To efekt wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 25 listopada 2025 r. (sprawa C-713/23). Trybunał stwierdził wówczas, że państwo członkowskie Unii Europejskiej ma obowiązek uznawać małżeństwo jednopłciowe za legalne w taki sam sposób, jak małżeństwo kobiety i mężczyzny, jeśli zostało ono zawarte zgodnie z prawem w innym kraju UE. Wyrok zapadł w sprawie dwóch obywateli polskich, którzy wstąpili w związek małżeński w Berlinie, a następnie bezskutecznie starali się w Polsce o transkrypcję zagranicznego aktu małżeństwa.

Zmiany w rozporządzeniu

W projekcie proponuje się modyfikację wzorów odpisu zupełnego i skróconego aktu małżeństwa, zarówno w wersji papierowej, jak i elektronicznej. Taka zmiana w rozporządzeniu – zdaniem jej autorów – wystarczy, żeby osoby, które zawarły małżeństwo za granicą, mogły je zalegalizować w Polsce. O nowelę rozporządzenia w tym zakresie od dawna apelował rzecznik praw obywatelskich.

Projekt przewiduje, że nazwy rubryk „Kobieta” i „Mężczyzna” w sekcji „Dane osób, które zawarły małżeństwo” zostaną zastąpione określeniami „Pierwszy małżonek” i „Drugi małżonek”. W sekcji „Dane rodziców” rubryki „Ojciec mężczyzny”, „Matka mężczyzny”, „Ojciec kobiety”, „Matka kobiety” zmienią się na „Ojciec pierwszego małżonka”, „Matka pierwszego małżonka”, „Ojciec drugiego małżonka”, „Matka drugiego małżonka”. W sekcji „Nazwiska małżonków po zawarciu związku małżeńskiego” „Mężczyzny” i „Kobiety” zastąpią odpowiednio „Pierwszego małżonka” i „Drugiego małżonka”, a we wzorze zaświadczenia rubryki „Kobieta” i „Mężczyzna” zostaną zmienione na „Pierwszy małżonek” i „Drugi małżonek”.

Resort cyfryzacji tłumaczy, że proponowane rozwiązania są zgodne z prawem unijnym. Kraje UE dążą do wprowadzania określeń neutralnych płciowo, wprowadzając określenia jak małżonek 1, małżonek 2, partner A, partner B. Mówi o tym rozporządzenie 2016/1191 w sprawie promowania swobodnego przepływu obywateli poprzez uproszczenie wymogów dotyczących przedkładania określonych dokumentów urzędowych w Unii Europejskiej i zmieniające rozporządzenie (UE) nr 1024/2012.

Osiem miesięcy na wdrożenie przepisów

Nowe rozporządzenie zacznie obowiązywać osiem miesięcy po jego ogłoszeniu. Taki czas jest potrzebny, żeby wprowadzić zmiany w systemie rejestru stanu cywilnego, tak, żeby można było sporządzać akty małżeństwa, transkrybować je i wydawać odpisy oraz zaświadczenia według nowego wzoru. Prace obejmą zarówno dokumenty papierowe, jak i elektroniczne, a także testy sprawdzające, czy zmiany nie wpłyną na inne funkcje systemu.

Wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z 25 listopada 2025 r. nie jest pierwszym orzeczeniem międzynarodowego trybunału dotyczącym par jednopłciowych w Polsce. Do tej pory TSUE wydał już w sumie trzy orzeczenia, które jasno mówią, że brak regulacji prawnych chroniących takie związki narusza art. 8 europejskiej konwencji praw człowieka. Chodzi o sprawy Przybyszewska i inni przeciwko Polsce, Formela i inni przeciwko Polsce oraz Szypuła i inni przeciwko Polsce. Projekt rozporządzenia rozwiązuje tylko jeden z wielu problemów, z jakimi muszą się borykać osoby pozostające w związkach z partnerami tej samej płci.

Etap legislacyjny

Projekt skierowany do uzgodnień, konsultacji publicznych i opiniowania