Podatnicy od dawna mieli obowiązek doliczania w rocznym PIT do dochodu lub podatku niektórych kwot uprzednio odliczonych, które następnie zostały im zwrócone w jakiejkolwiek formie. Jednak w rozliczeniu podatkowym za 2011 r. przepis ten po raz pierwszy będzie miał zastosowanie w znacznie szerszym zakresie. Dla niektórych może to oznaczać konieczność zwrotu niektórych ulg podatkowych, które dotychczas takiemu zwrotowi nie podlegały, np. ulgi internetowej.

Cel zmiany

Artykuł 45 ust. 3a ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 51, poz. 307 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do końca 2010 r. ściśle określał przypadki, w których podatnik musiał doliczać w zeznaniu podatkowym uprzednio odliczone kwoty w sytuacji otrzymania ich zwrotu. Katarzyna Rzeżnicka, doradca podatkowy w PwC, tłumaczy, że dotyczył on wyłącznie trzech potencjalnych sytuacji, w których podatnik otrzymywał zwrot.

– Takie doliczenie do dochodu lub podatku następowało tylko, gdy podatnik otrzymywał zwrot zapłaconych i odliczonych składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne, odliczonej darowizny oraz zapłaconego za granicą i odliczonego podatku – wymienia Katarzyna Rzeżnicka.

Zmiana przepisu miała wyeliminować m.in. korzystanie z ulgi rehabilitacyjnej oraz zwrotu VAT na materiały budowlane. Ten podwójny przywilej polegał na odliczaniu w ramach ulgi rehabilitacyjnej wydatków na zakup tych towarów w związku z przystosowaniem lokalu do potrzeb niepełnosprawności, a następnie (w kolejnych latach) występowaniu o zwrot części VAT na materiały budowlane z tych samych faktur.

Po nowelizacji stanowi on, że jeżeli podatnik, obliczając podatek należny, dokonał odliczeń od dochodu, podstawy obliczenia podatku lub podatku, a następnie otrzymał zwrot odliczonych kwot (w całości lub w części), w zeznaniu podatkowym składanym za rok podatkowy, w którym otrzymał ten zwrot, dolicza odpowiednio kwoty poprzednio odliczone.

– Ustawodawca doszedł do wniosku, że należy taką klauzulę generalną wprowadzić, gdyż trudno przewidzieć i wymienić w przepisie wszystkie możliwe przypadki, które mogą powodować konieczność doliczenia – komentuje Andrzej Marczak, doradca podatkowy, partner w KPMG.

Zdaniem eksperta zmiana ma swoje ekonomiczne uzasadnienie i realizuje zasadę sprawiedliwości społecznej.

– Sytuacja podwójnej korzyści podatkowej nie powinna mieć miejsca, bo wszelkie ulgi są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania – przypomina nasz rozmówca KPMG.

Także Paweł Greszta, doradca podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy, stwierdza, że przepis w nowym brzmieniu ma na celu wyeliminowanie powielania ulg z tego samego tytułu.

– Zakres regulacji został określony maksymalnie szeroko i z tego względu należy się spodziewać, że przepis ten będzie wielokrotnie wykorzystywany przez organy podatkowe w ramach kontroli korzystania z ulg podatkowych – mówi Paweł Greszta.