Pytanie: Regionalna izba obrachunkowa stwierdziła, że nasza gmina zaniża dotację dla niepublicznych przedszkoli. Przy wyliczaniu podstawowej kwoty dotacji nie bierzemy pod uwagę wydatków gminy na wynagrodzenia pracowników samorządowych przedszkoli i na utrzymanie stołówek. Czy zastrzeżenia RIO są zasadne? Czy powinniśmy skorygować wysokość dotacji dla przedszkola?
Odpowiedź: Tak, w podstawowej kwocie dotacji (PKD) powinny być ujęte wszystkie wydatki bieżące zaplanowane na prowadzenie przedszkoli samorządowych. Należą do nich m.in. wydatki gminy na wynagrodzenia pracowników gminnych przedszkoli i na utrzymanie stołówek. Jeśli przy wyliczaniu PKD gmina nie uwzględniła tych wydatków, to zapewne doszło również do zaniżenia kwoty dotacji dla niepublicznego przedszkola. W takiej sytuacji gmina musi na nowo wyliczyć kwotę dotacji dla niepublicznego przedszkola i wypłacić mu brakującą różnicę.
Co to jest Podstawowa Kwota Dotacji i jak się ją oblicza
PKD to kwota, którą samorząd wylicza na podstawie swoich wydatków na przedszkola samorządowe. W myśl art. 12 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych pod tym pojęciem należy rozumieć „kwotę wydatków bieżących zaplanowanych na rok budżetowy na prowadzenie przez gminę przedszkoli, z wyłączeniem przedszkoli specjalnych i przedszkoli, w których zaplanowane wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej przekraczają 50 proc. ich zaplanowanych wydatków bieżących, pomniejszonych o:
- zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za korzystanie z wychowania przedszkolnego w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy,
- zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy opłaty za wyżywienie w tych przedszkolach, stanowiące dochody budżetu gminy,
- sumę iloczynów odpowiednich przewidzianych na rok budżetowy kwot potrzeb oświatowych dla gminy na uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności w przedszkolach oraz statystycznej liczby uczniów niepełnosprawnych z danymi rodzajami niepełnosprawności w tych przedszkolach,
- zaplanowane na rok budżetowy w bud żecie gminy wydatki bieżące finansowane z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej na prowadzenie tych przedszkoli,
- iloczyn przewidzianej na rok budżetowy kwoty potrzeb oświatowych dla gminy na dziecko objęte wczesnym wspomaganiem rozwoju w przedszkolu oraz statystycznej liczby dzieci objętych wczesnym wspomaganiem rozwoju w tych przedszkolach,
- iloczyn przewidzianej na rok budżetowy kwoty potrzeb oświatowych dla gminy na uczestnika zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w przedszkolu oraz statystycznej liczby uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych w tych przedszkolach,
- zaplanowane na rok budżetowy w budżecie gminy wydatki bieżące na realizację programów rządowych, o których mowa w art. 90u ust. 1 ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (…) w tych przedszkolach
– i podzielonych przez statystyczną liczbę uczniów w tych przedszkolach pomniejszoną o statystyczną liczbę uczniów niepełnosprawnych w tych przedszkolach”.
Ustalenie kwoty dotacji dla przedszkoli niepublicznych
Wyliczona na podstawie powyższego przepisu wysokość PKD stanowi z kolei podstawę do ustalenia kwoty dotacji dla przedszkoli niepublicznych. Mianowicie zgodnie z art. 17 ust. 3 u.f.z.o. niepubliczne przedszkole (niebędące przedszkolem specjalnym) otrzymuje na każdego ucznia dotację z budżetu gminy w wysokości równej 75 proc. podstawowej kwoty dotacji dla przedszkoli, z tym że na ucznia niepełnosprawnego – w wysokości nie niższej niż kwota potrzeb oświatowych na takiego niepełnosprawnego ucznia przedszkola przewidziana dla gminy.
Ważne! Aby dotacja dla podmiotów była udzielona we właściwej wysokości, trzeba prawidłowo obliczyć PKD. Pominięcie niektórych wydatków ponoszonych na przedszkola publiczne spowoduje niewłaściwe ustalenie podstawy do ustalenia dotacji.
RIO wskazuje, co trzeba uwzględnić
To, że wydatki gminy na wynagrodzenia pracowników placówek i na utrzymanie stołówki powinny być uwzględnione przy wyliczaniu PKD, wskazała Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie w wystąpieniu pokontrolnym z 9 grudnia 2024 r. (znak WK.6130.34.24). W kontrolowanej gminie ustaliła następującą nieprawidłowość: „nieuwzględnienie w 2023 r. w kwocie stanowiącej podstawę wyliczenia kwoty dotacji dla przedszkoli (PKD) wszystkich wydatków bieżących poniesionych na przedszkole samorządowe (gmina prowadziła jedno – red.) i w konsekwencji zaniżenie kwoty dotacji na dziecko w przedszkolu niepublicznym”.
RIO stwierdziła, że w trakcie obliczania kwoty dotacji dla przedszkoli (PKD) wydatki bieżące zaplanowane w budżecie gminy na prowadzenie przedszkola samorządowego zostały prawidłowo pomniejszone o planowane dochody z opłat wnoszonych przez rodziców z tytułu kosztów artykułów żywnościowych (tzw. wsad do kotła), natomiast do powyższych wydatków nie wliczono planowanych wydatków, o których mowa w art. 106 ust. 4 p.o., np. na wynagrodzenia pracowników (i składki od tych wynagrodzeń) oraz na utrzymanie stołówki (np. media). We wniosku pokontrolnym izba nakazała, aby gmina przestrzegała art. 12 ust. 1 u.f.z.o. w powiązaniu z art. 17 ust. 3 u.f.z.o., a więc w praktyce – uwzględniała w kwocie stanowiącej podstawę wyliczenia kwoty dotacji dla przedszkoli wszystkie wydatki bieżące poniesione na przedszkole samorządowe. ©℗
Podstawa prawna
art. 106 ust. 4 ustawy z 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 737; ost.zm. Dz.U. z 2024 r. poz. 1933)