Ministerstwo Zdrowia podsumowało efekty ustawy z 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (t.j. Dz.U. poz. 217). Zgodnie z jej przepisami samorządy po raz pierwszy od wielu lat zostały rozliczone z wyników finansowych podlegających im placówek. Pod uwagę brane były ich sprawozdania za 2012 rok. Łącznie placówki medyczne wygenerowały wówczas stratę w wysokości 255,3 mln zł. To oznacza, że formalnie ich wyniki finansowe się poprawiły. W rzeczywistości to efekt wprowadzonej ubiegłoroczną nowelizacją ustawy o działalności leczniczej korzystnej metody rozliczeń, która umożliwiła pomniejszenie bieżących strat placówek medycznych o wartość amortyzacji.

Jak podkreśla Maciej Zabelski, wiceprezes zarządu firmy doradczej A.M.G. Finanse oraz AMG Centrum Medyczne, jest to zabieg czysto księgowy, znacząco poprawiający wyniki szpitali, ale tylko na papierze. Właścicielom 167 samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej (SP ZOZ), które po odliczeniu amortyzacji wygenerowały straty, ustawa wyznaczyła trzy ścieżki postępowania. Jedną z możliwości było pokrycie ujemnego wyniku. Ustawa dała na to samorządom 3 miesiące od terminu zatwierdzenia sprawozdania finansowego SP ZOZ za ubiegły rok. W przypadku odrzucenia tego wariantu gminy, powiaty i województwa miały do wybory dwa rozwiązania: w ciągu roku muszą przekształcić SP ZOZ w spółkę prawa handlowego lub go zlikwidować. Z ankiety przeprowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia wynika, że najpopularniejszy był wariant dobrowolnej spłaty. Samorządy zdecydowały się pokryć ujemny wynik 61 podległych im podmiotów, a 94 samodzielne zakłady opieki zdrowotnej uregulowały go we własnym zakresie. O wiele rzadziej, niż przewidywał to resort zdrowia, dochodziło natomiast do przekształcenia szpitala w spółkę. Do końca września zapadły 22 uchwały w tej sprawie. W 9 przypadkach samorządy zdecydowały zaś o likwidacji podlegającego im zakładu. Trzy SP ZOZ, które wykazały ujemny wynik finansowy za 2012 r., zostały zaś połączone z innymi placówkami medycznymi.

Z ankiety resortu zdrowia wynika również, że część właścicieli szpitali nie podjęło żadnych działań. Jak poinformował Krzysztof Bąk, rzecznik prasowy Ministerstwa Zdrowia, w przypadku 17 SP ZOZ ich organy właścicielskie nie podjęły jakiejkolwiek decyzji lub nie przekazały jednoznacznej informacji w sprawie ich ujemnego wyniku finansowego. Wszystko wskazuje na to, że mimo to nie spotka je za to żadna kara.

– Ustawowy termin podjęcia decyzji o pokryciu straty powinien zapaść do 30 września, problem jednak w tym, że nie ma określonych sankcji za niewykonanie tego obowiązku – potwierdza Maciej Zabelski. Nie przewiduje ich bowiem ustawa o działalności leczniczej.