowanie jej jako bytowej oraz czy analogiczna potrzeba nie była już u wnioskującego zaspokajana.
Odnosząc się zaś do kwestii wliczenia do dochodu nieprawomocnej renty, sąd wskazał, że nieodebranie świadczenia nie oznacza, że ono przepada, a prawo do renty wygasa. Wręcz przeciwnie – wraz ze złożeniem wniosku o wypłatę wstrzymanego świadczenia organ przeleje kwoty wstecz, za okres do trzech lat. A co za tym idzie – wstrzymana renta dalej stanowi świadczenie majątkowe wnioskującego.
orzecznictwo
Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 15 lipca 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 784/21 www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia