statystyki

Trybunał Konstytucyjny może podważyć wydłużenie wieku emerytalnego

autor: Bożena Wiktorowska07.01.2013, 06:56; Aktualizacja: 07.01.2013, 08:00
  • Wyślij
  • Drukuj
"Ustawodawca złamał nie tylko zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ale także rzetelnej legislacji".

"Ustawodawca złamał nie tylko zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ale także rzetelnej legislacji".źródło: ShutterStock

Na rozpatrzenie przez Trybunał Konstytucyjny czekają połączone wnioski dotyczące zbadania zgodności z ustawą zasadniczą przepisów wprowadzających przymus pracy do 67. roku życia (sygn. akt 43/12 – sprawa połączona z K 45/12, K 46/12). Dokumenty te zostały złożone przez związkowców z „Solidarności”, OPZZ oraz grupę posłów. Eksperci twierdzą, że ustawa narusza liczne przepisy konstytucji, ale najbardziej drastyczne jest zmuszenie do dłuższej pracy osób, których nie objęła reforma emerytalna w 1999 r.

reklama


– Nie można przewidzieć, jaki będzie wyrok w tej sprawie. Jednak długie oczekiwania na rozpatrzenie tych wniosków jest niekorzystne dla ubezpieczonych – zauważa prof. Marek Chmaj, konstytucjonalista.

Bez przygotowania

Od 1 stycznia 2013 r. wiek emerytalny kobiet i mężczyzn będzie podnoszony co kwartał o miesiąc. To efekt wejścia w życie ustawy z 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 637). Modyfikacje najpierw odczują kobiety urodzone w pierwszym kwartale 1953 r., które będą mogły zakończyć aktywność zawodową dopiero po ukończeniu 60 lat i jednego miesiąca. W takiej samej sytuacji znajdą się mężczyźni urodzeni od stycznia do końca marca 1948 r., którzy uzyskają prawo do emerytury dopiero w wieku 65 lat i jednego miesiąca.

– Z zaskoczenia, bez odpowiedniego vacatio legis, został podniesiony wiek zakończenia aktywności zawodowej osób, które już oczekiwały na osiągniecie wymaganego wieku emerytalnego i nabycie uprawnień emerytalnych – mówi Jan Guz, przewodniczący OPZZ.

Zdaniem Krzysztofa Patera, byłego ministra polityki społecznej, obecnie członka Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego, wprowadzenie nakazu dłuższej pracy dla osób urodzonych przed 1949 r. nie może być niezauważone przez sędziów TK.

– Te osoby nie powinny przepracować nawet jednego dnia dłużej, niż przewidywały to przepisy obowiązujące przed wydłużeniem wieku emerytalnego. Inaczej mamy do czynienia z łamaniem konstytucji – uważa Krzysztof Pater.

Eksperci wskazują, że podniesienie wieku uprawniającego do emerytury jest najbardziej dotkliwe dla osób, które w najbliższym czasie osiągną wiek – 60 lat kobiety lub 65 lat mężczyźni. Ta grupa ubezpieczonych została gorzej potraktowana niż w 1999 r., kiedy wdrażano reformę emerytalną.

Damian Sucholewski, adwokat z Bydgoszczy, zwraca uwagę na wyrok TK z 22 czerwca 1999 r. (sygn. akt K 5/99). Sędziowie oceniając zgodność z ustawą zasadniczą przepisów reformy emerytalnej z 1999 r., zwrócili uwagę, że ustawodawca pozostawił ubezpieczonym, których dotknęły zmiany, odpowiedni czas na dostosowanie się do nowych rozwiązań prawnych.

– Ustawa nie zmieniała zasad przyznawania emerytur osobom, które w dniu jej wejścia w życie ukończyły 50. rok życia. Takiego rozwiązania nie zastosowano w przypadku zaskarżonych przepisów wydłużających pracę do 67. roku życia – dodaje Damian Sucholewski.

Ustawodawca złamał nie tylko zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, ale także rzetelnej legislacji. Eksperci przypominają, że trybunał w wyroku z 19 listopada 2008 r. (sygn. akt Kp 2/08) wskazał, że przyjmowane przez ustawodawcę unormowania nie mogą zaskakiwać ich adresatów, którzy powinni mieć czas na dostosowanie się do zmian. Sędziowie w uzasadnieniu wyroku wskazali, że istota lojalności obywateli względem państwa sprawdza się do tego, że nie może ono formułować obietnic bez pokrycia lub też nagle wycofywać się ze złożonych przyrzeczeń.

– W ustawie powinien znaleźć się przepis analogiczny jak w przypadku ustawy z 1999 r., chroniący osoby mające już 50 lat – dodaje Jan Guz.

Skarżący ustawę do TK podkreślają też, że narusza ona zasadę, zgodnie z którą kobiety mogą przechodzić na emeryturę wcześniej niż mężczyźni.

Kobieta, nie rolnik

– Ich niższy wiek emerytalny znajdował uzasadnienie w odmiennej sytuacji społecznej oraz w obiektywnych różnicach natury biologicznej – mówi dr hab. Marcin Zieleniecki z Zespołu Prawnego Komisji Krajowej NSZZ „Solidarność”.

Zdaniem autorów wniosków do TK podniesienie wieku emerytalnego dla kobiet do 67 lat będzie mieć negatywny wpływ na zatrudnione wykonujące prace w szczególnie niebezpiecznych warunkach. W podobnej sytuacji znajdą się ubezpieczeni świadczący obowiązki związane z bezpieczeństwem publicznym. Do 67. roku życia będą bowiem musieli pracować piloci samolotów, kontrolerzy ruchu lotniczego czy też kapitanowie statków.

– Dla części osób wykonujących prace w szczególnych warunkach ustawodawca podniósł wiek emerytalny mężczyzn faktycznie o 12 lat, a kobiet o 17 – dodaje Jan Guz.

Eksperci zwracają uwagę na specjalne rozwiązania zastosowane wobec rolników. Ta grupa będzie mogła przechodzić na wcześniejsze emerytury na starych zasadach do końca 2017 r.

– To rozwiązanie jest dyskryminujące dla pracowników, wobec których nie zastosowano okresu przejściowego. Kwestia ta wymaga wnikliwego zbadania ze względu na wcześniejszy wyrok w sprawie składek zdrowotnych dla rolników. Skoro mają oni je płacić tak jak osoby ubezpieczone w ZUS, to takie same zasady powinny obowiązywać obie grupy także przy przechodzeniu na emeryturę – tłumaczy Karolina Miara, adwokat z Warszawy.

Wskazuje, że częściowe zagwarantowanie praw nabytych rolnikom, sędziom i prokuratorom podważa zasadę równości określoną w art. 32 konstytucji.

– Prawne zróżnicowanie sytuacji obywateli jest niedopuszczalne. Od równości wobec prawa należy odróżnić równość w prawie nakazującą ukształtowanie jego treści w sposób wykluczający nieuzasadnioną dyskryminację lub uprzywilejowanie – dodaje Karolina Miara.

Dodatkowo sędziowie będą musieli sprawdzić, czy ustawodawca nie naruszył przepisów m.in. Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych oraz Europejskiej Karty Społecznej.

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję


reklama


  • Wyślij
  • Drukuj
Źródło:Dziennik Gazeta Prawna
czytaj więcej w e-DGPczytaj więcej w e-DGP

reklama

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut.

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Komentarze: 152

  • 1: gość z IP: 81.190.160.* (2014-05-06 10:09)

    Niemcy, Francuzi itp. obniżają wiek emerytalny a świadczenia emerytalne w ich krajach są bardzo wysokie a polski rząd chce żeby Polacy pracowali na super życie emerytów z innych krajów z Unii. Pytam co z Polakami.?> Hańba

  • 2: Jan z IP: 217.28.153.* (2014-03-04 09:24)

    Ile jeszcze będziemy czekać na orzeczenie Trybunału? czy ktoś może zna aktualny stan sprawy?

