statystyki

Kiedy przysługuje prawo do trzynastki? Może o tym zdecydować nawet jeden przepracowany dzień

autor: Andrzej Marek15.05.2019, 09:46; Aktualizacja: 15.05.2019, 09:47
wynagrodzenie pensja wypłata pieniądze

Prawo do trzynastej pensji reguluje ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla jednostek sfery budżetowe.źródło: ShutterStock

Pracuję w sferze budżetowej. Od początku 2018 r. w związku z ciążą byłam na ciągłym zwolnieniu lekarskim, a gdy urodziłam dziecko, do końca roku korzystałam z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Pracodawca odmawia mi wypłaty trzynastej pensji za 2018 r., twierdząc, że nie przepracowałam w tym roku ani jednego dnia. Czy jest to prawidłowe w sytuacji, w której cały czas byłam pracownikiem, a poza tym korzystałam z przysługującego mi prawa od urlopów w zawiązku z urodzeniem dziecka?

Prawo do trzynastej pensji reguluje ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla jednostek sfery budżetowej (dalej: ustawa). Zasadą jest, że pracownik nabywa do niej prawo po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego (art. 2 ust. 1 ustawy). W innym przypadku przysługuje mu świadczenie w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego. Warunkiem, co do zasady, jest jednak to, aby okres ten wynosił co najmniej sześć miesięcy (art. 2 ust. 2 ustawy).

Kluczowe jest tu ustawowe pojęcie okresu przepracowanego. W literaturze prezentowane są różne interpretacje tego pojęcia sprowadzające się najczęściej do uznania, że jest to okres rzeczywistego wykonywania pracy lub okres pozostawania w stosunku pracy. Nawiązuje się także do niezdefiniowanego w przepisach prawa pracy pojęcia stażu pracy pracownika z zaznaczeniem, że zatrudnienie pracownicze zakłada także obligatoryjne okresy nieświadczenia pracy. Pracownik, który korzysta z urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym (co powinno być zasadą), nigdy nie przepracuje bowiem efektywnie całego roku kalendarzowego i nie miałby szans na nabycie trzynastej pensji w pełnej wysokości. Byłaby to sytuacja trudna do zaakceptowania.

Sprawę badał Sąd Najwyższy

Kwestia ta była przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego. W uchwale z 7 lipca 2011 r., sygn. akt III PZP 3/11, wyjaśnił on, że okresy przepracowane należy rozumieć jako czas faktycznie (efektywnie) przepracowany u danego pracodawcy. Takie rozumienie tego pojęcia może uzasadniać charakter trzynastej pensji, która nie jest wprawdzie wynagrodzeniem za pracę, a premią, ale która powinna być powiązana z rzeczywistym wykonywaniem pracy. Okres przepracowany powinien być zatem rozumiany nie jako samo pozostawanie w stosunku pracy, ale rzeczywiste świadczenie pracy z wyjątkiem jej niewykonywania z powodu urlopu wypoczynkowego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na uchwałę SN z 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II PZP 9/05, zgodnie z którą nauczyciel zwolniony od pracy z powodu kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej z prawem do wynagrodzenia (na podstawie przepisów o związkach zawodowych) zachowuje też prawo do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego. SN uzasadnił, że taka osoba co prawda nie wykonuje obowiązków pracowniczych, ale nie z powodu niemożności stawienia się i świadczenia pracy, tylko z uwagi na to, że jako członek zarządu związku zawodowego wykonuje u tego pracodawcy inne obowiązki związane z obroną szeroko pojętych praw i interesów pracowników, ich reprezentacji w sporach z pracodawcą, przestrzegania przepisów prawa pracy itp. powierzone tej organizacji przepisami ustawy o związkach zawodowych. SN dodał przy tym, że art. 2 ust. 1 ustawy uzależnia nabycie prawa do wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości od przepracowania całego roku kalendarzowego „u danego pracodawcy”, a nie „na rzecz danego pracodawcy”. Wynika z tego, że okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na czas zasiadania w zarządzie związku z zachowaniem prawa do wynagrodzenia podlega wliczeniu do okresu, od którego zależy nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Jest to bowiem okres efektywnie (faktycznie) przepracowany.


Pozostało jeszcze 34% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Galerie

Polecane