Odpowiedź: Wójt, jako organ podatkowy, musi zawiadamiać naczelnika urzędu skarbowego o niewywiązywaniu się podatników, w tym przedsiębiorców, z obowiązku składania deklaracji podatkowych. Niezłożenie deklaracji jest karalne.
Zaniechanie nie powoduje jednak odpowiedzialności wójta z tytułu naruszenia dyscypliny finansów publicznych.

Do kiedy przedsiębiorcy i inne podmioty powinny złożyć deklaracje

W myśl art. 6 ust. 9 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych osoby prawne, jednostki organizacyjne oraz spółki niemające osobowości prawnej, jednostki organizacyjne Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa, a także jednostki organizacyjne Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe są obowiązane:

1) składać w terminie do dnia 31 stycznia deklaracje na podatek od nieruchomości na dany rok podatkowy (sporządzone na formularzu według ustalonego wzoru), a jeżeli obowiązek podatkowy powstał po tym dniu – w terminie 14 dni od dnia zaistnienia okoliczności uzasadniających powstanie tego obowiązku;
2) odpowiednio skorygować deklarację w razie zmiany danych w terminie 14 dni od tej zmiany;
3) wpłacać obliczony w deklaracji podatek od nieruchomości – bez wezwania – na rachunek właściwej gminy, w ratach proporcjonalnych do czasu trwania obowiązku podatkowego, w terminie do dnia 15 każdego miesiąca (a za styczeń do dnia 31 stycznia).

Uwaga! Deklaracje trzeba złożyć organowi podatkowemu właściwemu ze względu na miejsce położenia przedmiotów opodatkowania. Konsekwencją niezłożenia deklaracji jest uszczuplenie dochodów gminy.

Co może gmina, jeśli przedsiębiorcy nie wypełnili obowiązku

W razie niezłożenia deklaracji wójt jako organ podatkowy zgodnie z art. 274a Ordynacji podatkowej może:

  • zażądać złożenia wyjaśnień w sprawie przyczyn niezłożenia deklaracji lub
  • wezwać do złożenia deklaracji, jeżeli nie zostały złożone mimo takiego obowiązku. Uwaga! Brak złożenia deklaracji stanowi czyn zabroniony na gruncie kodeksu karnego skarbowego.

Jakie sankcje grożą podatnikowi, który nie składa wymaganych deklaracji

W myśl art. 54 par. 1 kodeksu karnego skarbowego (dalej: k.k.s.) podatnik, który uchylając się od opodatkowania, nie ujawnia właściwemu organowi przedmiotu lub podstawy opodatkowania lub nie składa deklaracji, przez co naraża podatek na uszczuplenie, podlega:

  • karze grzywny do 720 stawek dziennych albo
  • karze pozbawienia wolności, albo
  • obu tym karom łącznie.

Zgodnie z art. 54 par. 2 k.k.s. jeżeli kwota podatku narażonego na uszczuplenie jest małej wartości, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny do 720 stawek dziennych. Jeżeli jednak – jak wynika z par. 3 tego przepisu – kwota podatku narażonego na uszczuplenie nie przekracza ustawowego progu, sprawca czynu zabronionego podlega karze grzywny za wykroczenie skarbowe. Potwierdził to Sąd Rejonowy w Piszu w wyroku z 3 czerwca 2020 r. (sygn. akt II K 29/19).

Informowanie urzędu skarbowego - czy to obwiązek wójta

W wystąpieniu pokontrolnym z 16 stycznia 2026 r. (znak WK.WR.40.35.2025.420) Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu wskazała, że z przepisów wynika, iż wójt powinien informować naczelnika urzędu skarbowego o uchylaniu się podatników od obowiązku składania deklaracji. Dodała, że brak takiej informacji stanowi nieprawidłowość. Dlatego w ramach wniosku pokontrolnego RIO zobowiązała jednostkę do informowania urzędu skarbowego o przypadkach uchylania się podatników od obowiązku składania deklaracji podatkowych.

Czy włodarz naruszył dyscyplinę finansów publicznych

Zaniechanie wójta nie rodzi odpowiedzialności na gruncie dyscypliny finansów publicznych.
Zgodnie bowiem z art. 3 ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych przepisy tej ustawy nie obejmują podatków i opłat. Stosuje się do nich ordynację podatkową. ©℗