statystyki

Kiedy przysługuje prawo do trzynastki? Może o tym zdecydować nawet jeden przepracowany dzień

autor: Andrzej Marek15.05.2019, 09:46; Aktualizacja: 15.05.2019, 09:47
wynagrodzenie pensja wypłata pieniądze

Prawo do trzynastej pensji reguluje ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla jednostek sfery budżetowe.źródło: ShutterStock

Pracuję w sferze budżetowej. Od początku 2018 r. w związku z ciążą byłam na ciągłym zwolnieniu lekarskim, a gdy urodziłam dziecko, do końca roku korzystałam z urlopu macierzyńskiego i rodzicielskiego. Pracodawca odmawia mi wypłaty trzynastej pensji za 2018 r., twierdząc, że nie przepracowałam w tym roku ani jednego dnia. Czy jest to prawidłowe w sytuacji, w której cały czas byłam pracownikiem, a poza tym korzystałam z przysługującego mi prawa od urlopów w zawiązku z urodzeniem dziecka?

Prawo do trzynastej pensji reguluje ustawa o dodatkowym wynagrodzeniu rocznym dla jednostek sfery budżetowej (dalej: ustawa). Zasadą jest, że pracownik nabywa do niej prawo po przepracowaniu u danego pracodawcy całego roku kalendarzowego (art. 2 ust. 1 ustawy). W innym przypadku przysługuje mu świadczenie w wysokości proporcjonalnej do okresu przepracowanego. Warunkiem, co do zasady, jest jednak to, aby okres ten wynosił co najmniej sześć miesięcy (art. 2 ust. 2 ustawy).

Kluczowe jest tu ustawowe pojęcie okresu przepracowanego. W literaturze prezentowane są różne interpretacje tego pojęcia sprowadzające się najczęściej do uznania, że jest to okres rzeczywistego wykonywania pracy lub okres pozostawania w stosunku pracy. Nawiązuje się także do niezdefiniowanego w przepisach prawa pracy pojęcia stażu pracy pracownika z zaznaczeniem, że zatrudnienie pracownicze zakłada także obligatoryjne okresy nieświadczenia pracy. Pracownik, który korzysta z urlopu wypoczynkowego w danym roku kalendarzowym (co powinno być zasadą), nigdy nie przepracuje bowiem efektywnie całego roku kalendarzowego i nie miałby szans na nabycie trzynastej pensji w pełnej wysokości. Byłaby to sytuacja trudna do zaakceptowania.

Sprawę badał Sąd Najwyższy

Kwestia ta była przedmiotem zainteresowania Sądu Najwyższego. W uchwale z 7 lipca 2011 r., sygn. akt III PZP 3/11, wyjaśnił on, że okresy przepracowane należy rozumieć jako czas faktycznie (efektywnie) przepracowany u danego pracodawcy. Takie rozumienie tego pojęcia może uzasadniać charakter trzynastej pensji, która nie jest wprawdzie wynagrodzeniem za pracę, a premią, ale która powinna być powiązana z rzeczywistym wykonywaniem pracy. Okres przepracowany powinien być zatem rozumiany nie jako samo pozostawanie w stosunku pracy, ale rzeczywiste świadczenie pracy z wyjątkiem jej niewykonywania z powodu urlopu wypoczynkowego. W tym kontekście należy zwrócić uwagę na uchwałę SN z 13 grudnia 2005 r., sygn. akt II PZP 9/05, zgodnie z którą nauczyciel zwolniony od pracy z powodu kadencji w zarządzie zakładowej organizacji związkowej z prawem do wynagrodzenia (na podstawie przepisów o związkach zawodowych) zachowuje też prawo do wypłaty dodatkowego wynagrodzenia rocznego. SN uzasadnił, że taka osoba co prawda nie wykonuje obowiązków pracowniczych, ale nie z powodu niemożności stawienia się i świadczenia pracy, tylko z uwagi na to, że jako członek zarządu związku zawodowego wykonuje u tego pracodawcy inne obowiązki związane z obroną szeroko pojętych praw i interesów pracowników, ich reprezentacji w sporach z pracodawcą, przestrzegania przepisów prawa pracy itp. powierzone tej organizacji przepisami ustawy o związkach zawodowych. SN dodał przy tym, że art. 2 ust. 1 ustawy uzależnia nabycie prawa do wynagrodzenia rocznego w pełnej wysokości od przepracowania całego roku kalendarzowego „u danego pracodawcy”, a nie „na rzecz danego pracodawcy”. Wynika z tego, że okres zwolnienia z obowiązku świadczenia pracy na czas zasiadania w zarządzie związku z zachowaniem prawa do wynagrodzenia podlega wliczeniu do okresu, od którego zależy nabycie prawa do dodatkowego wynagrodzenia rocznego. Jest to bowiem okres efektywnie (faktycznie) przepracowany.


Pozostało 34% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Dowiedz się więcej

Galerie

Polecane