Na mocy par. 2 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (dalej: r.s.s.z.u.p.) przychodem niestanowiącym podstawy wymiaru składek jest wartość finansowanych przez pracodawcę posiłków udostępnianych pracownikom do spożycia bez prawa do ekwiwalentu z tego tytułu oraz wartość otrzymanych przez pracowników bonów, talonów, kuponów i kart przedpłaconych uprawniających do nabycia wyłącznie posiłków w placówkach gastronomicznych lub handlowych – do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie kwoty 450 zł na jednego pracownika.
Ustawowe przesłanki zwolnienia
W praktyce najwięcej wątpliwości budzi sytuacja, w której pracodawca przekazuje pracownikom karty lunchowe na zakup posiłków.
Ustawodawca przewidział następujące przesłanki zwolnienia z oskładkowania kart lunchowych:
- służą one tylko do zakupu gotowych do spożycia posiłków,
- ich realizacja odbywa się wyłącznie w placówkach gastronomicznych (np. restauracjach, stołówkach) lub handlowych,
- nie podlegają wymianie na gotówkę,
- zwolnienie przysługuje tylko do kwoty 450 zł miesięcznie.
Ważne
ZUS wymaga, aby pracodawca, decydując się na przekazanie kart lunchowych, zapewniał narzędzia służące weryfikacji prawidłowości wydatkowania środków, którymi są one zasilane.
- Interpretacja indywidualna z 2 grudnia 2025 r., nr DI/100000 /43/1019/2025.
ZUS przyznał rację wnioskodawcy i potwierdził, że weryfikacja prawidłowości korzystania z kart lunchowych za pomocą dedykowanej aplikacji umożliwia sprawdzenie wystąpienia przesłanek z par. 2 ust. 1 pkt 11 r.s.s.z.u.p.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że karta lunchowa ma być używana łącznie z aplikacją. Pracownicy będą zobowiązani do rozliczania każdego zakupu dokonanego przy jej użyciu poprzez wykonanie zdjęcia paragonu i wgranie go do aplikacji. Mechanizm ten umożliwi dostawcy kart lunchowych i aplikacji weryfikację każdej pozycji transakcji, w szczególności ustalenie, czy pracownik zakupił gotowy posiłek, czy produkt niedozwolony. W przypadku stwierdzenia, że pracownik nabył przy użyciu karty produkt niedozwolony (np. paczkę makaronu), wartość takiego zakupu będzie oskładkowana. Zastosowanie takiego rozwiązania zapewnia pracodawcy realną możliwość kontroli i weryfikacji prawidłowości korzystania z kart lunchowych, a tym samym pozwala na ocenę, czy spełnione są ustawowe warunki do zastosowania zwolnienia składkowego.
Warto dodać, że pierwsza interpretacja, w której ZUS uznał aplikację za skuteczne narzędzie weryfikacji prawidłowości wydatkowania środków zgromadzonych na kartach lunchowych, została wydana 3 grudnia 2024 r., nr DI/100000/43/1101/2024.
- Interpretacja indywidualna z 9 grudnia 2025 r., nr DI/100000 /43/1142/2025.
Jest to również interpretacja korzystna dla wnioskodawcy. W analizowanym przypadku wnioskodawca przewidział nie tylko wykorzystanie aplikacji mobilnej do weryfikacji paragonów, lecz także zastosowanie technicznych zabezpieczeń, które uniemożliwiają dokonywanie płatności w placówkach innych niż gastronomiczne. Rozwiązanie to polega na przypisaniu punktów sprzedaży do branży gastronomicznej za pomocą kodów MCC (Merchant Category Code) lub MID (Merchant Identification Number), co w praktyce blokuje możliwość użycia karty lunchowej w podmiotach nienależących do sektora gastronomicznego. Dodatkowo dostawca kart lunchowych, na wniosek pracodawcy, może udostępnić historię transakcji dokonywanych przy ich użyciu, z wyszczególnieniem m.in. rodzaju placówki według kodów MCC.
ZUS uznał, że takiego rodzaju rozwiązania są wystarczające do prawidłowego stosowania zwolnienia przewidzianego w par. 2 ust. 1 pkt 11 r.s.s.z.u.p.
- Interpretacja indywidualna z 5 grudnia 2025 r., nr DI/200000 /43/1218/2025.
Z opisu stanu faktycznego wynika, że płatności kartą lunchową będą możliwe wyłącznie w placówkach gastronomicznych lub handlowych, które zawarły odpowiednie umowy z ich dystrybutorem. Oprócz tego, zastosowane zostaną zabezpieczenia techniczne w postaci kodów MCC i MID, co w praktyce uniemożliwi płatności w podmiotach innych niż gastronomiczne oraz w sklepach i sieciach spożywczych. Ponadto dystrybutor kart będzie mógł prowadzić audyty w zakresie prawidłowości ich wykorzystywania w placówkach honorujących ten instrument.
ZUS uznał, że tak opisane zabezpieczenia są wystarczające do zastosowania zwolnienia z oskładkowania kart lunchowych.
Unormowanie w regulaminie
Przedstawione w interpretacjach ZUS narzędzia służące weryfikacji prawidłowości wydatkowania środków mają minimalizować ryzyko nadużyć oraz zapewnić prawidłowość wydatkowania środków na posiłki zgodnie z przepisami prawa.
Ważne
W przypadku kart lunchowych – podobnie jak w odniesieniu do innych benefitów pracowniczych – istotne znaczenie ma uregulowanie zasad korzystania ze świadczeń oferowanych przez pracodawcę, ich udokumentowanie i zapoznanie pracowników z tymi zasadami. Regulamin korzystania z kart lunchowych stanowi w tym zakresie podstawowy dokument, ponieważ pracownicy muszą wiedzieć, w jaki sposób z nich korzystać, w tym jak prawidłowo wydatkować środki na nich zgromadzone.
Stanowisko ZUS do zwolnienia
Niewątpliwie rozstrzygnięcia ZUS napawają optymizmem – zarysowane zostało minimum, które muszą spełnić pracodawcy, aby legalnie korzystać ze zwolnienia z opłacania składek. Jednocześnie, mając na uwadze podejście ZUS do zwolnienia z oskładkowania kart lunchowych, należy uznać, że każdorazowo przed wprowadzeniem tego benefitu w zakładzie pracy zasadne jest wystąpienie z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej przez ZUS dla konkretnego wnioskodawcy i danego stanu faktycznego. Uzyskanie potwierdzenia prawidłowości przyjętego modelu działania w ramach interpretacji indywidualnej zapewnia wnioskodawcy ochronę przed negatywnymi konsekwencjami finansowymi, w zakresie, w jakim zastosował się on do uzyskanej interpretacji. ©℗
Podstawa prawna
art. 4 pkt 9, art. 18 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350, ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 26)
par. 2 pkt 11 rozporządzeniu ministra pracy i polityki socjalnej z 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 316)