Pytanie: Od 27 stycznia br. zatrudniliśmy pracownika z miesięcznym wynagrodzeniem w wysokości 5000 zł. Pracownik wykonuje pracę codziennie przez 8 godzin. Złożył oświadczenie PIT-2 i są stosowane zwykłe koszty uzyskania przychodu. Jego wynagrodzenie za styczeń wyniosło 1000 zł. Składki na ubezpieczenia społeczne finansowane ze środków ubezpieczonego wyniosły 137,10 zł, a składka na ubezpieczenie zdrowotne – 77,66 zł (9 proc. x 862,90 zł). Czy nasze wyliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne są prawidłowe?
Odpowiedź: Nie. Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe pracownika po odliczeniu składek na ubezpieczenia społeczne finansowanych ze środków ubezpieczonego.
Wynagrodzenie za część miesiąca
W przedstawionej sytuacji gdy pracownik został zatrudniony od 27 stycznia 2026 r., a jego wynagrodzenie określone w umowie o pracę wynosi 5000 zł, ustalenie wynagrodzenia za przepracowaną część miesiąca powinno nastąpić na podstawie rozporządzenia w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeks pracy (dalej: rozporządzenie).
Zgodnie z par. 12 rozporządzenia w celu obliczenia wynagrodzenia, ustalonego w stawce miesięcznej w stałej wysokości, za przepracowaną część miesiąca, jeżeli pracownik w tym miesiącu był nieobecny w pracy z innych przyczyn niż niezdolność do pracy spowodowana chorobą i za czas tej nieobecności nie zachowuje prawa do wynagrodzenia, miesięczną stawkę wynagrodzenia dzieli się przez liczbę godzin przypadających do przepracowania w danym miesiącu i otrzymaną kwotę mnoży się przez liczbę godzin nieobecności pracownika w pracy z tych przyczyn. Tak obliczoną kwotę wynagrodzenia odejmuje się od wynagrodzenia przysługującego za pełny miesiąc.
W konsekwencji wynagrodzenie za styczeń wynosi 1000 zł, co wynika z następującego wyliczenia:
5000 zł : 160 = 31,25 zł
31,25 zł x 128 = 4000 zł
5000 zł – 4000 zł = 1000 zł
Hipotetyczna zaliczka na podatek
Obecnie składka na ubezpieczenie zdrowotne nie jest odliczana od zaliczki na podatek. Jest w całości finansowana ze środków osoby ubezpieczonej. Należy jednak pamiętać, że nadal obowiązuje zasada, że składka na ubezpieczenie zdrowotne ulega obniżeniu do wysokości hipotetycznej zaliczki na podatek, obliczonej według zasad obowiązujących do 31 grudnia 2021 r. Oznacza to, że przy naliczeniu wynagrodzenia pracownikom osiągającym niskie wynagrodzenie pracodawca powinien każdorazowo ustalić, czy zastosowanie tej reguły nie spowoduje obniżenia składki zdrowotnej do wysokości hipotetycznej zaliczki na podatek.
Według zasad obowiązujących w grudniu 2021 r., przy wynagrodzeniu w wysokości 1000 zł podstawa do opodatkowania wynosiła 613 zł (1000 zł – 137,10 – 250), natomiast zaliczka na podatek 60,45 zł (613 x 17 proc. – 43,76).
Hipotetyczna zaliczka na podatek w kwocie 60,45 zł jest niższa od składki na ubezpieczenie zdrowotne ustalonej na zasadach ogólnych (77,66 zł), co oznacza, że składka na ubezpieczenie zdrowotne powinna zostać obniżona do wysokości zaliczki. W konsekwencji wynagrodzenie netto pracownika wyniesie 802,45 zł (1000 – 137,10 – 60,45 – 0).
Ważne
Jeżeli przy naliczaniu wynagrodzenia pracodawca pobrał składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wyższej wysokości, powinien złożyć korektę, a różnicę składki zdrowotnej zwrócić pracownikowi. ©℗
Podstawa prawna
rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 29 maja 1996 r. w sprawie sposobu ustalania wynagrodzenia w okresie niewykonywania pracy oraz wynagrodzenia stanowiącego podstawę obliczania odszkodowań, odpraw, dodatków wyrównawczych do wynagrodzenia oraz innych należności przewidzianych w kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 927)