Sprawę wniosła Rada Miejska Leszna. – Inspiracją do złożenia wniosku była sprawa związana z dopalaczami. Zarówno wojewoda, jak i sądy administracyjne uchyliły uchwałę rady miejskiej, która przewidywała kary za sprzedaż dopalaczy w Lesznie. Argumentowali, że samorząd przekroczył swoje uprawnienia. Uznaliśmy, że gminy powinny mieć możliwość skuteczniej walki z dopalaczami, ale także zapewnienia bezpieczeństwa i porządku w innych sferach, dlatego zależało nam na zmianie przepisu, który uniemożliwia podejmowanie uchwał w takich sprawach – wyjaśnia dr Piotr Jóźwiak, wiceprezydent Leszna.
Radni wnieśli więc m.in. o zbadanie zgodności art. 40 ust. 3 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 559 ze zm.) z konstytucją. Artykuł ten wskazuje, że rada gminy może wydawać przepisy porządkowe, jeżeli jest to niezbędne dla ochrony życia lub zdrowia obywateli oraz dla zapewnienia porządku, spokoju i bezpieczeństwa publicznego, ale jedynie wówczas, gdy ta kwestia nie jest już uregulowana w odrębnych ustawach lub innych przepisach powszechnie obowiązujących.