Subskrybuj nas na Youtube
Zapisz się na newsletter
- Odporność seniorów słabnie po cichu. Dlaczego organizm reaguje coraz wolniej
- Co dzieje się z odpornością po 60. roku życia? Lekarze mówią o kluczowej zmianie
- Czym są adiuwanty i dlaczego odgrywają tak dużą rolę u seniorów
- Dlaczego szczepionki dla seniorów muszą działać inaczej niż u młodszych osób
- Czy adiuwanty są bezpieczne? To jedno z najczęstszych pytań seniorów
Adiuwanty nie są "nowym trendem" czy też produktem sprytnego marketingu, ale odpowiedzią na realne zmiany zachodzące w organizmie wraz z wiekiem. Zmiany, które wpływają na to, jak senior reaguje na zakażenia – i na szczepienia.
Odporność seniorów słabnie po cichu. Dlaczego organizm reaguje coraz wolniej
Starzenie się układu odpornościowego nie wygląda jak przełącznik, który nagle się wyłącza. To proces stopniowy, rozłożony na lata. Lekarze nazywają go immunosenescencją.
– Wraz z wiekiem odporność po prostu słabnie. I paradoks polega na tym, że najgorzej na szczepienia odpowiadają ci, którzy najbardziej ich potrzebują – tłumaczy prof. Ernest Kuchar, specjalista pediatra i chorób zakaźnych.
U osób po 60. roku życia organizm:
- wolniej rozpoznaje zagrożenie,
- słabiej „zapamiętuje” kontakt z patogenem,
- gorzej uruchamia odpowiedź komórkową, kluczową w walce z wirusami.
To właśnie dlatego infekcje, które u młodszych osób kończą się kilkudniowym osłabieniem, u seniorów mogą prowadzić do zapalenia płuc, hospitalizacji i trwałego pogorszenia sprawności.
Co dzieje się z odpornością po 60. roku życia? Lekarze mówią o kluczowej zmianie
Jednym z kluczowych elementów jest zanikanie grasicy – narządu odpowiedzialnego za odporność komórkową. Proces ten zaczyna się już około 40.–50. roku życia, ale jego skutki najbardziej widać u seniorów.
Wirusy są patogenami wewnątrzkomórkowymi. Przeciwciała same w sobie nie wystarczą, ponieważ nie wchodzą w komórki. Potrzebna jest odporność komórkowa, a ta z wiekiem wyraźnie szwankuje – wyjaśnia prof. Kuchar.
W praktyce oznacza to, że organizm seniora reaguje wolniej, wytwarza słabszą i krócej trwającą odpowiedź oraz gorzej radzi sobie z „kontrolą” wirusów, które już w nim są.
Czym są adiuwanty i dlaczego odgrywają tak dużą rolę u seniorów
Adiuwant to substancja wzmacniająca odpowiedź immunologiczną. Nie jest nowym wynalazkiem – medycyna zna je od dziesięcioleci – ale dziś ich rola stała się szczególnie istotna właśnie w szczepieniach dla seniorów.
– Aby zwiększyć immunogenność szczepionki u osób starszych, dodaje się do niej adiuwanty, które wzmacniają i ukierunkowują reakcję układu odpornościowego – mówi ekspert.
Najprościej mówiąc: adiuwant działa jak „wzmocniony sygnał alarmowy” dla organizmu, który z wiekiem reaguje coraz gorzej i wolniej.
Dlaczego szczepionki dla seniorów muszą działać inaczej niż u młodszych osób
To nie kwestia „mocniejszej dawki dla wszystkich”. To precyzyjne dopasowanie do biologii starzejącego się organizmu. Nowoczesne szczepionki dla seniorów są projektowane z myślą o słabszej odporności komórkowej - mają pobudzać układ immunologiczny skuteczniej i na dłużej oraz uwzględniać wielochorobowość i przewlekłe stany zapalne.
Istotą adiuwantów jest to, żeby organizm zareagował tak, jakby był młodszy. To nie jest tak, że po szczepieniu senior w ogóle nie choruje, ale choruje łagodniej - tak, jakby miał 30 lat, a nie 70 – podkreśla prof. Kuchar.
W praktyce adiuwanty są stosowane w wybranych szczepieniach przeznaczonych dla osób starszych, zwłaszcza tam, gdzie wraz z wiekiem odpowiedź immunologiczna bywa słabsza. Dotyczy to m.in. szczepień chroniących przed niektórymi chorobami wirusowymi, które u seniorów częściej prowadzą do ciężkiego przebiegu i powikłań.
Czy adiuwanty są bezpieczne? To jedno z najczęstszych pytań seniorów
To jedno z najczęstszych pytań pacjentów. I jedno z najbardziej zrozumiałych. Adiuwanty są dokładnie przebadane i stosowane od lat w różnych szczepionkach. Są precyzyjnie dobierane tak, aby zwiększyć skuteczność, a nie obciążać organizm.
Bez adiuwantów wiele szczepionek dla osób starszych po prostu nie działałoby wystarczająco dobrze – zaznacza ekspert.
To nie „dodatek”, ale element, bez którego skuteczna ochrona seniorów byłaby niemożliwa.
Szczepienia seniorów to dziś osobna dziedzina. Powód jest prosty
Powód jest prosty: żyjemy dłużej, ale też chorujemy inaczej. – Dawniej największym problemem były choroby wieku dziecięcego. Dziś największym obciążeniem ochrony zdrowia są choroby osób starszych – mówi prof. Kuchar.
Zapalenia płuc, infekcje wirusowe, powikłania sercowo-naczyniowe po zakażeniach – to właśnie one najczęściej odbierają seniorom samodzielność. Szczepienia nie są więc już tylko „ochroną przed chorobą”, ale elementem dbania o jakość życia.
Adiuwanty i odporność seniorów – najważniejsze fakty
- Odporność słabnie wraz z wiekiem – to naturalny proces.
- Szczepionki dla seniorów muszą działać inaczej niż te dla młodszych osób.
- Adiuwanty wzmacniają odpowiedź immunologiczną, której organizm seniora sam nie jest w stanie wytworzyć.
- Dzięki nim szczepienia mogą realnie zmniejszać ryzyko ciężkiego przebiegu chorób.
Dziś pytanie nie brzmi już, czy seniorzy potrzebują szczepień, ale jak najlepiej dopasować je do biologii starzejącego się organizmu.
