Jak ustalić dni wolne w grafiku pracy na październik

W razie stosowania rozkładów czasu pracy przewidujących pracę każdego dnia tygodnia minimalną liczbę dni wolnych należy ustalić, odejmując od liczby dni kalendarzowych w danym okresie rozliczeniowym (w tym przypadku w miesiącu) maksymalną liczbę dni pracy.

Wyznaczenie czasu bez pracy

W naszym przypadku harmonogram tworzony jest na cały okres rozliczeniowy (przy czym minimalny okres, na jaki można tworzyć harmonogramy, jest jednocześnie przyjętym okresem rozliczeniowym czasu pracy). Zatem w grafiku zaplanowana powinna być zawsze liczba dni wolnych odpowiadająca co najmniej liczbie niedziel, świąt oraz dni wolnych od pracy w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy przypadających w tym okresie. Najłatwiej ustalić ją w następujący sposób:

Ustalamy wymiar czasu pracy dla danego okresu rozliczeniowego. W październiku wynosi on 168 godzin. Wynika to z następujących obliczeń:

4 tygodnie x 40 godzin + 1 dzień x 8 godzin = 160 godzin + 8 godzin = 168 godzin

Dzielimy wymiar czasu pracy dla danego okresu rozliczeniowego przez dobową normę czasu pracy, co pozwoli nam obliczyć maksymalną liczbę dni pracy.

168 : 8 = 21

Wynik z pkt 2 odejmujemy od liczby dni kalendarzowych w okresie rozliczeniowym.

31 dni (dni kalendarzowe w październiku) – 21 dni = 10 dni

Tyle musi więc wynosić minimalna liczba dni wolnych oznaczona w grafiku październikowym.

Trzeba jeszcze pamiętać o ich rozkładzie – oczywiście nieprawidłowe byłoby np. zaplanowanie 10 dni wolnych z rzędu. Należy przy tym pamiętać o zapewnieniu:

- minimalnego odpoczynku w każdym tygodniu,

- dnia wolnego za pracę w niedzielę generalnie w ciągu 6 dni poprzedzających lub następujących po tej niedzieli,

- co najmniej jednej niedzieli wolnej w ciągu 4 tygodni w przypadku, gdy pracownik pracuje w niedziele.

Przy ustalaniu niedzieli wolnej od pracy musimy przyjmować zasadę, że w każdym dowolnie wybranym okresie obejmującym cztery kolejne tygodnie jedna niedziela musi być wolna (tak też wskazuje Główny Inspektorat Pracy w piśmie z 4 sierpnia 2009 r., nr GPP-459-4560-49/09/PE/RP).

24 godziny

W zakresie pojęcia dnia wolnego wynikającego z przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy wypowiedziała się Komisja Prawna GIP. W stanowisku z 12 września 2013 r. wskazała, że obecnie nie ma podstaw prawnych, aby twierdzić, iż taki dzień wolny zgodnie z przyjętym rozkładem może rozpocząć się dopiero po zakończeniu ostatniej doby pracowniczej (po 24 godzinach od rozpoczęcia pracy w danym dniu – art. 128 par. 3 pkt 1 kodeksu pracy) lub co najmniej po upływie 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku dobowego. Nie może bowiem być tak, że dzień wolny z tytułu przeciętnie 5-dniowego tygodnia pracy trwałby dłużej niż 24 godziny i byłby uprzywilejowany względem innych dni wolnych (np. niedziele i święta to również 24 godziny, choć liczone od godz. 6.00 do 6.00).

Oznacza to, że dzień wolny to 24 kolejne godziny od godziny zakończenia pracy w ostatnim dniu. Jeżeli np. w piątek pracownik kończy pracę o godz. 14.00, to dzień wolny zostanie zapewniony, jeżeli kolejne rozpoczęcie pracy zostanie oznaczone nie wcześniej niż w sobotę na godz. 14.00.

Przykładowy harmonogram na październik

					W5	6.00–18.00
Wn	8.00–15.00	8.00–16.00	10.00–18.00	W5	14.00–20.00	14.00–20.00
16.00–20.00	Wn	7.00–19.00	7.00–19.00	8.00–20.00	W5	Wn
6.00–12.00	6.00–13.00	8.00–14.00	8.00–16.00	9.00–15.00	W5	Wn
10.00–20.00	11.00–19.00	12.00–19.00	Wn	9.00–20.00	10.00–16.00	12.00–18.00
W5

Legenda:

Wn – niedziela wolna od pracy albo dzień wolny za pracę w niedzielę

W5 – dzień wolny z tytułu przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy

Podstawa prawna

Art. 129 par. 3, art. 151⁹ par. 1 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502 ze zm.).