statystyki

Czy związki zawodowe mogą być tworzone doraźnie

autor: Janusz Żołyński22.01.2016, 07:00; Aktualizacja: 22.01.2016, 07:06
praca, zespół, team, projekt

Kiedy powołać związek zawodowy w celu wszczęcia sporu zbiorowegoźródło: ShutterStock

Czy założenie organizacji zakładowej może nastąpić tylko na czas określony lub w celu wykonania ściśle określonego zadania? Wydaje się, że tak, choć nie wynika to z obowiązujących przepisów.

reklama


reklama


Na gruncie obowiązującej ustawy o związkach zawodowych rodzi się pytanie o wymiar temporalny funkcjonowania związków zawodowych. Otóż, czy związek zawodowy może zostać utworzony wyłącznie na czas nieokreślony, czy można też z góry wskazać, że organizacja ta będzie funkcjonowała tylko przez określony czas lub w celu wykonania ściśle określonego zadania? Przedstawione powyżej pytanie jest o tyle istotne, że obecnie ruch związkowy w Polsce podlega silnej desyndykalizacji. Ocenia się, że do związków zawodowych należy tylko około 14–15 proc. pracowników. W wielu innych krajach na Zachodzie wskaźnik ten jest dużo wyższy. Sytuacja ta jest często wynikiem kryzysu zaufania do organów przedstawicielskich załogi lub przejawem niechęci albo nieumiejętności ze strony związku do podjęcia się reprezentacji pracowniczej. W efekcie pracownicy skłaniają się do poszukiwania alternatywnych sposobów obrony ich praw i interesów.

Potrzeba powołania

W polskim modelu prawa pracy obszar działalności związków zawodowych skupia się na współpracy z pracodawcą i obronie praw oraz interesów pracowniczych. Na tym poziomie skoncentrowane są również najważniejsze uprawnienia związków, w tym te określane jako „twarde” (prawo do wszczęcia sporu zbiorowego i przeprowadzenia strajku). Ustawa przyznaje jednak związkom wiele innych szczególnych uprawnień.

Jednym z podstawowych uprawnień związków zawodowych jest wpływ na stanowienie u pracodawców autonomicznego prawa pracy – zawieranie układów zbiorowych pracy, regulaminów wynagradzania oraz regulaminów pracy itp. W tym też względzie pojawia się pytanie, czy ich ustawowe uprawnienia muszą być realizowane w sposób stały. Aby na nie odpowiedzieć, należy rozróżnić ochronę przewidzianą przez indywidualne i zbiorowe prawo pracy. Otóż szczególny charakter indywidualnego prawa pracy powoduje, że z uwagi na płaszczyznę relacji pracownik – pracodawca ochrona ta powinna w zasadzie mieć charakter ciągły, permanentny. Dotyczy bowiem takich zagadnień, jak ochrona i przestrzeganie warunków pracy, ochrona przed nakładaniem kar porządkowych oraz wypowiedzeniem i rozwiązaniem stosunku pracy, zwłaszcza z pracownikami szczególnie chronionymi, np. kobietami w ciąży i w okresie urlopu macierzyńskiego, czy występowanie w sprawach sądowych przez przedstawiciela związku jako pełnomocnika procesowego pracownika. Na tych polach występują najczęściej zjawiska konfliktowe, które wymagałyby stałej obecności organizacji zakładowej. Od strony praktycznej trudno jest uznać za zasadne, aby do każdej konkretnej, indywidualnej sprawy powstawał każdorazowo nowy związek zawodowy. Stąd z uwagi na tzw. pozytywną wolność związkową, skoro pracownicy zakładu pracy uznają, że ochrona związku zawodowego w zakresie indywidualnych praw pracowniczych jest im zbędna, to takiej organizacji nie powołują.


Pozostało jeszcze 75% treści

PROMOCJA
Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc już od 33,00 złZamów abonament

Przeczytaj artykuł
Koszt SMS-a 2,46 złZapłać sms-emMasz już kod?
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Prawo na co dzień

Galerie

Polecane

reklama