  • 3: kled z IP: 77.45.38.* (2014-02-03 07:41)

    SZANOWNY TRYBUNALE! SKORO W DNIU WEJŚCIA USTAWY BYŁEM POD USTAWOWĄ OCHRONĄ, CZYLI UKOŃCZYŁEM 60 LAT /ROCZNIK 1950/ UWAŻAM TO ZA NIE ZGONE Z KONSTYTUCJĄ.W NIEMCZECH TE OSOBY BYLY UWZGLĘDNIONE!OBECNIE TAMOBNMIŻONO WIEK DO 63 LAT.PAN TUSK TAK OCHOCZO PRZYRÓWNYWAŁ NIEMCY JAKO PRZYKŁAD.TYLKO ZAPOMNIAŁ DODAĆ ,ŻE NIEMIEC PRZEŻYWA ŚREDNIO 82 LATA,A POLAK OBECNIE 72 LATA! LICZĘ NA OBIEKTYWIZM?

  • 4: ula z IP: 95.48.101.* (2014-01-24 08:30)

    a gdzie prawo nabyte? Przecież jak przyjmowałam się do pracy to obowiązywał wiek 60 lat. a teraz po przepracowaniu uczciwie 37 lat muszę pracować o ponad rok dłużej, bez żadnych zwolnień lekarskich(jak urodziłam dziecko macierzyński trwał trochę ponad trzy miesiące, byłam jeszcze w sumie na dwóch zwolnieniach pooperacyjnych w sumie 6 miesięcy) .Policja , wojsko i jeszcze kilka wybrańców reforma ma obowiązywać wchodzących na rynek pracy. Tylko wypracowane lata powinny być brane pod uwagę.

  • 5: irka z IP: 213.199.198.* (2014-01-22 19:30)

    Mąż ma 48 lat pracy i ma przedłużone o 9 miesięcy , czy to sprawiedliwe

  • 6: tadeusz z IP: 213.238.91.* (2013-10-28 13:29)

    Czy tak długie już oczekiwanie na wyrok Trybunału w sprawie zaskarżonej ustawy emerytalnej nie spowoduje do tego czasu wymarcia dużej liczby oczekujących potencjalnych emerytów i potem następnego oczekiwania / w razie ponownego zaskarżenia do Strasburga/ ?

  • 7: xyz z IP: 79.189.81.* (2013-10-25 14:43)

    Jak długo można czekać na wyrok TK w tak ważkiej sprawie. Już sam fakt przedłużania wydania orzeczenia świadczy w jakim państwie my żyjemy ??? Ja nie mam żadnych złudzeń , polski TK przyklepie kolejny raz łamanie naszych konstytucyjnych praw. W tych okolicznościach mam wrażenie , że wartość naszej konstytucji sprowadza się do wartości papieru na którym została wydrukowana. Nie mam tez złudzeń co do orzeczenia albowiem tacy sędziowie jak niejaki Rzepliński ( PREZES ) sa przewidywalni w swoich werdyktach - zachęcam do zapoznania sié z uzasadnieniem werdyktu w sprawie oszukañczej pseudowaloryzacji emerytur w 2012 . Zero szacunku dla Pana Rzepliñskiego za jego wyczyny w tym z akresie.

  • 8: Barbara z IP: 68.149.71.* (2013-07-16 04:54)

    Jestem rozzalona ,taki piekny kraj a tyle bubli prawnych .Gdzie Ci wspaniali prawnicy ,gdzie moi ulubieli ekonomisci .Czekam na orzeczenie TK.Jestem plena optymizmu ze wreszcie ten :cyrk: dobiegnie konca .

  • 9: POgniewana z IP: 83.4.150.* (2013-06-15 21:55)

    Jak długo mamy czekać na wyrok? Trybunał ma problemy z czytaniem Konstytucji, i ustosunkowaniem się do niezgodnej z Konstytucją ustawy?

  • 10: janusz z IP: 89.73.34.* (2013-05-29 08:52)

    Myślę że nie można mieć wątpliwości co do orzeczenia TK
    Artykuł 32

    1. Wszyscy są wobec prawa równi. Wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.
    2. Nikt nie może być dyskryminowany w życiu politycznym, społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny.
    Chyba że nie jest to polski TK

Dowiedz się więcej

Prawo na co dzień

Galerie

reklama